{"id":7081,"date":"2022-06-30T11:20:29","date_gmt":"2022-06-30T08:20:29","guid":{"rendered":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/?p=7081"},"modified":"2022-07-01T10:22:19","modified_gmt":"2022-07-01T07:22:19","slug":"kant-da-biliyordu-zarlarin-hileli-oldugunu","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/?p=7081","title":{"rendered":"Kant da Biliyordu Zarlar\u0131n Hileli Oldu\u011funu"},"content":{"rendered":"\n<p>Yazar: <em>\u00d6zlem Duva<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Kant\u2019\u0131n d\u00fcnya yurtta\u015fl\u0131\u011f\u0131 ve ebedi bar\u0131\u015f fikrine getirilen ele\u015ftiriler, politik realizme yaslanm\u0131\u015f bir sahicilik ele\u015ftirisiyle ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 kadar, Ayd\u0131nlanmac\u0131 akl\u0131n totaliter, tahakk\u00fcmc\u00fc ve disiplinci oldu\u011funa dair iddialar\u0131 desteklemek i\u00e7in de kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ele\u015ftiriler temelde teori ve pratik aras\u0131ndaki uygunlu\u011fa dair bir sorgulamay\u0131 i\u00e7erse de Kant\u2019\u0131n politik \u00e7\u00f6z\u00fcmlerinin uygulanamaz oldu\u011funu ya da en az\u0131ndan kendi hedeflerini ger\u00e7ekle\u015ftirmek bak\u0131m\u0131ndan yetersiz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulamak \u00fczere ortaya konulmu\u015ftur. B\u00f6ylece zaman zaman Kant\u2019\u0131n iyimserli\u011finin onun politika felsefesinde pratik \u00e7\u00f6z\u00fcmlere d\u00f6n\u00fck bir bak\u0131\u015f eksikli\u011fine yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 yahut bir evrensellik retori\u011finden \u00f6teye gidemedi\u011fi iddia edilmi\u015f, zaman zaman ise \u00f6zellikle antropoloji ve fiziki co\u011frafya derslerinde kulland\u0131\u011f\u0131 ayr\u0131mc\u0131 ifadelerinden dolay\u0131, ba\u015fvurdu\u011fu bu evrenselci s\u00f6ylemin, s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fin ve Avrupamerkezcili\u011fin bir maskesi olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. B\u00fct\u00fcn bu yorumlar Kant\u2019\u0131n d\u00fcnya yurtta\u015fl\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesinin uygulanabilirli\u011fine ve bar\u0131\u015f\u0131 s\u00fcrekli k\u0131lacak hukuksal\/politik \u00e7\u00f6z\u00fcmlerine d\u00f6n\u00fck bir \u015f\u00fcphecili\u011fi i\u00e7ermektedir. Acaba Kant kal\u0131c\u0131 bir bar\u0131\u015f\u0131n yollar\u0131n\u0131 ararken bunu ger\u00e7ek anlamda belirleyecek ilkeleri somutla\u015ft\u0131racak temelleri ortaya koyamam\u0131\u015f m\u0131yd\u0131? Ba\u015fka bir deyi\u015fle Kant zaman\u0131n tarihsel deneyimlerinden ve insan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n antagonist yap\u0131s\u0131ndan azade bir ideal d\u00fcnya m\u0131 tasavvur ediyordu? &nbsp;G\u00fcn\u00fcm\u00fczden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Kant d\u00fc\u015f\u00fcncesine ili\u015fkin zamansal mesafemiz ve \u00e7a\u011fda\u015f vokab\u00fclerimizdeki kavramsal farkl\u0131l\u0131klar\u0131m\u0131z nedeniyle onun metinlerini bu t\u00fcr bir indirgemecilikle okumak gibi bir tuza\u011fa d\u00fc\u015febiliriz. Ancak kavram\u0131 Foucault\u2019dan \u00f6d\u00fcn\u00e7 alarak onu \u201ckendi \u015fimdisinin filozofu\u201d veya Habermas\u2019\u0131n Foucault\u2019nun belirlemelerine ba\u015fvurarak ifade etti\u011fi gibi \u201c\u015fimdinin kalbinde ama\u00e7 y\u00fcklenmi\u015f olman\u0131n filozofu\u201d olarak tan\u0131mlayabiliriz. Kendi \u015fimdisinden bakarak Kant\u2019\u0131n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc d\u00fcnya elbette ki kapitalizmin ve k\u00fcreselle\u015fmenin bug\u00fcn ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131n \u00e7ok gerisindeydi; dolay\u0131s\u0131yla onun kavramlar\u0131n\u0131 