{"id":7910,"date":"2022-10-03T14:37:13","date_gmt":"2022-10-03T11:37:13","guid":{"rendered":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/?page_id=7910"},"modified":"2022-10-17T14:10:14","modified_gmt":"2022-10-17T11:10:14","slug":"uc-kritik-gun-bildiri-ozetleri","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/?page_id=7910","title":{"rendered":"\u00dc\u00e7 Kritik G\u00fcn &#8211; Bildiri \u00d6zetleri"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-text-align-right\">03.10.2022<\/p>\n\n\n\n<p>Konferansa katk\u0131 sa\u011flayacak konu\u015fmac\u0131lar\u0131n isimleri, konu\u015fma ba\u015fl\u0131klar\u0131 ve \u00f6zetleri alfabetik olarak a\u015fa\u011f\u0131da sunulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Aliye Karab\u00fck Kovanl\u0131kaya (GS\u00dc)<\/span>&nbsp;\u2013&nbsp;<strong>Temsil ve Bilin\u00e7 Aras\u0131nda: Bilme Dereceleri ve Emin Olma Tarzlar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u00d6zet:<\/strong>&nbsp;Kant\u2019\u0131n imkan\u0131n\u0131 ve menzilini&nbsp;<em>Kritik der reinen Vernunft\u2019ta<\/em>&nbsp;belirledi\u011fi insan m\u00fcdrikesinin ay\u0131rt edici \u00f6zelli\u011fi bir g\u00f6r\u00fcleme yetisi&nbsp;<em>olmamas\u0131d\u0131r<\/em>. Ona kalan kavramlarla i\u015f g\u00f6rmektir. Bu ise m\u00fcdrikenin bir d\u00fc\u015f\u00fcnme yetisi olmas\u0131n\u0131n, dolay\u0131s\u0131yla kendili\u011findenli\u011finin yolunu a\u00e7ar. M\u00fcdrikenin kavramlarla g\u00f6rebilece\u011fi tek i\u015f h\u00fck\u00fcm vermektir. Ba\u015fka d\u00fc\u015f\u00fcnme faaliyetlerine temel te\u015fkil eden idrakin h\u00fckme tabi k\u0131l\u0131nmas\u0131yla t\u00fcm d\u00fc\u015f\u00fcnme faaliyeti h\u00fck\u00fcm vermeye indirgenir. Buna g\u00f6re, hem s\u00f6z konusu eser hem de Kant\u2019\u0131n bu eserde \u00e7er\u00e7evesini \u00e7izip omurgas\u0131n\u0131 olu\u015fturdu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcnce sisteminin b\u00fct\u00fcn\u00fcne bir h\u00fck\u00fcm \u00f6\u011fretisi g\u00f6z\u00fcyle bak\u0131labilir. Kant\u2019a g\u00f6re kavram m\u00fctekabiline ancak g\u00f6r\u00fc vas\u0131tas\u0131yla raptolabilece\u011finden ve kavramla ancak h\u00fck\u00fcm verilebilece\u011finden, h\u00fck\u00fcm \u00f6ncelikle temsilin temsilidir. Buradaki \u00f6nemli nokta ne h\u00fckm\u00fcn temsili oldu\u011fu temsilin ne de temsilin temsili olarak h\u00fckm\u00fcn birbirine \u00f6nceli\u011finin olmas\u0131d\u0131r. Herhangi bir m\u00fctekabili kendimize temsil etmenin \u015fart\u0131 kendi bilincimizin temsili olarak \u201cD\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum\u201dun ona e\u015flik etmesidir. Buna ba\u011fl\u0131 olarak, bilin\u00e7 ve temsil daima beraberce kaimdir. T\u0131pk\u0131 temsilin bilinci olmayan yani temsil\u00ee olmayan bir bilin\u00e7 m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 gibi bir bilince nispetsiz temsil de olamaz. Dolay\u0131s\u0131yla Kant\u2019\u0131n \u00e7izdi\u011fi \u00e7er\u00e7evede bilin\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnsel, d\u00fc\u015f\u00fcnme h\u00fckm\u00ee, h\u00fck\u00fcm temsil\u00ee oldu\u011fundan bilin\u00e7-h\u00fck\u00fcm-temsil hep el eledir: Bilin\u00e7 m\u00fctekabilini h\u00fckmen temsil eder.