{"id":8888,"date":"2023-09-13T11:50:36","date_gmt":"2023-09-13T08:50:36","guid":{"rendered":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/?p=8888"},"modified":"2023-09-13T12:52:52","modified_gmt":"2023-09-13T09:52:52","slug":"%c2%a759-estetigin-yolu-neden-ahlakilikle-kesisir-copy","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/?p=8888&lang=en","title":{"rendered":"\u00a759: Why Does Aesthetics Intersect with Morality?"},"content":{"rendered":"\n

Author: Selda Salman<\/em><\/p>\n\n\n\n

*This article is written in Turkish.<\/p>\n\n\n\n

Bu yaz\u0131da Yarg\u0131 G\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi<\/em>\u2019nin \u201cAhlakili\u011fin Sembol\u00fc Olarak G\u00fczellik \u00dczerine\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 59 numaral\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcne odaklanaca\u011f\u0131m. \u00a759\u2019un, estetik ve ahlakilik aras\u0131ndaki ili\u015fkinin a\u015fik\u00e2r k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc Kritik<\/em>\u2019in kritikler projesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6neminin sergilendi\u011fi kesi\u015fim noktalar\u0131ndan biri oldu\u011fu kanaatindeyim. Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn pek \u00e7ok a\u00e7\u0131dan Kritik<\/em>\u2019in \u00f6nemli b\u00f6l\u00fcmlerinden biri oldu\u011funu, bir niyet if\u015fas\u0131 mahiyeti ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n

Kant\u2019\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren en b\u00fcy\u00fck amac\u0131n\u0131n ahlaka felsefi bir a\u00e7\u0131klama getirmek oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. Nitekim birinci Kritik<\/em>\u2019te Kanon b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde dile getirdi\u011fi gibi do\u011fan\u0131n en y\u00fcce amac\u0131n\u0131n, nihai amac\u0131n ahlaki oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor (A801\/ B829). Ahlak Metafizi\u011finin Temellendirilmesi<\/em> ve Pratik Akl\u0131n Ele\u015ftirisi<\/em>\u2019nde a\u00e7\u0131k olan bu felsefi \u00e7aba \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc Kritik<\/em>\u2019te esteti\u011fin de ahlakilikle ba\u011flanmas\u0131yla daha da merkezi bir yere oturuyor. Bu ise asl\u0131nda Kant\u2019\u0131n temel sorusu, di\u011fer t\u00fcm sorular\u0131 b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131ran \u201cinsan nedir?\u201d sorusuna k\u00f6kensel bir cevap niteli\u011fi ta\u015f\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

Her ne kadar pratik felsefe ve esteti\u011fin zeminleri farkl\u0131 yetiler olsa da ortakl\u0131klar\u0131 fazlas\u0131yla dikkat \u00e7ekicidir. Her iki alan da g\u00f6z ard\u0131 edilemeyecek \u015fekilde duygularla i\u015fler. Pratik alan i\u00e7in sayg\u0131 duygusu, estetik alanda ise haz ve hazzetmeme duygular\u0131 sine qua non<\/em>\u2019dur. Ancak her \u015feyden \u00f6nce hem ahlakilik hem estetik \u00f6znel ilgi ve \u00e7\u0131kar\u0131 d\u0131\u015flayan bir yap\u0131da vuku bulur. Her iki alan da di\u011fer \u00f6znelerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gerektirir. Bu durum ahlakilik i\u00e7in daha kolay kabul edilebilir olsa da estetik s\u00f6z konusu oldu\u011funda itirazlar gelebilir. O nedenle kast\u0131m\u0131n (\u00a79) g\u00fczelin kavramlar olmadan evrensel haz verebilmesi ve bunun sonucunda (\u00a719) herkesin onamas\u0131n\u0131 talep etmesi ve (\u00a741) empirik ilgiyle ba\u011flanmas\u0131 oldu\u011funu eklemeliyim (Bu ba\u011flant\u0131lara eklemeler yap\u0131labilir).<\/p>\n\n\n\n

