{"id":10347,"date":"2024-10-05T11:10:00","date_gmt":"2024-10-05T08:10:00","guid":{"rendered":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/?p=10347"},"modified":"2024-11-05T11:28:53","modified_gmt":"2024-11-05T08:28:53","slug":"kant-opus-postumum-ile-neyi-cozmeye-calisti-copy","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/?p=10347&lang=en","title":{"rendered":"What Did Kant Try to Resolve with Opus Postumum?"},"content":{"rendered":"\n

Author: Fazilet Fat\u0131ma Al\u00e7\u0131k<\/em><\/p>\n\n\n\n

*This article is written in Turkish.<\/p>\n\n\n\n

Kant, \u00fc\u00e7 Kritik<\/em>\u2019i yazd\u0131ktan sonra, son y\u0131llar\u0131nda \u00f6mr\u00fcn\u00fcn yetmedi\u011fi, Do\u011fa Biliminin Metafizik Temellerinden Fizi\u011fe Ge\u00e7i\u015f (Transition From The Metaphysical Foundations of Natural Science to Physics<\/em>) projesine neden ihtiya\u00e7 duymu\u015ftur? Kant, daha \u00f6nce \u00e7\u00f6zemedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc hangi meseleyi, Ge\u00e7i\u015f projesi ile \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r?<\/p>\n\n\n\n

Bu yaz\u0131da a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m\u0131z bir g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re Opus Postumum <\/em>olarak bir araya getirilen bu projeye dair yaz\u0131lar, Kant taraf\u0131ndan fark edilen bir \u2018gedik\u2019 (\u0130ng. Gap<\/em>) nedeniyle kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cDo\u011fa biliminin genel a priori ilkeleri ampirik fizi\u011fin sonu\u00e7lar\u0131na nas\u0131l ba\u011flanacak?\u201d sorusunu sorun Kant, do\u011fa biliminin metafizik temelleri ile fizik aras\u0131ndaki gedi\u011fi, ge\u00e7i\u015f sa\u011flayarak kapatmak ister. Kant\u2019\u0131n bu gedi\u011fi, \u00e7ok sonradan fark etmesi, yap\u0131lmas\u0131 g\u00fc\u00e7 bir yorum olacakt\u0131r. Bildi\u011fimiz \u00fczere, Kant Kritik \u00f6ncesi eserlerinde, Kritik sonras\u0131n\u0131n aksine, metafizikle fizi\u011fi bulu\u015fturmak gibi hedefler \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Ne var ki, Kritik \u00f6ncesi eserlerinin dikkate al\u0131nmamas\u0131n\u0131 isteyen Kant, Kritik d\u00f6neminde ayr\u0131m\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 metafizik ve fizi\u011fi bir ge\u00e7i\u015f ile tekrar ili\u015fkilendirmek ister. Bu, Kant\u2019\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 yere geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bir g\u00f6stergesi midir? Kant, Kritik d\u00f6neminde birbirinden ayr\u0131 alanlara koyduklar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc arada bir gedik olu\u015fmas\u0131na neden olup sonra bu gedi\u011fe bir k\u00f6pr\u00fc m\u00fc koymak istemi\u015ftir?<\/p>\n\n\n\n

