{"id":6286,"date":"2021-09-15T12:09:48","date_gmt":"2021-09-15T09:09:48","guid":{"rendered":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/?p=6286"},"modified":"2022-08-30T22:34:09","modified_gmt":"2022-08-30T19:34:09","slug":"kantin-siyaset-felsefesini-nasil-bilirsiniz-veya-tarih-cografya-ve-antropolojinin-toplum-ve-siyaset-felsefesindeki-yeri-ve-onemi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/?p=6286","title":{"rendered":"Kant\u2019\u0131n Siyaset Felsefesini Nas\u0131l Bilirsiniz? Veya Tarih, Co\u011frafya, ve Antropolojinin Toplum ve Siyaset Felsefesindeki Yeri ve \u00d6nemi"},"content":{"rendered":"\n

Yazar: Dilek H\u00fcseyinzadegan<\/em><\/p>\n\n\n\n

Yirminci (ve yirmi birinci) y\u00fczy\u0131l ana ak\u0131m toplum ve siyaset teorilerinde \u00f6nemli bir yer tutan ve farkl\u0131 yorumlara a\u00e7\u0131k olan Immanuel Kant\u2019\u0131n siyaset felsefesi, \u00e7o\u011fu zaman olduk\u00e7a soyut, biraz da naif bulunur, ve fazla idealist oldu\u011fu ele\u015ftirisine maruz kal\u0131r. Kant\u2019\u0131n kendi siyaset felsefesi<\/em> kadar, John Rawls, J\u00fcrgen Habermas ve Hannah Arendt\u2019i baz alm\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn Kant\u00e7\u0131 siyaset felsefelerine <\/em>y\u00f6neltebilece\u011fimiz bir ele\u015ftiridir bu: evrensel \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, e\u015fitlik, adalet, ortak bir estetik ve politik duyu [Sensus Communis<\/em>] veya kozmopolitan bir d\u00fcnya d\u00fczeninin ideallerinden bahsetmek iyi g\u00fczel de, ideal-olmayan bir d\u00fcnyada ve d\u00fczende ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u00fcrece bunlar\u0131n ne \u00f6nemi var? Bu Kant\u00e7\u0131 fikirler bize ideal olan\u0131 s\u00f6ylemek d\u0131\u015f\u0131nda ne i\u015fimize yarar? Bu idealleri, deyim yerindeyse, yery\u00fcz\u00fcne nas\u0131l indirebiliriz? Kant\u2019\u0131n politik d\u00fc\u015f\u00fcncesinin tek miras\u0131 ideal bir teori, yani d\u00fcnyan\u0131n nas\u0131l g\u00f6r\u00fcnmesi gerekti\u011fine<\/em> dair bir teori ve d\u00fcnyan\u0131n ger\u00e7ekte veya halihaz\u0131rda nas\u0131l oldu\u011funa<\/em> dair hi\u00e7bir \u015fey i\u00e7ermeyen naif idealist bir teori mi? <\/p>\n\n\n\n

Kant\u2019\u0131n toplum ve siyaset \u00fczerine yazd\u0131klar\u0131 asl\u0131nda sadece idealist bir teori ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. \u0130\u015fte 2019\u2019da yay\u0131nlanan kitab\u0131m Kant\u2019\u0131n \u0130deal-Olmayan Siyaset Teorisi<\/em>\u2019nde, Kant\u2019\u0131n kendi siyaset felsefesine odaklanarak ve yirminci y\u00fczy\u0131lda John Rawls, John Simmons, ve Charles Mills taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen \u201cideal\u201d ve \u201cideal-olmayan\u201d siyaset teorileri ayr\u0131m\u0131n\u0131 baz alarak, bu yanl\u0131\u015f izlenimi biraz da olsa d\u00fczeltmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Kitab\u0131mda Kant\u2019\u0131n sistematik felsefe denen \u015feyin, yani felsefi bir sistemdeki t\u00fcm d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6\u011felerinin birbiriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fu