{"id":6460,"date":"2022-01-13T10:37:29","date_gmt":"2022-01-13T07:37:29","guid":{"rendered":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/?p=6460"},"modified":"2022-01-13T10:37:33","modified_gmt":"2022-01-13T07:37:33","slug":"immanuels-faith","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/?p=6460&lang=en","title":{"rendered":"Immanuel’s Faith"},"content":{"rendered":"\n

Author: Seniye Tilev<\/em><\/p>\n\n\n\n

*This article is written in Turkish.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Kant\u2019\u0131n din \u00fczerine g\u00f6r\u00fc\u015fleri belki de Kritik felsefesinin en tart\u0131\u015fmal\u0131, uzla\u015f\u0131dan en uzak olunan k\u0131sm\u0131n\u0131 te\u015fkil eder. Andrew Chignell\u2019in konu ile ilgili makalelerinden birine \u201cKant\u2019\u0131n G\u00f6stermi\u015f Oldu\u011fu gibi\u2026\u201d (\u201cAs Kant has shown\u201d) ironi y\u00fckl\u00fc ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 tercih etmesi bu durumu bir hayli g\u00fczel \u00f6zetler. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kant \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan hemen herkes Kant\u2019\u0131n din ya da din felsefesi alan\u0131nda bir\u00e7ok \u015feyi \u201ca\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermi\u015f\u201d oldu\u011funu savunur ve kimi zaman bu \u201ca\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterildi\u011fi savunulan g\u00f6r\u00fc\u015fler\u201d birbiriyle bir hayli \u00e7eli\u015fen yorumlar\u0131 i\u00e7erir. Peki durum neden b\u00f6yledir? S\u00f6z konusu din olunca Kant\u2019\u0131n kendisini anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmaktan \u00e7ok, duymak istedi\u011fimiz Kant\u2019\u0131 m\u0131 bulup \u00e7\u0131kar\u0131r\u0131z? Yoksa Kant ger\u00e7ekten de \u00e7ok katmanl\u0131 ifadeler ve ucu a\u00e7\u0131k tan\u0131mlamalarla bu \u00e7e\u015fitlili\u011fe bizzat m\u0131 sebep olmu\u015ftur?<\/p>\n\n\n\n

Kant\u2019\u0131n din felsefesini in\u015fa etti\u011fi temel dinamiklere ve konuyu ele ald\u0131\u011f\u0131 metinlere bakarsak belki de yukar\u0131daki her iki soruyu da olumlu yan\u0131tlamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bilindi\u011fi \u00fczere Kant insan\u0131n ne oldu\u011fu anlamak \u00fczere Kritik felsefinde \u00fc\u00e7 temel soruya yan\u0131t arar: \u201cneyi bilebiliriz?\u201d, \u201cne yapmal\u0131y\u0131z?\u201d ve \u201cne \u00fcmit edebiliriz?\u201d. Asl\u0131nda bu sorulara verdi\u011fi yan\u0131tlar ayn\u0131 zamanda bize Kant\u2019a g\u00f6re nas\u0131l bir felsefe, bilme ve inan\u00e7 alan\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6sterir. Kant birinci Kritik<\/em>\u2019te insan\u0131n bili\u015fsel kapasite ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 irdelerken, Tanr\u0131\u2019y\u0131 (ruh ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckle beraber) bili\u015f saham\u0131z\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalan akl\u0131n bir ideas\u0131 olarak ele al\u0131r. Ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmelerimizin en nihai noktas\u0131nda, \u201cen ger\u00e7ek varl\u0131k olarak\u201d (ens realissimum<\/em>) Tanr\u0131 \u201ckavram\u0131\u201d kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. Ancak Kant klasik Tanr\u0131 ispatlar\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn\u00fcyle reddederek kavramsal zorunluluk ve \u00e7\u0131kar\u0131mlardan hareketle, o kavram\u0131n ger\u00e7ekte (Wirklichkeit<\/em>) herhangi bir varl\u0131\u011fa ya da nesneye tekab\u00fcl edip etmedi\u011fini bilemeyece\u011fimizi s\u00f6yler. Yani ak\u0131lda var olan Tanr\u0131 ger\u00e7ekten de var m\u0131d\u0131r bunu bilmek<\/em> bizim i\u00e7in imkans\u0131zd\u0131r ve hep \u00f6yle kalacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