<br>Bununla birlikte Kant bunlar aras\u0131nda \u00e7e\u015fitli a\u00e7\u0131lardan farklar g\u00f6zetir. H\u00fck\u00fcmdeki \u00f6znel cihet bilin\u00e7, nesnel cihet m\u00fctekabille rab\u0131tas\u0131 zemininde temsildir. Bu fark Kant\u2019\u0131n bilginin mant\u0131ksal m\u00fckemmelli\u011fiyle ilgili a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda da kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulur. Burada, bilgiye d\u00f6rt ana h\u00fck\u00fcm formu g\u00f6zetilerek atfedilen farkl\u0131 m\u00fckemmelliklerden ikisini; bilginin (<em>Erkenntnis<\/em>) nitelik bak\u0131m\u0131ndan haiz oldu\u011fu se\u00e7iklik (<em>Deutlichkeit<\/em>) ile modalite bak\u0131m\u0131ndan kesinlik (<em>Gewi\u00dfheit<\/em>) ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mamas\u0131n\u0131 Kant\u2019\u0131n mant\u0131k dersi notlar\u0131n\u0131 dikkate alarak incelemeyi ve bu ayr\u0131m\u0131n&nbsp;<em>Kritik<\/em>\u2019teki sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yoruz. Se\u00e7ikli\u011fin bilgiye, yani, bilincin Kant\u2019a g\u00f6re h\u00fckm\u00ee olmas\u0131 zorunlulu\u011fu zemininde h\u00fckme, h\u00fckm\u00fcn oldu\u011fu temsil bak\u0131m\u0131ndan de\u011fil temsili etti\u011fi temsil bak\u0131m\u0131ndan atfedildi\u011fini, buna ba\u011fl\u0131 olarak her temsilin \u015fu veya bu derecede se\u00e7ik oldu\u011funu, dolay\u0131s\u0131yla temsiller aras\u0131nda se\u00e7iklik bak\u0131m\u0131ndan g\u00f6zetilen farklar\u0131n derece fark\u0131 oldu\u011funu \u00f6nce s\u00fcrece\u011fiz. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k bilginin modalite bak\u0131m\u0131ndan m\u00fckemmelli\u011finin h\u00fckm\u00fcn i\u00e7erdi\u011fi temsile de\u011fil oldu\u011fu temsile rabtoldu\u011funu, \u00fc\u00e7 modaliteye denk d\u00fc\u015fen \u00fc\u00e7 t\u00fcr do\u011fru addetme (<em>F\u00fcrwahrhalten<\/em>) aras\u0131ndaki farklar\u0131n, yani zannetme (<em>Meinung<\/em>), inanma (<em>Glauben<\/em>) ve emin\/kesin bilme (<em>Wissen<\/em>) aras\u0131ndaki farklar\u0131n derece fark\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, bilginin se\u00e7ikli\u011fi ile kesinli\u011fi aras\u0131ndaki bilin\u00e7-h\u00fck\u00fcm-temsil \u00e7izgisine ba\u011fl\u0131 bu g\u00f6reli ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 &nbsp;sorgulayaca\u011f\u0131z.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">\u00c7a\u011flar \u00c7\u00f6mez (BOUN &amp; Halle)<\/span>&nbsp;\u2013<strong>&nbsp;<em>Pratik Akl\u0131n Ele\u015ftirisi\u2019<\/em>nden&nbsp;<em>Ahlak\u0131n Metafizi\u011fi\u2019<\/em>ne Hukuk<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u00d6zet:<\/strong>&nbsp;Immanuel Kant, ahlak felsefesinde kaleme ald\u0131\u011f\u0131 ilk temel eser olan&nbsp;<em>Ahlak Metafizi\u011finin Temellendirilmesi&nbsp;<\/em>(<em>Grundlegung zur Metaphysik der Sitten<\/em>) metninde, kategorik imperatifin (<em>der kategorische Imperativ<\/em>) ahlak\u0131n temel ilkesi oldu\u011funu iddia etmi\u015f ve bu ilkeyi deneyimden kaynaklanan hi\u00e7bir veriye ba\u015fvurmaks\u0131z\u0131n gerek\u00e7elendirdi\u011fini \u00f6ne s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Kant\u2019\u0131n ahlak felsefesinde ikinci temel eseri olarak an\u0131lan&nbsp;<em>Pratik Akl\u0131n Ele\u015ftirisi<\/em>; Tanr\u0131, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fck kavramlar\u0131n\u0131&nbsp;<em>Saf Akl\u0131n Ele\u015ftirisi<\/em>\u2019nin ortaya koydu\u011fu teorik perspektiften olduk\u00e7a farkl\u0131 olan pratik bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla ahlak