felsefenin \u00f6nc\u00fcs\u00fc oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini ciddiye al\u0131yorum. Bu beni, Kant\u2019\u0131n idealler ile ger\u00e7ek hayat, yani normatif olanla olumsal olan aras\u0131ndaki ili\u015fki sorunu \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp, bu sorunun Kant\u2019\u0131n sistematik felsefesindeki yerini ara\u015ft\u0131rmaya y\u00f6neltiyor: yani, teleoloji ya da Yarg\u0131 G\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi\u2019nde<\/em> \u201columsal\u0131n yasal\u0131l\u0131\u011f\u0131\u201d [Gesetzlichkeit des Zuf\u00e4lligen<\/em>] olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ilkeye. <\/p>\n\n\n\n

\u0130stisnas\u0131z bir \u015fekilde, Kant\u2019\u0131n siyaset \u00fczerine yazd\u0131\u011f\u0131 her metin, tarihin nereye do\u011fru gitti\u011fi, insanlar\u0131n k\u00fclt\u00fcrel \u00fcretiminin sosyal ve politik hedeflere ne gibi katk\u0131larda bulunabilece\u011fi ve fiziksel ve siyasi co\u011frafyan\u0131n s\u00f6z konusu hedeflerin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesine nas\u0131l katk\u0131da bulunabilece\u011fi sorular\u0131 \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnmek i\u00e7in teleolojik bir dil kullan\u0131r. Yine istisnas\u0131z olarak \u00e7a\u011fda\u015f Kant\u00e7\u0131 felsefeciler, bu t\u00fcr teleolojik bir dili modas\u0131 ge\u00e7mi\u015f veya tuhaf bulduklar\u0131 i\u00e7in, bizi bu dili reddetmeye te\u015fvik eder. Ger\u00e7ekten de teleoloji fikrinin k\u00f6kenleri, ilerlemenin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011fu, insan do\u011fas\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcnde iyi oldu\u011fu ve Tanr\u0131 benzeri bir varl\u0131\u011f\u0131n, ne olursa olsun politik hedeflerimize ula\u015f\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 garanti etti\u011fi inanc\u0131nda yatmaktad\u0131r. Bu y\u00fczden de ilk bak\u0131\u015fta, as\u0131l amac\u0131 insan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc olan siyaset felsefesi i\u00e7in bu teleoloji fikri \u00e7ok da uygun g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Ancak ve ancak, bu kitapta ilk olarak Kant\u2019\u0131n teleolojik dili hakl\u0131 \u00e7\u0131karma ve kullanma bi\u00e7iminin ne kadar zengin oldu\u011funu ve teleolojinin insan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile tutarl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steriyorum. \u201cOlumsal\u0131n yasal\u0131l\u0131\u011f\u0131\u201d ilkesi ile Kant, bir yandan tarihin, do\u011fan\u0131n ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn olumsall\u0131\u011f\u0131na at\u0131fta bulunur ve bunlar\u0131n ge\u00e7ici olarak yasalara uygun (sanki bu olumsal olgular, belli kurallara uymak zorundaym\u0131\u015f gibi) bir a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Di\u011fer taraftan, Kant, siyasetin bu unsurlar\u0131na \u200b\u200b\u2212yani tarih, k\u00fclt\u00fcr, veya insan do\u011fas\u0131na\u2212 yasall\u0131k atfetmenin yaln\u0131zca bir hipotez olmas\u0131 gerekti\u011fini kabul eder. Di\u011fer bir deyi\u015fle, insan ya da Tanr\u0131 hi\u00e7 kimse, daha iyi bir ideal siyasi duruma do\u011fru ilerleme kaydedece\u011fimizi \u00f6nceden garanti edemez; ger\u00e7ek siyasi ilerleme, insanlar\u0131n \u00f6zg\u00fcr iradeli \u00e7abalar\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fmelidir.<\/p>\n\n\n\n