S\u00f6z konusu gedik, Friedman\u2019\u0131n ifadesiyle Yarg\u0131 G\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi<\/em>\u2019nin yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 1790’dan beri mevcuttur (Friedman 1991: 94). Gedi\u011fin olu\u015fma nedeni, Friedman\u2019\u0131n \u201cRegulative and Constitutive\u201d makalesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc k\u0131sm\u0131nda detayl\u0131ca a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, Kant\u2019\u0131n ele\u015ftiri d\u00f6neminde daha kat\u0131 olan d\u00fczenleyici-kurucu i\u015flevler aras\u0131ndaki ayr\u0131md\u0131r. Birinci Kritik <\/em>ve Do\u011fa Biliminin Metafizik Temelleri<\/em>\u2019nde ge\u00e7en anlama yetisinin kurucu i\u015flevi, yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru ilerler: \u201cAnlama yetisinin saf kavramlar\u0131 ve ilkeleri, ampirik s\u0131n\u0131fland\u0131rman\u0131n en y\u00fcksek cinsini ve ampirik do\u011fa biliminin en \u00fcst d\u00fczey yasas\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karacak \u015fekilde uygulan\u0131r ve daha da belirli hale gelir\u201d (Friedman 1991: 94). Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, akl\u0131n ve reflektif yarg\u0131n\u0131n d\u00fczenleyici i\u015flevi, a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131 do\u011fru ilerler: \u201cEn alt d\u00fczeydeki ampirik kavramlar ve yasalar, t\u00fcm ampirik kavramlar\u0131n ve yasalar\u0131n hiyerar\u015fik bir sistem i\u00e7inde d\u00fczenlendi\u011fi ideal bir tam do\u011fa bilimine asimptotik (yakla\u015fan ama kavu\u015famayan) olarak yakla\u015fmak \u00fczere, daha \u00fcst d\u00fczeydeki ampirik kavramlar ve yasalar alt\u0131nda a\u015famal\u0131 olarak birle\u015ftirilir ve belirli hale getirilir\u201d (Friedman 1991: 94). Bu iki tarafl\u0131 ilerleyi\u015fte, a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131 do\u011fru gitti\u011fimizde, sistemin en \u00fcst seviyesi Metafizik Temeller <\/em>taraf\u0131ndan zaten olu\u015fturuldu\u011fu i\u00e7in, bu olu\u015fturulan sisteme ger\u00e7ekten ula\u015f\u0131l\u0131p ula\u015f\u0131lamayaca\u011f\u0131 \u015f\u00fcpheli kal\u0131r. Tam bir ula\u015fman\u0131n ya da yak\u0131nsayan bir ula\u015fman\u0131n ger\u00e7ekle\u015fip ger\u00e7ekle\u015fmeyece\u011fi bir gedi\u011fin olu\u015fmas\u0131na neden olur. Bu gedi\u011fi fark eden Kant, ge\u00e7i\u015f projesi ile adeta bu gedi\u011fin \u00fczerinde bir k\u00f6pr\u00fc kurarak ge\u00e7i\u015fi sa\u011flamak ister. Dolay\u0131s\u0131yla Kant, bu ge\u00e7i\u015f ile \u201csaf do\u011fa biliminden ampirik bilime do\u011fru bir ge\u00e7i\u015f\u201d sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bunu sa\u011flamak amac\u0131yla, Friedman\u2019\u0131n savunusuna g\u00f6re, Kant d\u00fczenleyici-kurucu i\u015flevler aras\u0131ndaki ayr\u0131m\u0131 bulan\u0131kla\u015ft\u0131rmak zorunda kal\u0131r. Zaten halihaz\u0131rda ge\u00e7i\u015f projesinden bile \u00f6nce d\u00fczenleyici-kurucu i\u015flev ayr\u0131mlar\u0131, san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar keskin de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle olmamas\u0131 durumunda birtak\u0131m sorunlarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z. Dolay\u0131s\u0131yla, Friedman\u2019a g\u00f6re anlama yetisinin saf kavramlar\u0131 sadece kurucu de\u011filken reflektif yarg\u0131 da sadece d\u00fczenleyici de\u011fildir. Friedman, bu ayr\u0131m\u0131n keskin olmad\u0131\u011f\u0131na dair \u00fc\u00e7 \u015f\u00fcpheyi ifade eden \u00fc\u00e7 tespitte bulunur. Opus Postumum <\/em>ile \u00e7\u00f6z\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015f\u00fcphe, bahsetti\u011fimiz gedi\u011fi olu\u015fturan nedenden kaynaklan\u0131r. Bu \u015f\u00fcphenin giderilmesi i\u00e7in Friedman, ge\u00e7i\u015f projesinin, hem kurucu hem de d\u00fczenleyici i\u015flevlerinin birlikte rol almas\u0131 gerekti\u011fini savunur. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kant da ge\u00e7i\u015f i\u00e7in her ikisinde de ortak olan bir \u015feyin olmas\u0131 gerekti\u011fini savunur: \u201cMetafizikten fizi\u011fe, uzaydaki hareketli olan\u0131n a priori kavram\u0131ndan (yani genel olarak bir madde kavram\u0131ndan) hareketli kuvvetler sistemine ge\u00e7i\u015f, ancak her ikisinde de ortak olan \u015fey arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla [ilerleyebilir]…(21,478.11-19)\u201d (Friedman 1991: 95). Aksi takdirde, ge\u00e7i\u015f, Kant\u2019\u0131n da ifadesiyle, yaln\u0131zca genel olarak maddenin a priori kavramlar\u0131ndan olu\u015fursa tamamen metafizik olurken, yaln\u0131zca ampirik temsillerden de olu\u015fursa da tamamen fizik olur (Friedman 1991: 95). Dolay\u0131s\u0131yla ge\u00e7i\u015f i\u00e7in kurucu-d\u00fczenleyici i\u015flevleri birlikte g\u00f6reve \u00e7a\u011f\u0131rmam\u0131z gerekir.<\/p>\n\n\n\n