felsefesinin i\u00e7ine dahil ederek&nbsp;<em>Temellendirme<\/em>\u2019nin ahlak felsefesini ele ald\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131 geni\u015fletmi\u015ftir. Ayn\u0131 zamanda,&nbsp;<em>Pratik Akl\u0131n Ele\u015ftirisi<\/em>\u2019nde,&nbsp;<em>Temellendirme<\/em>\u2019de bulunmayan bir kavram olan \u201cakl\u0131n olgusu\u201d (<em>Faktum der Vernunft<\/em>) \u00f6nemli bir epistemolojik i\u015flevi yerine getirmektedir. \u0130ki eser aras\u0131nda bulunan t\u00fcm bu farkl\u0131l\u0131klara ra\u011fmen,&nbsp;<em>Temellendirme&nbsp;<\/em>ve&nbsp;<em>Pratik Akl\u0131n Ele\u015ftirisi<\/em>, kategorik imperatifin ahlak\u0131n temel&nbsp;<em>a priori&nbsp;<\/em>ilkesi olmas\u0131 hususunda birle\u015fmekte ve her iki eser aras\u0131nda bir devaml\u0131l\u0131k bulunmaktad\u0131r. Bu anlamda, bu iki eserin Kant\u2019\u0131n ahlak felsefesinin genel \u00e7er\u00e7evesini olu\u015fturdu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Bu sunumda, genel olarak, Kant\u2019\u0131n hayat\u0131n\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru yay\u0131nlanan&nbsp;<em>Ahlak\u0131n Metafizi\u011fi&nbsp;<\/em>eserinin,&nbsp;<em>Temellendirme&nbsp;<\/em>ve&nbsp;<em>Pratik Akl\u0131n Ele\u015ftirisi&nbsp;<\/em>metinlerinde geli\u015ftirdi\u011fi ahlak kuram\u0131 ile ne derecede devaml\u0131l\u0131k arz edip bu kurama ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu sorunu tart\u0131\u015f\u0131lacakt\u0131r.<br><em>Ahlak\u0131n Metafizi\u011fi<\/em>, iki b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fmaktad\u0131r.&nbsp;<em>Hukuk \u00d6\u011fretisi&nbsp;<\/em>(<em>Rechtslehre<\/em>), Kant\u2019\u0131n hukuk ile ilgili d\u00fc\u015f\u00fcncelerini sistematik bir \u015fekilde dile getirdi\u011fi ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fc; etik ve erdem kuram\u0131n\u0131 i\u00e7eren&nbsp;<em>Erdem \u00d6\u011fretisi&nbsp;<\/em>(<em>Tugendlehre<\/em>) ise, ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu sunumda, yukar\u0131da bahsedilen genel sorun yaln\u0131zca Kant\u2019\u0131n hukuk kuram\u0131 ba\u011flam\u0131nda ele al\u0131nacakt\u0131r. J\u00fcrgen Habermas, Paul Guyer ve Bernd Ludwig gibi ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, Kant\u2019\u0131n&nbsp;<em>Ahlak\u0131n Metafizi\u011fi&nbsp;<\/em>eserinde geli\u015ftirdi\u011fi hukuk kuram\u0131n\u0131n&nbsp;<em>Temellendirme&nbsp;<\/em>ve&nbsp;<em>Pratik Akl\u0131n Ele\u015ftirisi<\/em>\u2019ndeki ahlak kuram\u0131n\u0131 varsayd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve onunla devaml\u0131l\u0131k g\u00f6sterdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Thomas Pogge ve Marcus Willaschek gibi ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ise, Hukuk \u00d6\u011fretisi\u2019nin b\u00f6yle bir varsay\u0131m\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmektedir. \u00d6te yanda, ilgili literat\u00fcrde,&nbsp;<em>Temellendirme&nbsp;<\/em>ve&nbsp;<em>Pratik Akl\u0131n Ele\u015ftirisi<\/em>\u2019nde geli\u015ftirilen genel ahlak kuram\u0131yla Hukuk \u00d6\u011fretisi aras\u0131ndaki ili\u015fkinin bu iki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn yans\u0131tmakta yetersiz kald\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde karma\u015f\u0131k oldu\u011funu savunan Sorin Baiasu gibi ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar da bulunmaktad\u0131r. Bu sunumda, bu