Belirtmek gerekir ki \u00a759, ahlakili\u011fin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc Kritik<\/em>\u2019te birdenbire kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bir b\u00f6l\u00fcm de\u011fildir. Yaln\u0131zca ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ile bunu a\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde dile getiren b\u00f6l\u00fcmd\u00fcr. Yarg\u0131 G\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi<\/em>\u2019nde s\u0131kl\u0131kla ahlakili\u011fe do\u011frudan ya da dolayl\u0131 g\u00f6ndermeler bulunur (\u00d6rne\u011fin \u00a712\u2019de be\u011feni yarg\u0131s\u0131n\u0131n a priori zeminine i\u015faret ederken ahlakilikle kurulan ba\u011flant\u0131, \u00a729 ve sonras\u0131nda ahlaki duygularla y\u00fcce duygusu aras\u0131ndaki ili\u015fki, \u00a742\u2019de do\u011fa g\u00fczelli\u011fine duyulan dolays\u0131z ilginin ahlaki duyguya benzer bir zihin durumunu g\u00f6sterebilece\u011finin s\u00f6ylenmesi vb.). \u00a759 tam da \u00f6ncesinde s\u0131kl\u0131kla i\u015faret edilen estetik ve ahlakilik aras\u0131ndaki ili\u015fkinin ad\u0131n\u0131 \u201csembolik\u201d ve \u201canalojik\u201d olarak koyar. Sembol, bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcn bir kavramla kurdu\u011fu dolayl\u0131 ili\u015fkiye i\u015faret eder (YGE<\/em>, 5:352) ve bu dolayl\u0131 ili\u015fki i\u00e7inde g\u00fczelli\u011fin ahlakilikle ba\u011flant\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131r ve hatta bu ilgi Arendt\u2019in Kant okumas\u0131n\u0131 yank\u0131layacak bi\u00e7imde toplumsal olana da y\u00f6nelir. Kant \u015f\u00f6yle ifade eder:<\/p>\n\n\n\n

“\u015eimdi diyorum ki g\u00fczel ahlaki olarak iyinin sembol\u00fcd\u00fcr ve yaln\u0131zca bu bak\u0131mdand\u0131r ki (herkese do\u011fal olan ve herkesin ba\u015fkalar\u0131na \u00f6dev olarak y\u00fckledi\u011fi bir ili\u015fki) ba\u015fka herkesin onay\u0131 i\u00e7in bir istem ile haz verir. Bununla zihin ayn\u0131 zamanda salt duyu izlenimleri yoluyla haz alabilirli\u011fin \u00fczerine bir y\u00fckselmenin ve bir soylulu\u011fun bilincini kazan\u0131r ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n de\u011ferlerini de onlar\u0131n yarg\u0131 yetilerinin benzer bir maksimine g\u00f6re \u00f6l\u00e7er” (YGE<\/em>, 5:353).<\/p>\n\n\n\n

Buradan asl\u0131nda bu sembolik ili\u015fkinin hem ahlaki hem toplumsal bir ili\u015fki oldu\u011fu iddias\u0131nda bulunulabilir. Elbette bu iddian\u0131n toplumsall\u0131k k\u0131sm\u0131 bu blog yaz\u0131s\u0131n\u0131n boyutunu \u00e7ok a\u015facakt\u0131r ancak al\u0131nt\u0131dan da g\u00f6r\u00fclebilece\u011fi \u00fczere bu sembolik ili\u015fkinin di\u011ferlerinin de\u011ferinin hesaba kat\u0131lmas\u0131na olanak sunan, toplumsal bir mahiyeti de vard\u0131r. Bir ba\u015fka deyi\u015fle \u00a759, ahlakilik \u00fczerinden, estetik yarg\u0131lar\u0131n toplumsal \u00f6zelliklerini de sergileyen bir b\u00f6l\u00fcm olarak ele al\u0131nabilir.<\/p>\n\n\n\n