O halde Kant\u2019\u0131n toplum ve siyaset \u00fczerine yazd\u0131\u011f\u0131 metinlerde kulland\u0131\u011f\u0131 teleolojik dilin as\u0131l \u00f6nemi \u015furada yatar: sistematik olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, bu ilke Kant\u2019\u0131n \u201cideal olmayan siyaset teorisinin\u201d ana yol g\u00f6sterici ilkesidir. Kant bize bu ilke yard\u0131m\u0131yla, siyaset felsefesi ile u\u011fra\u015f\u0131rken hayat\u0131m\u0131z\u0131n tarihsel, k\u00fclt\u00fcrel ve do\u011fal olas\u0131l\u0131klar\u0131na dair normatif hipotez veya a\u00e7\u0131klamalara ihtiyac\u0131m\u0131z oldu\u011funu hat\u0131rlatmaktad\u0131r. Yani kitab\u0131mda b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir yakla\u015f\u0131m benimsiyorum ve Kant\u2019\u0131n siyaset felsefesi \u00fczerine yazd\u0131klar\u0131n\u0131 onun y\u00f6ntemsel kayg\u0131lar\u0131 ile bir b\u00fct\u00fcn olarak ele ald\u0131\u011f\u0131m ele\u015ftirel sistemiyle ili\u015fkilendiriyorum. <\/p>\n\n\n\n

Bilgi ve bilim felsefesinden esteti\u011fe, mant\u0131ktan varl\u0131k felsefesine, hele de ahlak felsefesine yapt\u0131\u011f\u0131 devrimsel ve devasa katk\u0131lar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Kant\u2019\u0131n toplum ve siyaset felsefesi biraz c\u0131l\u0131z kal\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcnebilir. Nitekim Kant\u2019\u0131n toplum ve siyaset felsefesi \u00fczerine yazd\u0131klar\u0131, 1797\u2019de yay\u0131nlanan Ahlak Metafizi\u011fi <\/em>[Die Metaphysik der Sitten<\/em>]kitab\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc olan Hak \u00d6\u011fretisi<\/em> [Rechtslehre<\/em>] ile tarihsel ilerleme ile toplumsal de\u011fi\u015fim aras\u0131ndaki ili\u015fki, Ayd\u0131nlanma, kozmopolitanl\u0131k veya d\u00fcnya vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 [Weltb\u00fcrgerlichkeit<\/em>], ve d\u00fcnya bar\u0131\u015f\u0131 \u00fczerine yazd\u0131\u011f\u0131 topu topu be\u015f alt\u0131 makalede toplanm\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn Kant’\u0131n siyaset felsefesi<\/em> denince akla gelen de bu yaz\u0131larda bulunan savlard\u0131r: tarihin ilerleyi\u015fi ile bizim ahlaki-siyasi geli\u015fimimiz aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi ele alan 1784 tarihli \u201cD\u00fcnya Yurtta\u015fl\u0131\u011f\u0131 D\u00fc\u015f\u00fcncesine Y\u00f6nelik Genel Bir Tarih D\u00fc\u015f\u00fcncesi\u201d, yine ayn\u0131 y\u0131l yay\u0131nlanan ve s\u0131n\u0131rs\u0131z ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile tarihsel-toplumsal ilerleme aras\u0131ndaki derin ili\u015fkiyi vurgulayan \u201cAyd\u0131nlanma nedir?