ili\u015fkinin ger\u00e7ekten de bahsi ge\u00e7en iki g\u00f6r\u00fc\u015f ile kavranamayacak kadar karma\u015f\u0131k oldu\u011fu varsay\u0131larak bu ili\u015fki baz\u0131 \u00f6nemli a\u00e7\u0131lardan incelenecektir. Odaklan\u0131lacak temel kavram, Kant\u2019\u0131n Hukuk \u00d6\u011fretisi\u2019nde kulland\u0131\u011f\u0131 \u201cahlaki ki\u015filik\u201d (moralische Pers\u00f6nlichkeit) olacakt\u0131r<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">\u00c7etin T\u00fcrky\u0131lmaz (Hacettepe \u00dcniversitesi)&nbsp;<\/span>\u2013&nbsp;<strong>\u0130mgelem Yetisinin \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Kritikteki Yeri: Birinci Kritikle Bir Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u00d6zet:<\/strong>&nbsp;Bilindi\u011fi gibi, Kant\u2019\u0131n felsefesinde imgelem yetisi (Einbildungskraft) \u00e7ok \u00f6nemli bir yer tutar. Gerek birinci kritikte gerekse de \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kritikte Kant, yetilerin birbirleriyle olan ili\u015fkisinde, imgelem yetisine merkezi rollerden birsini verir. Yarg\u0131g\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi\u2019nde be\u011feni yarg\u0131lar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131nda ve g\u00fczelin deneyiminde anlama yetisi (Verstand) ile imgelem yetisinin \u00f6zg\u00fcr oyunu belirleyicidir. Ayn\u0131 \u015fekilde y\u00fcce kavram\u0131 (Erhabene) ele al\u0131n\u0131rken imgelem yetisi ile ak\u0131l aras\u0131ndaki uyumsuzlu\u011fa dikkat \u00e7eker. Dolay\u0131s\u0131yla burada da imgelem yetisi belirleyicidir. \u0130mgelem yetisinin s\u0131n\u0131rs\u0131za do\u011fru a\u00e7\u0131lmas\u0131 ile anlama yetisinin s\u0131n\u0131r koyma \u00e7abas\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fki ve bunlar\u0131n duyusal \/ duyumsal olanla ba\u011flant\u0131s\u0131 bizi bu kavram \u00fczerine yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmeye sevk ediyor \u00e7\u00fcnk\u00fc Saf Akl\u0131n Ele\u015ftisi\u2019nden de bildi\u011fimiz gibi, imgelem yetisinin duyusall\u0131\u011f\u0131n saf formu olan zamanla do\u011frudan bir ili\u015fkisi var. Zaman formuyla olan ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n sundu\u011fu \u00e7er\u00e7eveyi estetik alanda ve \u00f6zellikle de Kant\u2019\u0131n sanat bi\u00e7imlerini ele ald\u0131\u011f\u0131 ba\u011flamda sanat yap\u0131t\u0131-imgelem yetisi-zaman ili\u015fkisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ele alaca\u011f\u0131z. Amac\u0131m\u0131z, \u00f6rne\u011fin, m\u00fczik gibi bir sanat bi\u00e7iminde imgelem yetisi ile zaman\u0131n (ve ili\u015fkili kavramlar olarak haf\u0131zan\u0131n, beklentinin vs) ili\u015fkisini g\u00f6sterebilmek. Bu ara\u015ft\u0131rma Fenomenoloji gelene\u011finin \u00e7e\u015fitli g\u00f6r\u00fc\u015fleriyle de kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yapmam\u0131za olanak sa\u011flayacak. Bu nedenle bu konu\u015fman\u0131n merkezinde Yarg\u0131g\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi olsa da, birinci kriti\u011fe de ba\u011flam gere\u011fi ba\u015fvuraca\u011f\u0131z. Konu\u015fman\u0131n ana eksenini ise, yukar\u0131da da dedi\u011fimiz gibi, imgelem yetisi ile zaman ili\u015fkisi olu\u015fturacak. &nbsp;&nbsp;<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Dilek H\u00fcseyinzadegan (Emory \u00dcniversitesi)<\/span>&nbsp;\u2013&nbsp;<strong>Kant\u2019\u0131n Siyaset