G\u00fczellik ve ahlakilik aras\u0131ndaki analojilere geldi\u011fimizde de bunlar\u0131n Kant\u2019\u0131n bu iki alan aras\u0131nda kurdu\u011fu temel ortak \u00f6zelliklerden m\u00fcte\u015fekkil oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Kant, analojileri (1) dolay\u0131ms\u0131zl\u0131k, (2) ilgi\/\u00e7\u0131kar i\u00e7ermeme, (3) \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve (4) evrensellik olarak s\u0131ralar (5:354). Kant\u2019\u0131n yaln\u0131zca bir paragrafta her birini birka\u00e7 c\u00fcmle ile dile getirdi\u011fi bu analojiler olduk\u00e7a \u00f6nemli tart\u0131\u015fmalara gebe ve esasen geni\u015f erimdedir. Birbirlerine do\u011frudan ba\u011fl\u0131 olan s\u00f6z konusu analoijlere yak\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise k\u0131saca \u015funlar\u0131 \u00f6ne s\u00fcrmek m\u00fcmk\u00fcn hale gelir:<\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131ms\u0131z olma<\/em> hem esteti\u011fin hem ahlakili\u011fin anlama yetisinin kavramlar\u0131n\u0131n dolay\u0131m\u0131 olmadan ger\u00e7ekle\u015fmesi demektir. Her ikisi de Kant\u00e7\u0131 anlamda kavram, kategori ya da bir kal\u0131p i\u00e7ine sokulmadan vuku bulur. Nitekim Kant\u2019\u0131n bize s\u00f6yledi\u011fi anlamda kavramsall\u0131k bir \u015feyin o \u015fey olabilmesi i\u00e7in ne gerekti\u011fini s\u00f6yler, ona ili\u015fkin kural\u0131 verir. Ve fakat ne be\u011feni ne ahlak b\u00f6ylesi bir kavramsal d\u00fczene\u011fe, bir \u00f6n-belirlenime ya da kurala sahiptir. Bununla da her iki alan bili\u015fsellikten ayr\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131ms\u0131zl\u0131k d\u0131\u015fsal bir otoriteyi d\u0131\u015flar. Belirleyici yarg\u0131lardan farkl\u0131 olarak estetik yarg\u0131lar anlama yetisinin otorite alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. Bu durum bize \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici bir haz verir, \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00fczel \u00f6zg\u00fcrce, yasa ve kural taraf\u0131ndan belirlenmeden ortaya \u00e7\u0131kar. \u00dcstelik burada otoritenin yoklu\u011fu ayn\u0131 zamanda toplumsal alandaki otoriteyi de kapsar. Nitekim Kant ne estetik yarg\u0131y\u0131 toplumun be\u011feni yarg\u0131lar\u0131 do\u011frultusunda verilen bir yarg\u0131 olarak koyar ne ahlak\u0131 toplumsal norm, gelenek g\u00f6renek ve benzerleri \u00fczerinden tan\u0131mlar. Her ikisinin de deyim yerindeyse ne\u015fet ve etki etti\u011fi locus<\/em> \u00f6znenin yetileridir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kinci analoji olan ilgiden ari olmak<\/em> estetik haz ya da hazettememe duygular\u0131n\u0131n herhangi bir ilgiden\/\u00e7\u0131kardan kaynaklanmamas\u0131 anlam\u0131na gelir. Her ne kadar ahlak en y\u00fcksek iyiyi hedeflese de ahlak\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda ilgi bir \u00f6n ko\u015ful de\u011fildir, olmamal\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla hem ahlak hem estetik ko\u015fulsuzdur. Bu nedenle estetikte, ilgiden ba\u011f\u0131ms\u0131z olmak ahlak\u0131n da ilgiyi d\u0131\u015flamas\u0131yla analojiktir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130lgi ve \u00e7\u0131kar sahibi olmamak insan\u0131 y\u00fccelten bir etki i\u00e7erir ki bu da beraberinde sayg\u0131de\u011ferlik, sayg\u0131nl\u0131k duygular\u0131n\u0131 getirir. Nitekim ki\u015fi duygusunun nesnesiyle bir \u00e7\u0131kar ili\u015fkisi kurmadan bir duygu durumuna y\u00fckselmi\u015ftir ve bu duygu sayg\u0131y\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Hem Ahlak Metafizi\u011finin Temellendirilmesi<\/em> (s. 16-19) hem Pratik Akl\u0131n Ele\u015ftirisi<\/em>\u2019nin (5:73-79) sal\u0131k verdi\u011fi gibi sayg\u0131 duygusu ise \u201cahlak yasas\u0131na sayg\u0131\u201d olarak ahlakili\u011fin temel duygusudur.<\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc analoji olan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck<\/em> estetik yarg\u0131da hayalg\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcyle ahlakta iradenin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bir arada ele al\u0131r. Be\u011feni yarg\u0131lar\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve iradenin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc aras\u0131nda kurulan ba\u011f estetik yarg\u0131lar\u0131n \u00f6zg\u00fcr oyun vas\u0131tas\u0131yla verdi\u011fi hazz\u0131n ahlaki \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc yank\u0131lamas\u0131na ili\u015fkindir. Elbette her iki \u00f6zg\u00fcrl\u00fck aras\u0131nda fark vard\u0131r. Ancak estetik \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, iradenin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hat\u0131rlat\u0131r, ahlaki \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc destekler, tam da \u00a759\u2019un bize s\u00f6yledi\u011fi sembolik<\/em> bir \u00f6nem arz eder. Bu da do\u011frudan do\u011fruya bir nedene dayanmayan\u0131, ko\u015fulsuz olan\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rmakla alakal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Estetik yarg\u0131lar \u00f6zg\u00fcr oldu\u011fu i\u00e7in duygular\u0131n ve davran\u0131\u015flar\u0131n nedensel ili\u015fkisinin d\u0131\u015far\u0131da b\u0131rak\u0131labilme imk\u00e2n\u0131n\u0131 g\u00f6stermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck burada yaln\u0131zca \u00fcretici hayalg\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6stermez, ayn\u0131 zamanda dolay\u0131ms\u0131zl\u0131k ve ilgiden ba\u011f\u0131ms\u0131z olmakla birle\u015fir. Bu ba\u011flamda estetik yarg\u0131lar arzular, e\u011filimler ve benzeri belirlenim te\u015fkil edebilecek \u00f6zelliklerimizin boyunduru\u011fundan \u00f6zg\u00fcr olabilece\u011fimizi, \u00f6zg\u00fcr bir do\u011fam\u0131z oldu\u011funu analojik olarak hat\u0131rlat\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Paul Guyer\u2019\u0131n da s\u00f6yledi\u011fi gibi Kant \u201cYarg\u0131 G\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi<\/em> boyunca do\u011fa alan\u0131 ile \u00f6zg\u00fcrl\u00fck alan\u0131 aras\u0131ndaki u\u00e7urumun kapat\u0131lmas\u0131yla ilgilenir ve bu \u00e7aban\u0131n bi\u00e7imlerinden biri, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck temelli ahlak\u0131n, ak\u0131l i\u00e7in oldu\u011fu kadar duygu i\u00e7in de eri\u015filebilir olmas\u0131d\u0131r. Estetik deneyim, ahlaki duygunun geli\u015fmesine katk\u0131da bulunabilece\u011fi i\u00e7in hayati hale gelir\u201d (s. 225).<\/p>\n\n\n\n