ve temellendirmelerini ele al\u0131rken <em>kendi \u015fimdisini<\/em> dikkate almak ama ayn\u0131 zamanda \u00e7a\u011fda\u015f d\u00fcnyadan geriye do\u011fru bakarken Kant\u00e7\u0131 temellendirmelerin i\u00e7erdi\u011fi yenilikleri ve zorluklar\u0131 dikkatli bir bi\u00e7imde takip etmek gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6ncelikle belirtmek gerekir ki Kant, ebedi bir bar\u0131\u015f\u0131n imk\u00e2n\u0131n\u0131 sa\u011flayacak, evrensel normatif ilkelerin ge\u00e7erli k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 uluslararas\u0131 bir hukuk d\u00fczeni fikrine olumsuzlama yoluyla, daha do\u011fru bir ifadeyle, negatif bir bi\u00e7imde ula\u015f\u0131r. Elbette ki Kant insandaki kapasitelerin ve do\u011fan\u0131n gizli ere\u011finin insanl\u0131\u011f\u0131 bir yasall\u0131k sistemine do\u011fru g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir; ancak bunun kendili\u011finden geli\u015fen bir durum olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n da bilincindedir. Tam da bu nedenle bar\u0131\u015f\u0131n arzulanabilir ve insani kapasiteler ile ula\u015f\u0131labilir bir ideal oldu\u011funu, kendi \u015fimdisinin sava\u015flar\u0131, y\u0131k\u0131mlar\u0131, \u015fiddeti, sava\u015fa kat\u0131lan \u00fclkelerin otonomisini yitirmesine neden olacak a\u011f\u0131r mali y\u00fckler vb. olgularla olan ili\u015fkisi \u00fczerinden d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Bununla birlikte Kant, sava\u015flar esnas\u0131nda insanl\u0131\u011f\u0131n b\u00fcy\u00fck bir ahlaki \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalaca\u011f\u0131n\u0131n da bilincindedir. Dahas\u0131, bir devletin di\u011fer devletlerle bir bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 i\u00e7erisinde oldu\u011fu durumda bile haklar\u0131n g\u00fcvence alt\u0131nda olmayaca\u011f\u0131n\u0131n, y\u00f6neticilerin iradesine b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f bir bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131n\u0131n ger\u00e7ek bir bar\u0131\u015f\u0131 sa\u011flayamayaca\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131ndad\u0131r. \u0130nsan varl\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda <em>e\u011fri bir odundan<\/em> d\u00fcmd\u00fcz bir <em>\u015fey \u00e7\u0131kmayaca\u011f\u0131n\u0131n<\/em> bilincinde oldu\u011fu gibi, d\u00fcnya tarihi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, <em>zarlar\u0131n hileli oldu\u011funun<\/em> da fark\u0131ndad\u0131r. O halde ak\u0131l (bir b\u00fct\u00fcn olarak teorik ve pratik ak\u0131l) egemenliklerini bir \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcren devletlerin ve y\u00f6neticilerin kal\u0131c\u0131 bir bar\u0131\u015fa y\u00f6nelik bir birli\u011fe ula\u015fmas\u0131n\u0131n tek dayana\u011f\u0131d\u0131r. Egemenli\u011fi elinde bulunduran y\u00f6neticiler ya da devletler ise s\u0131rf temsil ettikleri politik topluluk \u00fcyelerinin moral bak\u0131mdan geli\u015fmi\u015f olmalar\u0131na g\u00fcvenerek de\u011fil, ko\u015fullar uygun oldu\u011funda kendileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan ba\u011flay\u0131c\u0131 yasalar\u0131n gere\u011fini talep edebilecekleri bir evrensel hukuk zeminini kabul etmeleri gerekti\u011finin bilinci ile &nbsp;bu birli\u011fe y\u00f6neleceklerdir. Dolay\u0131s\u0131yla uluslar\u0131n kal\u0131c\u0131 bir birli\u011fe d\u00f6n\u00fck ba\u011flay\u0131c\u0131 yasalara ba\u015fvurmalar\u0131n\u0131n olumsal ve tarihsel nedenleri vard\u0131r. Bir uluslar federasyonuna neden ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funu ortaya koymak i\u00e7in Kant, bug\u00fcn k\u0131smen makul kabul edebilece\u011fimiz ancak k\u0131smen de kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kabilece\u011fimiz \u00e7e\u015fitli nedenler s\u0131ralar. Bunlardan birisi cumhuriyet\u00e7i sivil anayasalar\u0131n bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l do\u011fas\u0131, bir di\u011feri kamusal alan\u0131n ve politik toplulu\u011fun g\u00fcc\u00fc ve bir ba\u015fkas\u0131 da uluslararas\u0131 ticaretin ortakla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ba\u011flar yaratma kapasitesidir ki g\u00fcn\u00fcm\u00fczde en ge\u00e7ersiz k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f iddias\u0131n\u0131n\/kan\u0131t\u0131n\u0131n bu oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnceler ondokuzuncu ve yirminci y\u00fczy\u0131llarda ge\u00e7erlili\u011fini, \u00e7ok a\u011f\u0131r bedellerin \u00f6dendi\u011fi d\u00fcnya sava\u015flar\u0131 ve kapitalist ekonominin yay\u0131lmas\u0131yla geli\u015fen s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczeni sayesinde kaybetmi\u015f olsa da Kant\u2019a \u00f6zg\u00fc bir diyalekti\u011fi de kendi i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. Belki de tam da bu y\u0131k\u0131mlar ve bedeller nedeniyle Kant\u2019\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc birli\u011fe ula\u015fma ideas\u0131 insanl\u0131k i\u00e7in halen elzemdir. Bu nedenle \u00e7a\u011fda\u015f anlamlar\u0131 ile birlikte yeniden daha eksiksiz ve yeni bir i\u00e7erikle, \u00f6zellikle ulus-devlet d\u00fc\u015f\u00fcncesinin kavramsal s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar\u0131na hapsedilmemi\u015f,&nbsp; Kant\u2019\u0131n kendisinin de te\u015fhis etti\u011fi gibi evrensel bir monar\u015fiye,&nbsp; bir \u201cdespotizm\u201d e d\u00f6n\u00fc\u015fmeyecek kozmopolitan idealleri g\u00fc\u00e7lendirmek gerekmektedir. &nbsp;Bunun i\u00e7in bu y\u0131k\u0131mlar\u0131n en \u00f6nemli sonu\u00e7lar\u0131ndan biri olan \u201ckamusal alan\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc\u201dne dair birtak\u0131m analizleri, Kant\u2019\u0131n politik toplulu\u011fun g\u00fcc\u00fcne ve eylem kapasitesine dair \u00e7\u0131kar\u0131mlar\u0131 ile destekleyecek yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131c\u0131 yorumlara ihtiya\u00e7 vard\u0131r. \u00d6zellikle politika felsefesi ba\u011flam\u0131nda \u00e7e\u015fitli Kant yorumcular\u0131 taraf\u0131ndan geli\u015ftirilmi\u015f ve kamusal alan\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesine y\u00f6nelik \u00e7\u00f6z\u00fcmleri i\u00e7eren Kant okumalar\u0131na ek olarak kozmopolitanizmin bug\u00fcne kadarki tarihsel deneyimlerle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmayan, s\u00f6m\u00fcrgecilik, Avrupa merkezcilik, k\u00fcresel ticaret anla\u015fmalar\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 vb. gibi tam da Kant\u00e7\u0131 otonomi kavray\u0131\u015f\u0131na ayk\u0131r\u0131 deneyimlerce s\u0131nanm\u0131\u015f hallerinin \u00f6tesinde daha geni\u015f bir anlam ufkunun olabilece\u011fi dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Kant felsefesi i\u00e7erisinde kozmopolitan ideallerin hem me\u015fru gerek\u00e7elerle ortaya konulmu\u015f yasalar\u0131n ve devletler hukukunun hem de uluslararas\u0131 hukukun neredeyse zorunlu\/tamamlay\u0131c\u0131 \u00f6\u011fesi haline getirilmesi, bug\u00fcn \u00f6zellikle politik topluluklar ve devletler ile \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve adalet aras\u0131ndaki gerilimleri uzla\u015ft\u0131rmak konusunda i\u015f g\u00f6rebilir. Nitekim Kant\u2019\u0131n ebedi bar\u0131\u015fa ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin ya da kozmopolitan yurtta\u015fl\u0131k kavray\u0131\u015f\u0131n\u0131n salt y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri bildirmekle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmay\u0131p, pratikle