B\u00f6ylelikle Kant Tanr\u0131 inanc\u0131n\u0131 bilmek ediminin (Wissen<\/em>) sahas\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131r. Di\u011fer yandan bu \u00fczerinde yaln\u0131zca fikir (Meinen<\/em>) sahibi oldu\u011fumuz herhangi bir mesele olarak da kalmaz, \u00e7\u00fcnk\u00fc Kant\u2019a g\u00f6re inan\u00e7 (Glauben<\/em>) teorik ak\u0131lda kaybetti\u011fi itibar\u0131n\u0131 pratik akl\u0131n kullan\u0131m\u0131nda geri kazan\u0131r (KdrV<\/em> A822-3\/B850-1). Ancak bu itibar pratik alan\u0131n en temel meselesi olan \u201cne yapmal\u0131y\u0131m?\u201d sorusunun yan\u0131t\u0131yla da ili\u015fkili de\u011fildir. Zira ahlak yasas\u0131 akl\u0131n evrensel bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla kurulur. Burada yeg\u00e2ne otorite bu akl\u00ee iradenindir. Yasan\u0131n i\u00e7eri\u011fini tespit eden de yasan\u0131n yapt\u0131r\u0131m dayana\u011f\u0131 da ak\u0131ld\u0131r. Yani, bu rasyonellikten ba\u011f\u0131ms\u0131z bir otorite s\u00f6z konusu de\u011fildir. Ne Tanr\u0131, ne bireye \u00f6zg\u00fc bir iyi ya\u015fam ideali; ne kral, ne de ba\u015fka bir siyasi otorite, ahlak\u0131n zemini ya da yapt\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n dayana\u011f\u0131 de\u011fildir. Ahlakl\u0131 olmak imk\u00e2n\u0131 ve zorunlulu\u011fu \u00f6znenin rasyonel varl\u0131\u011f\u0131nda temellenir. Bu a\u00e7\u0131dan dindarl\u0131k ahlakl\u0131l\u0131\u011f\u0131n zorunlu bir ko\u015fulu de\u011fildir. Ahlak buyru\u011fu zorunlu olarak Tanr\u0131 buyru\u011fu olarak nitelenmemi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kant\u2019a g\u00f6re ahlak alan\u0131 g\u00f6recelilikten uzakt\u0131r. Ahlak \u00f6nermeleri evrensel ge\u00e7erlili\u011fi olan do\u011frulanabilir ve yanl\u0131\u015flanabilir \u00f6nermelerdir. Oysa az evvel belirtildi\u011fi \u00fczere Tanr\u0131 varl\u0131\u011f\u0131, insan\u0131n bili\u015fsel kabiliyetleri itibariyle ispatlanabilir olan \u015feylerin aras\u0131nda, ya da objektif bir do\u011frulama ve yanl\u0131\u015flaman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu sahada yer almaz. Kant\u2019\u0131n ahlak ile di\u011fer t\u00fcm iktidar alanlar\u0131 aras\u0131na koydu\u011fu s\u0131n\u0131rlar\u0131 daha iyi g\u00f6rebilmek i\u00e7in ge\u00e7 d\u00f6nem politik eserlerine bakmak faydal\u0131 olacakt\u0131r. Zira bu metinler boyunca Kant; merkezinde bireyin \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesinin yer ald\u0131\u011f\u0131, uluslar\u0131n bir arada bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015famas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu en geni\u015f daireye kadar uzanan hatta ayn\u0131 ahlak ilkelerini takip eder. Kant\u2019a g\u00f6re ahlak\u0131n temel nosyonu adalettir. Ve adalet temelini mutlak iyilik, mutlak adalet ya da ba\u015fka bir meta kavrama g\u00f6ndermeyle edinmez.<\/p>\n\n\n\n