Son olarak evrensellik<\/em> analojisi ise hem estetik hem ahlaki yarg\u0131lar\u0131n evrensel ge\u00e7erlili\u011fine ili\u015fkindir. \u0130lk \u00fc\u00e7 analojiyi gerektiren bu d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc analoji verilen yarg\u0131lar\u0131n herkes i\u00e7in ge\u00e7erli olabilmesi talebi \u00fczerinden kurulur. Estetik yarg\u0131lar evrensellik talebinde bulunur ve ahlakilik de evrensel olarak ge\u00e7erli olmal\u0131d\u0131r (YGE<\/em>, 5:354). Ahlakili\u011fin pratik ilkesi olan evrensellik, esteti\u011fin talebidir -ki bu talep de ilgiden ba\u011f\u0131ms\u0131z olmakla ilgilidir. E\u011fer bu duygu bende herhangi bir \u00e7\u0131kar\u0131m olmadan ortaya \u00e7\u0131k\u0131yorsa bana ba\u011fl\u0131 de\u011fildir ve di\u011ferleri de bu duyguyu duyabilir, dolay\u0131s\u0131yla evrensel olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu blog yaz\u0131s\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndaki iddiaya d\u00f6necek olursak, estetik yarg\u0131lar\u0131n yaln\u0131zca estetik olman\u0131n \u00f6tesinde ahlakilik alan\u0131nda etkiye sahip olmas\u0131 ve Kant\u2019\u0131n -sembolik olarak adland\u0131rsa da- ahlakilikle kurdu\u011fu analojiler olduk\u00e7a \u00f6nemli g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Her biri birbirini gerektiren, birbiriyle i\u00e7sel ba\u011flara sahip bu analojiler bize Kant\u2019\u0131n insan anlay\u0131\u015f\u0131na ili\u015fkin olduk\u00e7a derin s\u00f6zler s\u00f6yl\u00fcyor. \u00dcstelik yaln\u0131zca ahlakilikle yank\u0131lar\u0131 da yok. Sat\u0131r aralar\u0131nda i\u015faret etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m gibi rahatl\u0131kla toplumsal alana ta\u015f\u0131nabilecek, politika alan\u0131na konu olabilecek verimli kap\u0131lar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 da sa\u011fl\u0131yor. Bu nedenle \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc Kritik<\/em>\u2019te teleolojiye gelmeden \u00f6nce be\u011feni yarg\u0131lar\u0131n\u0131n ahlakilikle kurdu\u011fu ili\u015fki, \u00fczerinden atlanabilecek, g\u00f6rmezden gelinebilecek, tali bir mesele gibi alg\u0131lanabilecek konumda de\u011fildir kanaatindeyim.   <\/p>\n\n\n\n