\u201d, 1785-1786 tarihlerinde Herder ile tarih felsefesi ve anlay\u0131\u015f\u0131 \u00fczerine at\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u201cHerder\u2019in \u0130nsanl\u0131k Tarihi Felsefesi \u00dczerine D\u00fc\u015f\u00fcnceler<\/em>\u2019inin Ele\u015ftirisi\u201d ve \u201c\u0130nsanl\u0131k Tarihinin Tahmin\u00ee Ba\u015flang\u0131c\u0131\u201d makaleleri, d\u00fcnya bar\u0131\u015f\u0131n\u0131n <\/em>gerekli ve yeterli ko\u015fullar\u0131n\u0131 s\u0131ralayan 1795\u2019te yazd\u0131\u011f\u0131 \u201dEbedi Bar\u0131\u015f \u00dczerine Felsefi Bir Tasar\u0131<\/em>, son olarak da misafirperverli\u011fin [Hospitalit\u00e4t<\/em>] uluslar-\u00fcst\u00fc bir politika ve ilke olarak savunuldu\u011fu kozmopolitan bir d\u00fcnya ile ulus devletlerin cumhuriyet\u00e7ilik ilkesini benimseyen anayasal monar\u015filerin hak ve hukuka uygun y\u00f6netimi \u00fczerine savlar\u0131 i\u00e7eren 1797\u2019de bas\u0131lan Hak \u00d6\u011fretisi.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Buna ek olarak, Kant\u2019\u0131n siyaset \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, ilk bak\u0131\u015fta sadece kendi konjonkt\u00fcr\u00fcne ba\u011fl\u0131 kalm\u0131\u015f bir siyaset felsefesi gibi anla\u015f\u0131labilir. \u00d6rne\u011fin ulus devletlerin ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 Ayd\u0131nlanma \u00e7a\u011f\u0131nda, onlar\u0131n anayasaya ba\u011fl\u0131 cumhuriyet\u00e7i bir monar\u015fi olarak y\u00f6netilmesini tavsiye etmesi veya Avrupa s\u00f6m\u00fcrgecili\u011finin en az\u0131l\u0131 d\u00f6nemlerinde serbest ticaretin \u00f6nemine vurgu yapmas\u0131, bu konjonkt\u00fcre g\u00f6nderme yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n kan\u0131t\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Ancak 1797\u2019de yazd\u0131\u011f\u0131 Ahlak Metafizi\u011fi <\/em>kitab\u0131n\u0131n ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fc Hak \u00d6\u011fretisi <\/em>\u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde bu konjonkt\u00fcr\u00fcn \u00fczerine \u00e7\u0131kar. Burada saf akl\u0131n a priori<\/em> ilkelerinden biri olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 Hak [ve\/veya Hukuk – Recht<\/em>] ilkesi \u00fczerine kurulu ve on sekizinci y\u00fczy\u0131lda genel olarak tart\u0131\u015f\u0131lan konular\u0131n \u00e7ok \u00f6tesine ge\u00e7en d\u00fc\u015f\u00fcncelerle kar\u015f\u0131la\u015fabiliriz: g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki uluslar-\u00fcst\u00fc Birle\u015fmi\u015f Milletler ve Avrupa Birli\u011fi gibi kurumlar\u0131 \u00f6ng\u00f6ren ideal bir siyaset teorisinden, yani adeta muneccimvar\u00ee bir uluslararas\u0131 ili\u015fkiler anlay\u0131\u015f\u0131ndan bahsediyoruz. <\/p>\n\n\n\n

\u00d6zellikle yirminci y\u00fczy\u0131lda Kant\u2019\u0131n toplum ve siyaset felsefesi yeniden pop\u00fclerlik kazand\u0131. Kant\u2019\u0131n gerek Ahlak Metafizi\u011fi<\/em> kitab\u0131nda gerekse di\u011fer siyasi makalelerinde her zaman ahlak<\/em> felsefesi ile siyaset<\/em> felsefesi aras\u0131ndaki kavramsal ve i\u00e7eriksel ayr\u0131m\u0131 vurgulamas\u0131na ra\u011fmen, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, Kant\u00e7\u0131 siyaset felsefesini<\/em> nas\u0131l bilirsiniz, diye sordu\u011fumuzda