do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fu ve herkes i\u00e7in ge\u00e7erli normlar\u0131n \u00fcretilece\u011fi ve hayata ge\u00e7irilece\u011fi bir genel talebi varsayd\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Kant\u2019\u0131n metinleri dikkatlice okundu\u011funda, onun ebedi bir bar\u0131\u015f\u0131 sa\u011flayacak ve kozmopolitan haklar\u0131 koruyacak normlar\u0131n bo\u015flukta geli\u015fmedi\u011fini ve kendili\u011finden hayata ge\u00e7irilemeyece\u011fini varsayd\u0131\u011f\u0131, yani bir politik ger\u00e7ek\u00e7ilik zemininden kopmu\u015f olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclecektir. Bunun en g\u00fczel \u00f6rne\u011fi, herhangi bir bireyin me\u015fru olarak gerek\u00e7elendiremedi\u011fi bir iddian\u0131n, yani <em>de facto <\/em>olarak bir \u015fekilde ortaya konulmu\u015f ancak genelle\u015ftirilemeyecek denli s\u00fcbjektif olan, tikel ilgilere dayal\u0131 bir iddian\u0131n, kamusal onaydan ge\u00e7medi\u011fi s\u00fcrece ge\u00e7erli bir norm haline getirilemeyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmesidir. <em>Kamusal onay<\/em> ve <em>aleniyet<\/em> ilkelerinin hukuksal kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131na dikkatlice bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Kant\u2019\u0131n normatif \u00e7\u00f6z\u00fcmlerinin temelinde politik \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fckleri g\u00f6rm\u00fc\u015f olmas\u0131n\u0131n yatt\u0131\u011f\u0131; onun bask\u0131y\u0131, \u015fiddeti, normatif yap\u0131lar\u0131n ara\u00e7salla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ve despotizmi bir d\u00fcnyasal fenomen olarak g\u00f6r\u00fcp te\u015fhis etti\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. O halde Kant\u2019\u0131n bar\u0131\u015f ve yurtta\u015f haklar\u0131 \u00fczerine yazd\u0131klar\u0131n\u0131n, yani hukuksal \u00e7\u00f6z\u00fcmlerinin gerisinde bir <em>praksis <\/em>felsefesinin bulundu\u011funu; b\u00fct\u00fcn bu \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin otonomi, ele\u015ftiri, kamusall\u0131k gibi onun ele\u015ftirel felsefesinin temellerini olu\u015fturan politik kavramlara ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 hesaba katmak gerekmektedir. Tam da bu nedenle Kant\u2019\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar uzanan uzak bir gelece\u011fe ili\u015fkin \u00f6ng\u00f6r\u00fcde bulunma cesareti g\u00f6stererek bir uyar\u0131 formunda ortaya koymu\u015f oldu\u011fu \u201ck\u00fcresel kamu alan\u0131\u201d \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fcn\u00fcn anlam\u0131 \u00fczerine yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gerekmektedir. Bu \u00f6ng\u00f6r\u00fcye g\u00f6re yery\u00fcz\u00fcndeki t\u00fcm uluslar\u0131n\/halklar\u0131n evrensel bir topluma kat\u0131lma halleri \u00f6ylesine geni\u015flemi\u015ftir ki d\u00fcnyan\u0131n herhangi bir yerinde haklar\u0131n ihlal edilmesi, geri kalan her yerinde derin bir bi\u00e7imde hissedilmektedir. Kant\u2019\u0131n bu tespitinden yola \u00e7\u0131karak, onun ele\u015ftirel felsefesinin imk\u00e2nlar\u0131yla ortaya koymu\u015f oldu\u011fu kozmopolitan \u00e7\u00f6z\u00fcmlerinin fantastik, hayalperest, ger\u00e7eklikten kopuk bir idealden ibaret olmay\u0131p, politik dinamiklerce belirlenen ve ayr\u0131\u015fmaya, kutupla\u015fmaya, \u00f6nlenemez hale gelmi\u015f sava\u015flara kar\u015f\u0131 bir alternatif oldu\u011funu ve dahas\u0131 &nbsp;onun ebedi bar\u0131\u015f ve kozmopolitanizm \u00fczerine yazd\u0131klar\u0131n\u0131n, bug\u00fcn k\u00f6kl\u00fc bir de\u011fi\u015fime ve anlam farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131na u\u011fram\u0131\u015f olsalar da d\u00fcnyan\u0131n mevcut hali ile ili\u015fkisini hen\u00fcz daha kaybetmedi\u011fini iddia edebiliriz.