Okudu\u011funuz i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ederim.<\/p>\n\n\n\n

KAYNAK\u00c7A<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Guyer, P. (2005). The Symbols of Freedom in Kant’s Aesthetics. Values of Beauty: Historical Essays in Aesthetics<\/em>. Cambridge: Cambridge University Press. (s. 222-241) doi:10.1017\/CBO9780511840876.010.<\/p>\n\n\n\n

Kant, I. (2004). Kritik der Urteilskraft<\/em>. Reclam, Ditzingen.<\/p>\n\n\n\n

Kant, I. (2009). Critique of Pure Reason<\/em>, \u00c7ev. Paul Guyer, Allen W. Wood, Cambridge University Press, New York.<\/p>\n\n\n\n

Kant, I. (2013). Ahlak Metafizi\u011finin Temellendirilmesi<\/em>, \u00c7ev. Ioanna Ku\u00e7uradi, T\u00fcrkiye Felsefe Kurumu Yay\u0131nlar\u0131, Ankara.<\/p>\n\n\n\n

Kant, I. (2015). Critique of Practical Reason<\/em>, \u00c7ev. Mary Gregor, Cambridge University Press, New York.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Author: Selda Salman *This article is written in Turkish. Bu yaz\u0131da Yarg\u0131 G\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi\u2019nin \u201cAhlakili\u011fin Sembol\u00fc Olarak G\u00fczellik \u00dczerine\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 59 numaral\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcne odaklanaca\u011f\u0131m. \u00a759\u2019un, estetik ve ahlakilik aras\u0131ndaki ili\u015fkinin a\u015fik\u00e2r k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc Kritik\u2019in kritikler projesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6neminin sergilendi\u011fi kesi\u015fim noktalar\u0131ndan biri oldu\u011fu kanaatindeyim. Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn pek \u00e7ok a\u00e7\u0131dan Kritik\u2019in \u00f6nemli b\u00f6l\u00fcmlerinden biri oldu\u011funu, …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8887,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"spay_email":""},"categories":[89],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i1.wp.com\/turkiyekanttoplulugu.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/selda-salman-foto1.jpg?fit=1440%2C1730","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8888"}],"collection":[{"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8888"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8888\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8894,"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8888\/revisions\/8894"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8887"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8888"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8888"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8888"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}