Fakat bu kurucu-d\u00fczenleyici i\u015flevlerin bir arada \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan daha derinde yer alan Opus Postumum\u2019<\/em>daki yaz\u0131lar\u0131n kalbi diyebilece\u011fimiz, Esir-Ded\u00fcksiyon\u2019u b\u00f6l\u00fcm\u00fc vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada Kant, ge\u00e7i\u015f i\u00e7in her ikisinde de ortak olan \u015feyin \u2018esir\u2019 oldu\u011funu duyurur. Kant\u2019\u0131n b\u00f6yle bir durumda \u2018esir\u2019e neden ihtiya\u00e7 duydu\u011fu ilgin\u00e7 bir soru olacakt\u0131r. Zira, \u201cEsir-ded\u00fcksiyonunun amac\u0131, her yere da\u011f\u0131lm\u0131\u015f bir esir ya da kalorinin var oldu\u011funu g\u00f6stermektir, \u00e7\u00fcnk\u00fc ancak bu \u015fekilde deneyimin kolektif birli\u011finin olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131n\u0131r\u201d (Friedman 1998: 303). Esir\u2019in bu her yere da\u011f\u0131lm\u0131\u015f halini tasarlama g\u00f6revi de tahmin edece\u011fimiz \u00fczere saf akla verilmi\u015ftir:<\/p>\n\n\n\n

\u201cKalori akt\u00fceldir; \u00e7\u00fcnk\u00fc onun kavram\u0131 (ona atfetti\u011fimiz niteliklerle birlikte) deneyimin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar – fenomenlerini a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in alg\u0131lanan nesnelere ili\u015fkin bir hipotez olarak de\u011fil, deneyimin kendisinin imk\u00e2n\u0131n\u0131 temellendirmek i\u00e7in ak\u0131l yoluyla do\u011frudan verilir (554.12-17)\u201d (Friedman 1998: 303).<\/p>\n\n\n\n

Kalorik olan ya da esir, bu anlamda, ilgin\u00e7 bir role sahiptir. Esir, tam anlam\u0131yla ve b\u00fct\u00fcn\u00fcyle deneyimlenemez. Ama ayn\u0131 zamanda, akt\u00fceldir, ger\u00e7ektir ve ampirik olmal\u0131d\u0131r? Fakat, saf akl\u0131n tasarlad\u0131\u011f\u0131 esir, nas\u0131l bu rollere sahip olabilir? Kant, Esir-Dediksiyonu\u2019ndan \u00f6nce Yarg\u0131 G\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi<\/em>\u2019nde, \u00fc\u00e7 \u00e7e\u015fit olan bilinebilecek \u015feylerden ilkinin kanaat\/g\u00f6r\u00fc\u015f konular\u0131 (\u0130ng. Matters of opinion<\/em>) (Lat. Opinabile<\/em>) oldu\u011funu savunur. Esir\u2019i i\u00e7ine alan bu kanaat konular\u0131, \u201cduyulur d\u00fcnyaya ait nesnelerdir, ancak sahip oldu\u011fumuz ampirik bilginin derecesi oldu\u011fu i\u00e7in ampirik bir bilginin bizim i\u00e7in imkans\u0131z oldu\u011fu nesnelerdir\u201d (Kant 2007: \u00a791-467). Dolay\u0131s\u0131yla esir, \u201cd\u0131\u015f duyular\u0131m\u0131z en y\u00fcksek dereceye kadar keskinle\u015ftirilirse alg\u0131lanabilir, ancak sunumu asla herhangi bir g\u00f6zlem veya deneyin konusu olamaz\u201d (Kant 2007: \u00a791-467). Burada akl\u0131n ampirik kullan\u0131m\u0131n\u0131n devreye girdi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Fakat, Opus Postumum<\/em>\u2019daki Kalori\u011fin Varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Kan\u0131t\u0131 k\u0131sm\u0131nda Kant, uzay gibi tek bir deneyimin oldu\u011funu ve deneyimlerin ancak fizik i\u00e7in bir toplam olu\u015fturacak alg\u0131lardan olu\u015ftu\u011funu, asla tam olmad\u0131\u011f\u0131 ve ampirik oldu\u011fu i\u00e7in de \u201cdo\u011fa biliminin metafizik temellerinden bir alg\u0131lar sistemi olarak fizi\u011fe do\u011fru ilerlemede bir son <\/strong>beklenemeyece\u011fini\u201d savunur (Kant 1993: 21:601). Bu durumda ge\u00e7i\u015f imkans\u0131z hale mi gelir?<\/p>\n\n\n\n