Kant\u2019a g\u00f6re inanc\u0131n ait oldu\u011fu yer \u201cneyi \u00fcmit edebilirim?\u201d sorusunun cevab\u0131ndad\u0131r. Kant, herkesin do\u011fal olarak mutlu olmay\u0131 arzu etti\u011fini s\u00f6yler. Di\u011fer bir yandan ise ahlak buyru\u011funun da rasyonelli\u011fimize i\u00e7kin do\u011fal bir vasf\u0131m\u0131z oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015fti. Kant insan\u0131n bu iki y\u00f6n\u00fcn\u00fcn zaman zaman, hatta s\u0131kl\u0131kla \u00e7eli\u015febilece\u011finin fark\u0131ndad\u0131r. Zira \u00f6devlerimizi yerine getirmenin bir zorunluluk oldu\u011funu bilsek bile bu sorumluluk bizi her zaman mutlu k\u0131lmaz. Kant net bir mutluluk tan\u0131m\u0131 vermese de mutlulu\u011fu istek ve ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131n kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131 genel bir tatmin durumu olarak niteler (G<\/em> 4:418). Bilhassa ikinci Kritik<\/em>\u2019te Kant, ahlakl\u0131l\u0131kla b\u00f6yle bir tatmin durumu aras\u0131nda zorunlu bir do\u011fru orant\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla; ahlakl\u0131l\u0131\u011f\u0131, ahlak\u0131n bizzat kendisinden ba\u015fka hi\u00e7bir \u015feyde temellendirmeyen \u00f6zne, mutlu olmas\u0131n\u0131 da bir prensip olarak ahlak alan\u0131na dahil edemez. Ahlakl\u0131 ki\u015fi erdemli ve adaletli oldu\u011fu oranda mutlu olmay\u0131 sadece \u00fcmit edebilir. K\u0131saca, mutlulu\u011fa lay\u0131k oldu\u011fumuz oranda mutlu olmak sadece bir \u00fcmit nesnesidir, zira mutluluk ne ahlak\u0131n zorunlu bir getirisi ne de \u00f6d\u00fcl\u00fcd\u00fcr. Kant Tanr\u0131 kavram\u0131n\u0131 akl\u0131n zorunlu bir postulat\u0131 olarak tam da bu noktada ahlak alan\u0131na dahil eder (KprV<\/em> 5:126, 5:132, 5:134). \u00c7\u00fcnk\u00fc Kant\u2019\u0131n \u201cen y\u00fcce iyi\u201d (das h\u00f6chste Gut<\/em>) diye tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 erdemlilik ve mutlulu\u011fun zorunlu biraradal\u0131\u011f\u0131, do\u011fa ve ahlak yasalar\u0131n\u0131n temelde bir uyum ve b\u00fct\u00fcnl\u00fck i\u00e7erisinde olmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lar. B\u00f6yle bir uyum ise her iki yasan\u0131n ayn\u0131 zemine dayanmas\u0131n\u0131 gerektirir. Dolay\u0131s\u0131yla Kant akl\u0131n bu beklentisini ve evrendeki genel ama\u00e7l\u0131l\u0131\u011f\u0131 ancak bir Tanr\u0131 fikriyle a\u00e7\u0131klayabilece\u011fimize inan\u0131r (F\u00f6rster,1992).<\/p>\n\n\n\n

Tanr\u0131 \u00f6ncelikle bizim ak\u0131l, vicdan ve ahlak kabiliyetine sahip olu\u015fumuzu m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan bir Tanr\u0131\u2019d\u0131r. Yani Tanr\u0131yla kurulan ilk ili\u015fki pratik sahada, ahlak ve vicdan sahas\u0131ndad\u0131r. Kant klasik Tanr\u0131 ispatlar\u0131n\u0131 ele\u015ftirirken Tanr\u0131\u2019n\u0131n ni\u00e7in bir bilgi nesnesi olamayaca\u011f\u0131n\u0131 \u201cneyi bilebiliriz?\u201d sorusunda izah etmi\u015fti. Tanr\u0131\u2019n\u0131n bir bilim ve ispat nesnesi olmay\u0131\u015f\u0131n\u0131n ahlaki gereklili\u011finin de alt\u0131n\u0131 \u00e7izer. Zira ancak bu durumda inan\u00e7, bir h\u00fcr irade konusudur. \u015eayet ispat konusu olsayd\u0131, Tanr\u0131 ile kurulan ili\u015fkinin ve ahlakl\u0131l\u0131\u011f\u0131n; sadece \u00f6d\u00fcl ve ceza \u00fczerinden kurulaca\u011f\u0131n\u0131, bunun ise insan onuruna ters oldu\u011funu s\u00f6yler (KprV<\/em> 5:147).<\/p>\n\n\n\n