Felsefesini Nas\u0131l Bilirsiniz? Co\u011frafya ve Kader \u00dczerine<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u00d6zet:<\/strong>&nbsp;Bu konu\u015fmada, Kant\u2019\u0131n siyaset felsefesinin bildi\u011fimiz ve bilmedi\u011fimiz y\u00f6nleriyle bir co\u011frafyadan di\u011ferine nas\u0131l g\u00f6\u00e7 etti\u011fini a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. Sonu\u00e7 olarak Kant\u2019\u0131n ideal-olmayan insanbilim ve co\u011frafya teorilerinin de yard\u0131m\u0131yla Kant\u2019\u0131n siyaset felsefesini nas\u0131l bildi\u011fimiz de\u011fil, nas\u0131l kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n bulundu\u011fumuz co\u011frafyaya g\u00f6re farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6sterdi\u011fini \u00f6ne s\u00fcrece\u011fim.<br>Son zamanlarda s\u0131k duydu\u011fumuz \u201cCo\u011frafya kaderdir\u201d laf\u0131, daha ziyade geli\u015fmekte olan \u00fclkeler de denilen&nbsp;<em>K\u00fcresel G\u00fcney<\/em>&nbsp;olarak tan\u0131mlayabilece\u011fimiz yerler ve co\u011frafyalar i\u00e7in s\u00f6yleniyor. \u0130bn-i Haldun ve Ahmet Hamdi Tanp\u0131nar\u2019a atfedilen bu d\u00fc\u015f\u00fcnce, evrensel kozmopolit bir d\u00fcnya d\u00fczeninin savunucusu olarak bildi\u011fimiz Kant\u2019\u0131n siyaset felsefesinde de \u00f6nemli bir yere sahip. Hayat\u0131 boyunca do\u011fdu\u011fu \u015fehir K\u00f6nigsberg\u2019in d\u0131\u015f\u0131na ad\u0131m\u0131n\u0131 bile atmam\u0131\u015f olan Kant, evrensel perspektifinin ge\u00e7erlili\u011fini, K\u00f6nigsberg\u2019in jeopolitik \u00f6nemine ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Peki K\u00f6nigsberg\u2019in (Prusya\u2019n\u0131n, Avrupa\u2019n\u0131n) siyasetteki jeopolitik \u00f6nemi bug\u00fcn nedir?<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Elif \u00c7etink\u0131ran (K\u0131rklareli \u00dcniversitesi)<\/span>&nbsp;\u2013&nbsp;<strong>Pratik Ak\u0131l Mutluluk Sa\u011flar m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u00d6zet:<\/strong>&nbsp;Kant, akl\u0131n teorik ve pratik kullan\u0131\u015f\u0131ndan bahseder. Teorik ak\u0131l \u201cnesneleri nas\u0131l bilebilirim?\u201d sorusuyla u\u011fra\u015f\u0131rken, pratik ak\u0131l \u201cnas\u0131l do\u011fru davran\u0131r\u0131m?\u201d sorusuyla u\u011fra\u015f\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle pratik ak\u0131l eylemlerimizle, eylem d\u00fcnyam\u0131zla ilgilidir. Teorik akl\u0131n ele\u015ftirisiyle neyi bilebilece\u011fimiz, neyi bilemeyece\u011fimiz a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterilmi\u015ftir. Pratik ak\u0131l ele\u015ftirisiyle de akl\u0131n faaliyetinin bir eylem i\u00e7in nas\u0131l belirleyici olabilece\u011fi g\u00f6sterilecektir. Ak\u0131l eylemlere \u00f6l\u00e7\u00fct koyabilir mi? Ak\u0131l bizi do\u011fru eylemlere g\u00f6t\u00fcrebilir mi? Bu konuda akla g\u00fcvenebilir miyiz? Bu sorulara Kant, \u201c<em>Pratik Akl\u0131n Ele\u015ftirisinde<\/em>\u201d adl\u0131 eserinde ele al\u0131p inceler.<br>Bu ayr\u0131m\u0131n benzerini antik \u00e7a\u011fda Aristoteles\u2019in de yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Aristoteles, akl\u0131 insan ruhunun ay\u0131rt edici \u00f6zelli\u011fi olarak ortaya koyduktan sonra akl\u0131 ikiye ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r: biri teorik di\u011feri pratik olmak \u00fczere.