1798 tarihli \u00f6zel taslaklarda Kant: \u201cMaddenin hareket ettirici i\u00e7sel <\/strong>kuvvetleri bir b\u00fct\u00fcn olarak temelde kalori\u011fe dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d ifade eder. Bu anlamda Kant i\u00e7in kalorik, do\u011frudan deneyimlenemese de ger\u00e7ek ve zorunludur (Kant 1993: 21, 221.2-18). Esir sayesinde, maddenin hareketi, \u201cevrensel olarak da\u011f\u0131lm\u0131\u015f bir d\u00fcnya maddesininki gibi, i\u00e7sel olarak aktif ve durmaks\u0131z\u0131n devam eder ve t\u00fcm maddeyi \u00e7ekim ve itim yoluyla s\u00fcrekli – ilerlemeci de\u011fil – \u00e7alkant\u0131l\u0131 tutar\u201d (Kant 1993: 21.210). \u00c7\u00fcnk\u00fc, maddenin t\u00fcm hareket ettirici kuvvetlerinin temeli (ilk nedeni), dolays\u0131z <\/strong>olarak hareket eden, ilksel <\/strong>madde (Alm. Urstoff<\/em>) olan kaloriktir (Kant 1993: 21, 605.5-13). \u00d6rne\u011fin; fiziksel sertlik, yaln\u0131zca t\u00fcm evrene da\u011f\u0131lm\u0131\u015f, devaml\u0131 olarak titre\u015fen, \u00f6l\u00e7\u00fclemeyen bir malzemenin; kalori\u011fin etkisi yoluyla olanakl\u0131d\u0131r. Fakat, kalori\u011fin varl\u0131\u011f\u0131 herhangi bir fizik deneyinden hipotetik olarak \u00e7\u0131kar\u0131lamaz, b\u00f6yle bir deneyin olanakl\u0131l\u0131\u011f\u0131 zaten onun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nceden varsayar. \u00d6yleyse, sorumuz daha derindeki \u015fu soruya evrilir: \u201cEsir gibi metafizik bir temelden fizi\u011fe nas\u0131l ge\u00e7i\u015f yap\u0131lacak?\u201d Kant\u2019\u0131n bu soruya, belirli bir maddenin a priori ispatlanmas\u0131 \u00fczerinden cevap verdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz: \u201cOlanakl\u0131 tecr\u00fcbenin t\u00fcm\u00fcn\u00fcn birli\u011finin kalorik bir maddenin varl\u0131\u011f\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131 ispatlanabilirse, o zaman o maddenin ger\u00e7ekli\u011fi <\/strong>de ispatlan\u0131r; yaln\u0131zca tecr\u00fcbenin olanakl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ad\u0131na onun (varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n) olanakl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ko\u015fullar\u0131 yoluyla.\u201d (Kant 550.18-23) Ne var ki, gedi\u011fe tekrar d\u00fc\u015feriz. Friedman\u2019\u0131n da ifadesiyle \u201ct\u00fcm olanakl\u0131 y\u00fcklemlerin toplam\u0131 hi\u00e7bir zaman tecr\u00fcbede \u00f6rneklenemedi\u011fi i\u00e7in s\u00f6z konusu olan akl\u0131n salt ideas\u0131 olacakt\u0131r\u201d (Friedman 2011: 390).<\/p>\n\n\n\n