akla gelen ilk yakla\u015f\u0131m, Ahlak Metafizi\u011finin Temellendirilmesi<\/em> ve Pratik Akl\u0131n Ele\u015ftirisi <\/em>eserlerindeki Ama\u00e7lar Krall\u0131\u011f\u0131 [Reich der Zweck<\/em>e] form\u00fcllerinden yola \u00e7\u0131kan bir nevi toplumsal s\u00f6zle\u015fmeci ve idealist bir siyaset felsefesi olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Arthur Ripstein, bu bahsetti\u011fim yap\u0131tlarda toplanm\u0131\u015f olan Kant\u2019\u0131n (kendi) siyaset felsefesi<\/em> ile bug\u00fcn genel olarak Kant\u00e7\u0131 siyaset felsefesi<\/em> dedi\u011fimiz ve Kant\u2019\u0131n ahlaki-politik i\u00e7 g\u00f6r\u00fclerini harmanlayarak g\u00fcn\u00fcm\u00fcz sorunlar\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm arayan siyaset felsefeleri aras\u0131nda \u00f6nemli bir ayr\u0131m yapar. Kant\u00e7\u0131 siyaset felsefesi<\/em>nin en \u00f6nemli \u00f6rneklerinden biri, John Rawls\u2019\u0131n yirminci y\u00fczy\u0131l siyaset felsefesine damgas\u0131n\u0131 vuran yap\u0131t\u0131 Bir Adalet Teorisi\u2019<\/em>dir. Rawls burada, Kant\u2019\u0131n Ama\u00e7lar Krall\u0131\u011f\u0131 fikrindeki s\u00f6zle\u015fmeci arka plan\u0131 vurgulayarak yeni bir toplumsal s\u00f6zle\u015fme kavram\u0131 ortaya koyar. Dolay\u0131s\u0131yla da \u00e7a\u011fda\u015f ana ak\u0131m siyaset bilimi ve felsefesinin gidi\u015fat\u0131 ve y\u00f6nelimlerini, Rawls ve dolayl\u0131 olarak Kant\u00e7\u0131 ahlak felsefesinden ge\u00e7meden anlayamay\u0131z. Bununla birlikte gene yirminci y\u00fczy\u0131l ele\u015ftirel teorist J\u00fcrgen Habermas, Ayd\u0131nlanma felsefesi kaynakl\u0131 kozmopolitan siyasi g\u00f6r\u00fc\u015fleri ve hatta \u00fcnl\u00fc ileti\u015fimsel eylem \u00f6\u011fretisinde [Theorie des kommunikativen Handelns<\/em>] Kant\u2019\u0131n Kamusal Ak\u0131l [Offentliche Gebrauchs der Vernunft<\/em>] dedi\u011fi \u015feyden ilham alm\u0131\u015ft\u0131r. Yirminci y\u00fczy\u0131l\u0131n bir di\u011fer \u00f6nemli siyaset felsefecisi Hannah Arendt\u2019e g\u00f6re Kant\u2019\u0131n esas siyaset felsefesi, 1795\u2019te yay\u0131nlanan ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde estetik \u00fczerine bir kitap olan Estetik Yarg\u0131 G\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi\u2019<\/em>nde toplanm\u0131\u015ft\u0131r; Arendt\u2019e g\u00f6re Kant\u2019\u0131n siyaset felsefesinin ana damar\u0131, ayn\u0131 toplumda ya\u015fayan vatanda\u015flar\u0131n Ortak Duyusu [Sensus Communis<\/em>] kavram\u0131nda aranmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

Kant\u2019\u0131n siyaset felsefesinde bize normatif olarak yol g\u00f6sterebilecek ilkeleri harmanlayan Rawls, Habermas, ve Arendt, \u201cideal teori\u201d olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z yakla\u015f\u0131m\u0131 benimser. Bu yakla\u015f\u0131mlar\u0131n tamam\u0131, siyaset felsefesinin temel sorusunu, ideal bir toplum ve h\u00fck\u00fcmet in\u015fa etmek olarak al\u0131yor, ve bu idealler de Kant\u2019\u0131n Ama\u00e7lar Krall\u0131\u011f\u0131 (Rawls), Kamusal Ak\u0131l (Habermas) veya Ortak Duyu (Arendt) ilke ve