<\/p>\n\n\n\n<p>OKUMA \u00d6NER\u0130LER\u0130<\/p>\n\n\n\n<p>Immanuel Kant. (1982). D\u00fcnya Yurtta\u015fl\u0131\u011f\u0131 Amac\u0131na Y\u00f6nelik Genel Bir Tarih Anlay\u0131\u015f\u0131. (\u00c7ev: Ulu\u011f&nbsp; Nutku), <em>YAZKO Felsefe Yaz\u0131lar\u0131<\/em>&nbsp;i\u00e7inde (ss. 117-129). \u0130stanbul: YAZKO.<\/p>\n\n\n\n<p>Immanuel Kant. (1984). S\u00fcrekli (Ebedi) Bar\u0131\u015f \u00dcst\u00fcne Felsefi Bir Deneme (\u00c7ev: N. Bozkurt, ).&nbsp;<em>Se\u00e7ilmi\u015f Yaz\u0131lar<\/em>&nbsp;i\u00e7inde (ss. 223-266). \u0130stanbul: Remzi Kitabevi.<\/p>\n\n\n\n<p>J\u00fcrgen Habermas. (2000). \u015eimdinin Kalbinde Ama\u00e7 Y\u00fcklenmek: Foucault\u2019nun, Kant\u2019\u0131n \u201cAyd\u0131nlanma Nedir?\u201d Metni Hakk\u0131ndaki Konferans\u0131 \u00dczerine, (\u00c7ev:Eda \u00d6zg\u00fcl, \u00d6zlem O\u011fuzhan), <em>Toplumbilim Ayd\u0131nlanma \u00d6zel Say\u0131s\u0131<\/em> i\u00e7inde, (ss.81-84), \u0130stanbul: Ba\u011flam Yay\u0131nlar\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Michel Foucault. (2000).&nbsp; Ayd\u0131nlanma Nedir? (\u00c7ev: Eda \u00d6zg\u00fcl, \u00d6zlem O\u011fuzhan), <em>Toplumbilim Ayd\u0131nlanma \u00d6zel Say\u0131s\u0131<\/em> i\u00e7inde, (ss.69-76), \u0130stanbul: Ba\u011flam Yay\u0131nlar\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Pauline Kleingeld. (1998). Kant&#8217;s Cosmopolitan Law: World Citizenship for a Global Order, <em>Kantian Review, <\/em>&nbsp;2, pp: 72-90, <a href=\"https:\/\/pure.rug.nl\/ws\/portalfiles\/portal\/3188820\/Kants_cosmopolitan_law.pdf\">https:\/\/pure.rug.nl\/ws\/portalfiles\/portal\/3188820\/Kants_cosmopolitan_law.pdf<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>V\u00f6lker Gerhardt, (1997). Ele\u015ftirel Bir Politika Teorisi: Kant\u2019\u0131n Ebedi Bar\u0131\u015f Tasla\u011f\u0131 \u00dcst\u00fcne, (\u00c7ev: Hakan \u00c7\u00f6rek\u00e7io\u011flu), <em>Kant Felsefesinin Politik Evreni<\/em> i\u00e7inde, (ss.248-272), \u0130stanbul: Ayr\u0131nt\u0131 Yay\u0131nlar\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p class=\"teaser\">Yazar: \u00d6zlem Duva Kant\u2019\u0131n d\u00fcnya yurtta\u015fl\u0131\u011f\u0131 ve ebedi bar\u0131\u015f fikrine getirilen ele\u015ftiriler, politik realizme yaslanm\u0131\u015f bir sahicilik ele\u015ftirisiyle ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 kadar, Ayd\u0131nlanmac\u0131 akl\u0131n totaliter, tahakk\u00fcmc\u00fc ve disiplinci oldu\u011funa dair iddialar\u0131 desteklemek i\u00e7in de kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ele\u015ftiriler temelde teori ve pratik aras\u0131ndaki uygunlu\u011fa dair bir sorgulamay\u0131 i\u00e7erse de Kant\u2019\u0131n politik \u00e7\u00f6z\u00fcmlerinin uygulanamaz oldu\u011funu ya da en &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7082,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"spay_email":""},"categories":[36],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/turkiyekanttoplulugu.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/o\u0308zlem-duva.jpg?fit=1562%2C1226","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7081"}],"collection":[{"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7081"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7081\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7085,"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7081\/revisions\/7085"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7082"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7081"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7081"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7081"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}