Kant \u201cen y\u00fcce iyi\u201d kavram\u0131n\u0131 farkl\u0131 bi\u00e7imlerle ele alsa da Kritik felsefesi boyunca terk etmez. Kavram\u0131n kendisi ve onu ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in zorunlu kabul etti\u011fi Tanr\u0131 fikri Kant\u2019\u0131n din felsefesine dair tart\u0131\u015fmalar\u0131n merkezinde yer al\u0131r. Bu idealin ahlak felsefesinin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan gereklili\u011fi ya da Tanr\u0131\u2019n\u0131n bu idealin ger\u00e7ekle\u015fmesinde oynad\u0131\u011f\u0131 rol literat\u00fcrdeki tart\u0131\u015fmalar\u0131n oda\u011f\u0131d\u0131r. Kant ahlak\u0131n rasyonel b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn, akl\u00ee bir Tanr\u0131 inanc\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu s\u00f6ylese de (KU<\/em> 5:450), yer yer \u201cahlak arg\u00fcman\u0131\u201d olarak betimledi\u011fi pratik sahada Tanr\u0131\u2019n\u0131n gerekli\u011fine dair s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmenin hi\u00e7bir zaman teorik bir ispat olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemeyece\u011finin ve daima \u201c\u00f6znel bir zorunlu \u00e7\u0131kar\u0131m\u201d olarak kalaca\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izer. Hatta birinci Kritik<\/em>\u2019te Tanr\u0131\u2019n\u0131n var oldu\u011funa ahlaki olarak emin olmal\u0131y\u0131z demektense, \u201cben\u201d ahlaken emin oldum demeyi tercih etmemiz gerekti\u011fini s\u00f6yler (A829\/B857). Bu anlay\u0131\u015f \u00fczerine in\u015fa etti\u011fi dindarl\u0131\u011f\u0131n ana prensibi, ahlak buyru\u011funu \u201cTanr\u0131 buyru\u011fuymu\u015f gibi\u201d (als gottliche Gebote<\/em>) benimsemektir. Kant bu temay\u0131 tamamlad\u0131\u011f\u0131 son eserlerinden olan Ahlak Metafizi\u011fi<\/em> (1797) ve Fak\u00fcltelerin \u00c7at\u0131\u015fmas\u0131<\/em> (1798)\u2019nda da i\u015flemeyi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. Hatta Ahlak Metafizi\u011fi<\/em>\u2019nde b\u00f6yle bir dindarl\u0131\u011f\u0131 edinmenin ki\u015finin kendisine kar\u015f\u0131 ahlaki bir \u00f6devi oldu\u011funu s\u00f6yler (MS<\/em> 6:443) Ancak yine ayn\u0131 sat\u0131rlarda, b\u00f6yle bir dindarl\u0131k i\u00e7in Tanr\u0131\u2019n\u0131n ger\u00e7ekten var olmas\u0131na, ya da bunun bilgisine sahip olmaya gerek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da s\u00f6yleyerek bizi \u015fa\u015f\u0131rtmaya, kafam\u0131z\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rmaya devam eder.<\/p>\n\n\n\n