&nbsp; Teorik ak\u0131l, Aristoteles\u2019e g\u00f6re, ba\u015fka t\u00fcrl\u00fcs\u00fc m\u00fcmk\u00fcn olamayacak olan \u015feylerle ilgilenirken, pratik ak\u0131l ba\u015fka t\u00fcrl\u00fcs\u00fcn\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu \u015feylerle, yani insan\u0131n eylem hayat\u0131yla ilgilenir. \u0130nsan\u0131n eylem hayat\u0131yla ilgili olan pratik ak\u0131l, kendi erdemi olan \u201cphronesis\u201d (akl\u0131ba\u015f\u0131ndal\u0131k) erdemi ile, ki\u015fileri erdemli olmaya ula\u015ft\u0131r\u0131r. Erdemli olmak, Aristoteles\u2019in en y\u00fcksek insansal iyi dedi\u011fi mutluluk i\u00e7in gerekli\/zorunlu bir ko\u015fuldur. Dolay\u0131s\u0131yla, Aristoteles\u2019in anlay\u0131\u015f\u0131nda pratik akl\u0131n amac\u0131, t\u00fcm insanlar\u0131n ortak olarak ula\u015fmay\u0131 istedikleri mutlulu\u011fa ki\u015filerin ula\u015fmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r.<br>Peki Kant\u2019a bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ayn\u0131 \u015feyi s\u00f6yleyebilmemiz m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr? Kant, pratik akl\u0131 kendi ahlak felsefesine konumland\u0131r\u0131rken pratik ak\u0131l ile mutluluk kavram\u0131n\u0131 ili\u015fkilendirmi\u015f midir? Mutluluk pratik akl\u0131n ula\u015fmay\u0131 istedi\u011fi temel ama\u00e7, en y\u00fcksek iyi midir? Bu konu\u015fmada Kant\u2019\u0131n pratik felsefesi temelinde mutluluk kavram\u0131na odaklanarak mutlulu\u011fun pratik ak\u0131l ile ili\u015fkisi ortaya koyulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lacakt\u0131r.&nbsp;<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Elif \u00c7\u0131rakman (ODT\u00dc)&nbsp;<\/span>\u2013&nbsp;<strong>Teleolojik Yarg\u0131n\u0131n Ufkunda Kriti\u011fin S\u0131n\u0131rlar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u00d6zet:<\/strong>&nbsp;Kant\u2019\u0131n<em>&nbsp;Yarg\u0131 Yetisinin Ele\u015ftirisi<\/em>&nbsp;hem bizde ya\u015fam duygusu uyand\u0131ran g\u00fczele dair estetik yarg\u0131y\u0131, hem de do\u011fal ya\u015fam\u0131 bir ama\u00e7lar sistemi olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmemize imk\u00e2n tan\u0131yan teleolojik yarg\u0131y\u0131 ele al\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fmada do\u011fal teleolojiyi Kant\u2019\u0131n kritik felsefesindeki yeri ve i\u015flevi bak\u0131m\u0131ndan tart\u0131\u015fmay\u0131 hedefliyorum. Bu ama\u00e7 do\u011frultusunda Kant\u2019\u0131n<em>&nbsp;Yarg\u0131 Yetisinin Ele\u015ftirisi<\/em>\u2019nde y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc ele\u015ftirel soru\u015fturman\u0131n hedefinin ne oldu\u011fu sorgulayaca\u011f\u0131m. Bir\u00e7ok farkl\u0131 \u015fekilde betimlenmi\u015f olsa da nihayetinde \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc&nbsp;<em>Kriti\u011fin<\/em>&nbsp;hedefinin, saf akl\u0131n umuda dair ilgisi \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirilebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu de\u011ferlendirmeyi destekleyen dayana\u011f\u0131n, eserin \u201cTeleolojik Yarg\u0131n\u0131n Metodolojisi\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 son b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde bulundu\u011funu \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyorum. Bu \u00e7er\u00e7evede&nbsp;<em>Yarg\u0131 Yetisinin Ele\u015ftirisi<\/em>\u2019inde y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturman\u0131n