kavramlar\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kal\u0131yor. K\u0131saca bana g\u00f6re, Kant\u2019\u0131n sadece ideal teorisine ba\u011fl\u0131 kalmak olduk\u00e7a hatal\u0131 bir yakla\u015f\u0131m, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu yakla\u015f\u0131m bize Kant\u2019\u0131n soyut siyasi ideallerinin ger\u00e7ek d\u00fcnyada nas\u0131l i\u015fleyece\u011fi sorusu ile hi\u00e7 ilgilenmemi\u015f oldu\u011fu izlenimini veriyor, ama bu izlenim do\u011fru de\u011fil. Kitab\u0131m\u0131n ana tezi, Kant\u2019\u0131n ideal-olmayan, yani bu ideallerin ger\u00e7ek hayatta uygulanabilmesi i\u00e7in gerekli ve yeterli ko\u015fullar\u0131 g\u00f6steren bir teorisi oldu\u011funu g\u00f6steriyor ve savunuyor. <\/p>\n\n\n\n

Kant, siyasi ideallerin nas\u0131l hayata ge\u00e7irilebilece\u011fi \u00fczerine sistematik bir bi\u00e7imde d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr, nitekim, tarih felsefesi, antropoloji, ve fiziki co\u011frafya \u00fczerine yazd\u0131klar\u0131, kendi ifadesi ile onun kozmopolitan bir d\u00fczeni \u015fimdi ve burada<\/em> nas\u0131l kurabilece\u011fimizi g\u00f6steren d\u00fcnyaya dair bilgilerle [Welterkentniss<\/em>] ile dolu. Di\u011fer bir deyi\u015fle Kant tarih, co\u011frafya ve antropoloji \u00fczerine yazd\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131larda ger\u00e7ek d\u00fcnya hakk\u0131nda \u00e7ok kafa patlatm\u0131\u015ft\u0131r: \u00f6zellikle tarihin nereye do\u011fru gitti\u011fini, ne t\u00fcr k\u00fclt\u00fcrel faaliyetlerin insanlar\u0131n ahlaki geli\u015fimi i\u00e7in uygun oldu\u011funu ve co\u011frafi fakt\u00f6rlerin aram\u0131zdaki ili\u015fkileri nas\u0131l \u015fekillendirmesi gerekti\u011fini bilmenin \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funu savunmu\u015ftur. Bu yaz\u0131larda bir g\u00fcn Avrupa\u2019n\u0131n d\u00fcnyan\u0131n geri kalan\u0131na h\u00fckmedece\u011fini yazm\u0131\u015f, t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n ahlaki geli\u015fimi i\u00e7in gereken en uygun k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131y\u0131 Bat\u0131 Avrupa medeniyetlerinin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrm\u00fc\u015f ve evrensel misafirperverlik ilkesinin, Kuzey k\u00fcredeki Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerin ticari \u00e7\u0131kar ve giri\u015fimlerini g\u00fcvence alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece bizi ebedi bar\u0131\u015fa y\u00f6nlendirecek uluslar-\u00fcst\u00fc bir kural olmas\u0131 gerekti\u011fini iddia etmi\u015ftir. Bu iddialar\u0131n ideal k\u0131sm\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Kant\u00e7\u0131 siyaset felsefelerinde kullan\u0131l\u0131yor, ama bu idealleri daha iyi anlayabilmek i\u00e7in bunlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f bi\u00e7imi, tarihi ba\u011flam ve \u00f6nemi ile, bu ideallerin varsayd\u0131\u011f\u0131 insan ve do\u011fa kavramlar\u0131na, yani Kant\u2019\u0131n teleoloji ilkesini baz alarak ideal-olmayan d\u00fcnya hakk\u0131nda s\u00f6ylediklerine de bakmam\u0131z gerekiyor. Sonu\u00e7 olarak, bug\u00fcn Kant\u2019\u0131n siyaset felsefesi denince, resmin tamam\u0131n\u0131 g\u00f6rebilmek i\u00e7in bu tarih, antropoloji, ve co\u011frafyaya dair sorularla u\u011fra\u015fan yaz\u0131lara da dikkatle bakmam\u0131z ve burada savunulan tezlerin Kant\u2019\u0131n ideal ilkeleriyle nas\u0131l ili\u015fkilendirildi\u011fini ara\u015ft\u0131rmam\u0131z gerekiyor. <\/p>\n\n\n\n