Temelde onu olu\u015fturan esir\u2019e dayanan kuvvetlerin de esir gibi ampirik ve ger\u00e7ek olmas\u0131 gereklidir. Uzay\u0131n tamamen b\u00f6yle bir esir ile dolu olmas\u0131, ama bir yandan da esirin bir kanaat konusu olarak deneyimlenememesi, ge\u00e7i\u015fi sa\u011flamak yerine sanki yine bir gedik olu\u015fturur. Kant, kurucu-d\u00fczenleyici i\u015flevlerin ortakl\u0131\u011f\u0131n\u0131, imkans\u0131z ama bir o kadar da gerekli g\u00f6rm\u00fc\u015f olsa da; Friedman, ge\u00e7i\u015f projesindeki bu sorunu, \u2018transandantal ideale m\u00fcmk\u00fcn en yak\u0131n kurucu temsile\u2019 Kant\u2019\u0131n izin verdi\u011fini savunarak \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Friedman\u2019\u0131n ortaya koydu\u011fu \u00fczere, transandantal ideal ile esir-ded\u00fcksiyonunun niteliklerinin tam \u00f6rt\u00fc\u015fmesi sayesinde akl\u0131n bu rol\u00fc, \u201cesir ded\u00fcksiyonunun nesnel varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kurar\u201d (Friedman 1998: 303). Bu tam \u00f6rt\u00fc\u015fme, maddenin t\u00fcm\u00fcn\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n temsil edilmesinin saf akl\u0131n ideas\u0131 yoluyla ger\u00e7ekle\u015fmesi anlam\u0131na gelir. Akl\u0131n ideas\u0131n\u0131n yani transandantal idealin bu rol\u00fcn\u00fcn sadece d\u00fczenleyici olmas\u0131, ge\u00e7i\u015f projesinin ger\u00e7ekle\u015fmesine izin vermez. Bu anlamda transandantal idealin nesnel bir varl\u0131\u011f\u0131 olmasa da, Kant\u2019\u0131n da ifadesiyle, \u201cger\u00e7ekli\u011fin T\u00fcm\u00fc (Lat. omnitudo realitatis<\/em>) tamamen belirlenmi\u015ftir…insan akl\u0131n\u0131n yetkin oldu\u011fu (bu) tek (Alm. Einzige<\/em>) do\u011fru idealdir; \u00e7\u00fcnk\u00fc yaln\u0131zca bu tek durumda, bir \u015feyin kendi i\u00e7inde evrensel bir kavram\u0131, kendi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla tamamen belirlenir ve bir bireyin temsili olarak idrak edilir\u201d (Kant 1998: A576-B604). Kalorik kavram\u0131n\u0131n zorunlulu\u011fu, ancak bu kurucu rolle birlikte sa\u011flanmaktad\u0131r. Belki de bu yolla, Kant\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 keskin ayr\u0131mlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc kadar keskin olmamas\u0131 gerekti\u011fi ve bir gedik olu\u015ftuktan sonra \u00fczerinden ge\u00e7i\u015fin kolay kolay sa\u011flanamayaca\u011f\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc ayr\u0131mlar\u0131n daha ge\u00e7i\u015fken olmas\u0131 gerekti\u011fi g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n\n\n\n

KAYNAK\u00c7A
Friedman, M. (1998). Kant and the Exact Sciences<\/em>. Harvard University Press. Friedman, M. (2011). Kant ve Kesin Bilimler<\/em>. \u00c7ev. Sibel \u015ean \u00d6get. Alfa Bilim.
Friedman, M. (1991). Regulative And Constitutive. The Southern Journal of Philosophy <\/em>Volume XXX, Supplement, 73-102.
Hall, B. W. (2015). The Post-Critical Kant: Understanding the Critical Philosophy through the Opus postumum<\/em>. Taylor & Francis Group.
Kant, I. (2004). Metaphysical Foundations of Natural Science <\/em>(trans. ed. M. Friedman). Cambridge University Press.
Kant, I. (1998). Critique of Pure Reason <\/em>(trans. P. Guyer and A. W. Wood). Cambridge University Press.
Kant, I. (2007). Critique of Judgement <\/em>(trans. J. C. Meredith). Oxford University Press.
Kant, I. (1993). Opus Postumum <\/em>(ed. P. Guyer and A. W. Wood). Cambridge University Press.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Author: Fazilet Fat\u0131ma Al\u00e7\u0131k *This article is written in Turkish. Kant, \u00fc\u00e7 Kritik\u2019i yazd\u0131ktan sonra, son y\u0131llar\u0131nda \u00f6mr\u00fcn\u00fcn yetmedi\u011fi, Do\u011fa Biliminin Metafizik Temellerinden Fizi\u011fe Ge\u00e7i\u015f (Transition From The Metaphysical Foundations of Natural Science to Physics) projesine neden ihtiya\u00e7 duymu\u015ftur? Kant, daha \u00f6nce \u00e7\u00f6zemedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc hangi meseleyi, Ge\u00e7i\u015f projesi ile \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r? Bu yaz\u0131da a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m\u0131z …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10237,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"spay_email":""},"categories":[89],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i2.wp.com\/turkiyekanttoplulugu.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Fazilet.png?fit=4000%2C3000","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10347"}],"collection":[{"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10347"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10347\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10350,"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10347\/revisions\/10350"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10237"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10347"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10347"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10347"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}