hedefinin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in elzem bir rol oynayan teleolojik yarg\u0131n\u0131n, Kant\u2019\u0131n saf akl\u0131n temel ilgilerini soru\u015fturan kritik projesinin \u201cs\u0131n\u0131r\u0131n\u0131\u201d if\u015fa etti\u011fini iddia ediyorum. Burada \u201cs\u0131n\u0131r\u201d fikrini a\u00e7\u0131k k\u0131lmak i\u00e7in Kant\u2019\u0131n \u00fc\u00e7&nbsp;<em>Kriti\u011fini<\/em>&nbsp;metodolojik bak\u0131mdan belirli bir d\u00fczene sokan \u201cson\u201d ve \u201csonluluk\u201d fikirlerine ba\u015fvuraca\u011f\u0131m. Bu fikirlerin ayd\u0131nlatt\u0131\u011f\u0131 ufukta Kant\u2019a g\u00f6re asla teorik kesinlikte bilemeyece\u011fimiz, ancak ahlaki teleoloji ile analojik bir ba\u011f i\u00e7inde d\u00fc\u015f\u00fcnebilece\u011fimiz do\u011fal teleolojinin ne \u015fekilde ve ne \u00f6l\u00e7\u00fcde ahlaki ilerlemeye dair inanca ve daha iyi bir d\u00fcnya umuduna imk\u00e2n tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorgulayaca\u011f\u0131m. Sonu\u00e7 olarak Kant\u2019\u0131n kritik felsefesinde teleolojik yarg\u0131n\u0131n, s\u00f6z konusu umudun ve inanc\u0131n arka plan\u0131nda i\u015fleyen ve ufkunu ayd\u0131nlatan bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc sundu\u011funu \u00f6ne s\u00fcrece\u011fim.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Gamze Keskin (K\u0131rklareli \u00dcniversitesi)&nbsp;<\/span>\u2013&nbsp;<strong>Kant\u2019\u0131n G\u00fczel Sanatlar Kavray\u0131\u015f\u0131na Bug\u00fcn Yeniden Bakmak: Bir G\u00fcncelleme Denemesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u00d6zet:&nbsp;<\/strong>Kant\u2019\u0131n estetik ve sanatla ilgili g\u00f6r\u00fc\u015flerini en kapsaml\u0131 haliyle&nbsp;<em>3.Kritik<\/em>&nbsp;olarak an\u0131lan&nbsp;<em>Yarg\u0131 G\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi<\/em>&nbsp;adl\u0131 eserinde ele alm\u0131\u015ft\u0131r. Eser her ne kadar Estetik Yarg\u0131 G\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi ve Teleolojik Yarg\u0131 G\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi olarak iki ayr\u0131 kitaptan olu\u015fmu\u015f olarak i\u00e7indekiler k\u0131sm\u0131nda b\u00f6l\u00fcnse de estetik k\u0131sm\u0131n\u0131n da i\u00e7erdi\u011fi konular bak\u0131m\u0131ndan estetik ve sanat olarak b\u00f6l\u00fcmlendi\u011fi genel bir kabuld\u00fcr. Sanat k\u0131sm\u0131nda Kant, sanat kavram\u0131ndan ne anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131, dehay\u0131 niteleyen \u00f6zelliklerin neler oldu\u011funu ve ortaya koydu\u011fu eser olarak g\u00fczel sanatlar\u0131n hangi s\u0131n\u0131fland\u0131rmaya tabi olabilece\u011fini ve estetik idelerle ili\u015fkisini ele al\u0131r. \u00a751-G\u00fczel Sanatlar\u0131n B\u00f6l\u00fcmlenmesi \u00dczerine ba\u015fl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcmde g\u00fczel sanatlar\u0131 \u00fc\u00e7 ana s\u0131n\u0131fa ve \u00e7e\u015fitli alt s\u0131n\u0131flara ay\u0131r\u0131r. Bu b\u00f6l\u00fcmde d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f oldu\u011fu bir dipnotta, okuyucunun bu s\u0131n\u0131fland\u0131rmay\u0131 nihai bir tablo olarak g\u00f6rmemesini, bunun hala denenebilecek ve denenmesi gereken birka\u00e7 deneyden yaln\u0131zca biri oldu\u011funu (5:320) belirtir. Bu konu\u015fma Kant\u2019\u0131n bu \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131ndan yola \u00e7\u0131kmay\u0131 hedeflemektedir. Bu ba\u011flamda g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Kant\u2019\u0131n estetik ve sanat kavray\u0131\u015f\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 g\u00f6zeterek g\u00fczel sanatlar tablosunun nas\u0131l g\u00fcncellenebilece\u011fi \u00fczerine bir deneme giri\u015fiminde bulunulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lacakt\u0131r.