Bu kitap, bir yandan Kant \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndaki pratik [practische<\/em>] felsefesinin ampirik boyutlar\u0131na odaklanan yeni hareketten bir yandan da Kant\u2019\u0131n ele\u015ftirel \u0131rk felsefesi alan\u0131ndaki yerini sa\u011flamla\u015ft\u0131ran \u00e7al\u0131\u015fmalardan ilham al\u0131yor. Kitab\u0131n ilham kaynaklar\u0131, yakla\u015f\u0131k son yirmi y\u0131ld\u0131r Kant\u2019\u0131n antropolojisinin ahlak ve siyaset felsefesi \u00fczerindeki etkisini irdeleyen Robert Bernasconi\u2019nin Irk Kavram\u0131n\u0131 Kim \u0130cat Etti? <\/em>ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda derlenen yaz\u0131lar\u0131 ve Charles Mills\u2019in \u201cKant\u2019\u0131n Alt-\u0130nsanlar\u0131\u201d makalesi ile Kant’\u0131n toplumsal felsefesinin (ahlak ve siyaset) iki ana b\u00f6l\u00fcmden olu\u015ftu\u011funu savunan Robert Louden\u2019in Kant\u2019\u0131n Saf Olmayan Ahlak \u00d6\u011fretisi<\/em>, Alix Cohen\u2019in \u0130nsan ve Toplum Bilimleri ve Kant<\/em> ve Holly Wilson\u2019\u0131n Kant’\u0131n Pragmatik Antropolojisi<\/em> gibi yap\u0131tlarda bulunabilir. Kant\u2019\u0131n transandantal projesinin saf-olmayan ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc <\/em>hakk\u0131ndaki bu g\u00fcncel \u00e7al\u0131\u015fmalara benzer bir \u015fekilde, ben de kitab\u0131mda Kant\u2019\u0131n siyaset felsefesinin ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc tan\u0131ml\u0131yorum, denilebilir. <\/p>\n\n\n\n

\u00d6zetle s\u00f6ylemek gerekirse, kitab\u0131mda, Kant\u2019\u0131n siyaset felsefesi \u00fczerine yazd\u0131klar\u0131n\u0131n, ideal bir kozmopolitanizm \u00f6\u011fretisi ile birlikte ve bu \u00f6\u011fretiye ek olarak, ayr\u0131ca bir de tarih, k\u00fclt\u00fcr ve co\u011frafyan\u0131n normatif de\u011ferlendirmelerinden olu\u015fan ve olduk\u00e7a tutarl\u0131 ideal-olmayan bir siyaset teorisi ortaya koydu\u011funu savunuyorum. Kant\u2019\u0131n tarih, co\u011frafya, ve insan do\u011fas\u0131 \u00fczerine yazd\u0131klar\u0131n\u0131n da Kant\u2019\u0131n siyaset felsefesi \u00e7er\u00e7evesinde ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini savunuyorum ve bu yaz\u0131larda geli\u015ftirdi\u011fi teleolojik perspektifin, onun ideal siyaset teorisinin hayata ge\u00e7irilmi\u015f \u015fekli oldu\u011funu g\u00f6steriyorum. Teleoloji ya da olumsal\u0131n yasal\u0131l\u0131\u011f\u0131 ilkesinin siyaset felsefesindeki yerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, Kant\u2019\u0131n toplum ve siyaset teorisine y\u00f6neltilen naif idealizm su\u00e7lamas\u0131n\u0131n haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir kez daha anl\u0131yoruz.  <\/p>\n\n\n\n

\u0130kincil Kaynaklar:<\/strong><\/p>\n\n\n\n