Bu k\u0131sa yaz\u0131da amac\u0131m Kant felsefisinde Tanr\u0131\u2019n\u0131n yerinin ne oldu\u011funu, ya da Kant felsefesi i\u00e7erisinde Tanr\u0131\u2019ya tutarl\u0131, tart\u0131\u015fmas\u0131z bir yer kal\u0131p kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yan\u0131tlamak de\u011fil. Bu dar \u00e7er\u00e7evede cevaplanmas\u0131 \u00e7ok da m\u00fcmk\u00fcn olmayan bu soruyu paranteze al\u0131p, ba\u015flang\u0131\u00e7ta \u00f6n\u00fcm\u00fcze \u00e7\u0131kan sorulara d\u00f6nmek istiyorum. Di\u011fer bir ifadeyle, Kant\u2019\u0131n felsefesinde Tanr\u0131 kavram\u0131n\u0131n anlam\u0131 ve yerine dair yorum farkl\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7oklu\u011funun olas\u0131 sebeplerine tekrar bakal\u0131m istiyorum. Acaba bu Kant\u2019\u0131n bir ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan ya da tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan m\u0131 kaynaklanmaktad\u0131r, yoksa bu durum tam da ilmek ilmek dokudu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcnce sisteminin do\u011fal bir neticesi midir? Bir yandan \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki masay\u0131 bildi\u011fimiz gibi bir kesinlikle asla bir Tanr\u0131n\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilemeyece\u011fimizi s\u00f6ylerken, \u00f6te yandan iman\u0131n ona k\u00e2ni olan ki\u015fi i\u00e7in vicdan\u0131nda matematiksel bir kesinlik kadar yan\u0131lmazl\u0131k ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir (AK 28:1011). \u0130spat edemedi\u011fimiz, ancak akl\u0131n zorunlu bir talebi olan bu inan\u00e7 daima \u00f6znel bir muhasebe meselesi olacakt\u0131r. Bana kal\u0131rsa, Kant\u2019a g\u00f6re rasyonel iman\u0131n kuru bir \u201cpsikolojik teselli\u201d den ibaret olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ahlak tecr\u00fcbesinde sadece \u201cen y\u00fcce iyiyi\u201d ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi vaat eden bir umut kap\u0131s\u0131ndan \u00e7ok daha b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in bilhassa \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc Kritik<\/em>\u2019e bakmam\u0131z gerekir (Esser, 2016). \u00c7\u00fcnk\u00fc burada Kant, Kritik felsefesinin g\u00f6rece bir b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne i\u015faret eden g\u00fczel, y\u00fcce ve ama\u00e7l\u0131l\u0131k kavramlar\u0131yla \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn do\u011fayla uyum i\u00e7erisinde ve tarih sahnesinde nas\u0131l kendisini ger\u00e7ekle\u015ftirebilece\u011fine i\u015faret eder. Ahlak tecr\u00fcbesinde bizi acil olarak ilgilendiren mesele \u00f6te bir d\u00fcnyada verilecek mutluluk vaadi de\u011fildir. Bizler \u201c\u015fimdi ve burada\u201d \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn imkan\u0131na, ahlak\u0131n \u015feylerin \u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u201corganik\u201d bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funa inanmaya ihtiya\u00e7 duyar\u0131z. Kendimize ve di\u011fer ahlak \u00f6znelerine bu anlaml\u0131 ve ama\u00e7l\u0131 b\u00fct\u00fcn\u00fcn birer par\u00e7as\u0131 olarak bakmak ahlak tecr\u00fcbesini ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131 yeniden kurar. Bu resimde Tanr\u0131 i\u00e7imizdeki ahlak yasas\u0131n\u0131n sesi ve \u00fczerimizdeki ihti\u015faml\u0131, y\u0131ld\u0131zl\u0131 g\u00f6klerin sanat\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bana g\u00f6re Kant\u2019\u0131n Ayd\u0131nlanma ideali Tanr\u0131\u2019ya kar\u015f\u0131 bir itiraz de\u011fildir. Kant\u2019\u0131n itiraz\u0131 bu dokunulmaz vicdan muhasebesinde araya girmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131p, Tanr\u0131 ad\u0131na ahkam kesen din otoriterlerine, adaleti (yani ahlak\u0131n temel paradigmas\u0131n\u0131) ve erdemi hi\u00e7e sayan din tacirlerine kar\u015f\u0131d\u0131r. Kant\u2019\u0131n iman \u00fczerine in\u015fa etti\u011fi umudu sadece belirsiz bir gelecekte bize bah\u015fedilecek olan \u201cen y\u00fcce iyi\u201dye dair de\u011fildir. Bu umut \u00f6ncelikle insana iman edebilmeyi i\u00e7erir. \u00c7\u00fcnk\u00fc otonomi, yani \u201ciyi, do\u011fru ve g\u00fczeli\u201d sadece \u00f6yle olduklar\u0131 i\u00e7in ikame etme kabiliyetimiz i\u00e7imizdeki Tanr\u0131sall\u0131kt\u0131r, ilahi oland\u0131r (Tilev, 2021). Bu y\u00f6n\u00fcyle Ayd\u0131nlanma d\u00fc\u015f\u00fcnmeye cesaret etmek kadar, evrene, kendine ve insana derin ve ger\u00e7ekten g\u00f6rmek isteyen bir bak\u0131\u015fla y\u00f6nelmeyi gerektirir. U\u00e7suz bucaks\u0131z Kant denizinde ke\u015ffimiz devam etti\u011fi s\u00fcrece hem Kant\u2019\u0131 anlamak hem de kendi Kant\u2019\u0131m\u0131z\u0131 bulup \u00e7\u0131karmak isterken hemfikir olmamaya devam edece\u011fiz belki de. Ama bizi bir arada tutan \u015fey en y\u00fcce iyiye eri\u015fmede el ele vermemizi zorunlu k\u0131lan umudumuz olmaya devam edecek.<\/p>\n\n\n\n

* Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi, 2021-2022 G\u00fcz d\u00f6neminde \u201cKant\u2019s Philosophy of Religion\u201d dersime kat\u0131lan t\u00fcm \u00f6\u011frencilerime y\u00fcrekten te\u015fekk\u00fcr ederim. Bu metinleri onlarla bir kere daha okuyup tart\u0131\u015fmak b\u00fcy\u00fck bir zenginlikti.<\/p>\n\n\n\n

Kaynak\u00e7a:<\/p>\n\n\n\n

Kant Eserlerinin K\u0131saltmalar\u0131<\/p>\n\n\n\n

G                     Ahlak Metafizi\u011finin Temellendirilmesi<\/em><\/p>\n\n\n\n

KdrV               Saf Akl\u0131n Ele\u015ftirisi<\/em><\/p>\n\n\n\n

KprV               Pratik Akl\u0131n Ele\u015ftirisi<\/em><\/p>\n\n\n\n

KU                  Yarg\u0131 G\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi<\/em><\/p>\n\n\n\n

MS                  Ahlak Metafizi\u011fi                   <\/em><\/p>\n\n\n\n

Chignell, A. (2009). ‘As Kant has Shown . . . ‘Analytic Theology and the Critical Philosophy. Oliver D. Crisp and Michael C. Rea (Eds).Analytic Theology, New Essays in the Philosophy of Theology. <\/em>Oxford University Press.<\/p>\n\n\n\n

Esser, M.E. (2016). Applying the Concept of the Good: The Final End and the Highest Good in Kant\u2019s Third Critique<\/em>.  T. H\u00f6wing (Ed.), The Highest Good in Kant\u2019s Philosophy<\/em>. (pp. 245- 263). De Gruyter.<\/p>\n\n\n\n

F\u00f6rster, E. (1992). \u201c\u2018Was Darf Ich Hoffen?\u2019 Zum Problem Der Vereinbarkeit von Theoretischer Und Praktischer Vernunft Bei Immanuel Kant.\u201d Zeitschrift F\u00fcr Philosophische Forschung<\/em>, vol. 46, no. 2, Vittorio Klostermann GmbH, pp. 168\u201385.<\/p>\n\n\n\n

Tilev, S. (2021). Two Conceptions of Kantian Autonomy. Himmelmann, Beatrix and Serck-Hanssen, Camilla (Eds). The Court of Reason: Proceedings of the 13th International Kant Congress. <\/em>De Gruyter.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Author: Seniye Tilev *This article is written in Turkish. Kant\u2019\u0131n din \u00fczerine g\u00f6r\u00fc\u015fleri belki de Kritik felsefesinin en tart\u0131\u015fmal\u0131, uzla\u015f\u0131dan en uzak olunan k\u0131sm\u0131n\u0131 te\u015fkil eder. Andrew Chignell\u2019in konu ile ilgili makalelerinden birine \u201cKant\u2019\u0131n G\u00f6stermi\u015f Oldu\u011fu gibi\u2026\u201d (\u201cAs Kant has shown\u201d) ironi y\u00fckl\u00fc ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 tercih etmesi bu durumu bir hayli g\u00fczel \u00f6zetler. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kant \u00fczerine …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6458,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"spay_email":""},"categories":[89],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/turkiyekanttoplulugu.org\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/TKT-Blog.jpg?fit=2365%2C2509","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6460"}],"collection":[{"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6460"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6460\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6463,"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6460\/revisions\/6463"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6458"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6460"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6460"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6460"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}