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">G\u00f6khan Sava\u015f (\u0130stanbul 29 May\u0131s \u00dcniversitesi)<\/span>&nbsp;\u2013&nbsp;<strong>Kategorik Emrin \u00c7a\u011fr\u0131s\u0131: Adadan Ayr\u0131l\u0131rken H\u00fck\u00fcm Vermek<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u00d6zet:<\/strong>&nbsp;Kant\u2019\u0131n transandantal felsefesinde ahlak ve hukuk aras\u0131ndaki ili\u015fki yorumlan\u0131rken, hukukun kayna\u011f\u0131n\u0131 ne oranda ahlaktan ald\u0131\u011f\u0131na dair g\u00f6r\u00fc\u015f farkl\u0131l\u0131klar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bu bildiride, Kant\u2019\u0131n hukuk ve siyaset felsefesinin kayna\u011f\u0131nda ahlak\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 ve Ele\u015ftirel D\u00f6nem\u2019in ba\u015f\u0131ndan ge\u00e7 d\u00f6nemin sonuna kadar teorik ve pratik felsefesinin birlik d\u00fc\u015f\u00fcncesi \u00e7er\u00e7evesinde, ilgili t\u00fcm kavramlar\u0131 birbirleriyle irtibatland\u0131r\u0131larak sistem haline getirdi\u011fi iddias\u0131 temellendirilecektir. Hukukun ahlakla ili\u015fkisinin merkezinde kategorik emrin oldu\u011fu ve bir arada ya\u015fama zemininin, bu emrin toplumsal bir tezah\u00fcre d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi sayesinde in\u015fa edilebilece\u011fi g\u00f6sterilecektir. Kant\u2019\u0131n nihai ama\u00e7 olarak belirledi\u011fi insanlar\u0131n bar\u0131\u015f i\u00e7inde adil bir d\u00fcnya kurma idealinin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in,&nbsp;<em>Saf Akl\u0131n Ele\u015ftirisi<\/em>\u2019nde tesis etti\u011fi yap\u0131n\u0131n&nbsp;<em>Ahlak Metafizi\u011fini Temellendirme<\/em>\u2019den&nbsp;<em>Ahlak Metafizi\u011fi<\/em>\u2019ni tamamlamas\u0131na kadar, kuramsal arka plan ile eylem alan\u0131n\u0131n tek bir do\u011frultuda b\u00fct\u00fcnle\u015fmesi gerekti\u011fi vurgusu izah edilecektir.&nbsp;<em>Ahlak Metafizi\u011fi<\/em>\u2019nde verilen ada \u00f6rne\u011fi \u00fczerinden, kategorik emirle ba\u011flant\u0131l\u0131 bir bi\u00e7imde, hukuki yap\u0131n\u0131n ahlaki zemini irdelenecektir. Ahlak yasas\u0131 ile hukuk yasas\u0131 aras\u0131nda bir orta terim olarak temellendirilebilecek kategorik emrin, her iki alanla kurdu\u011fu ba\u011f\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n tesisi i\u00e7in ayr\u0131ca&nbsp;<em>Yarg\u0131g\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi<\/em>\u2019nde de\u011finilen evrensel \u00e7a\u011fr\u0131 [allgemeine Stimme], maneviyat [Geist], teleoloji ve tanr\u0131 ba\u011flam\u0131yla ele al\u0131nmas\u0131 ve hukukun ahlakla olan ili\u015fkisinin g\u00f6sterilmesinde \u00adKant k\u00fclliyat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir \u015fekilde tasvir edilmesi gerekti\u011fi tart\u0131\u015f\u0131lacakt\u0131r.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">H. B\u00fclent G\u00f6zk\u00e2n (MSGS\u00dc)&nbsp;<\/span>\u2013&nbsp;<strong>D\u00fc\u015f\u00fcnme Yetisinin Yasa Koydu\u011fu \u0130ki Egemenlik Alan\u0131, Do\u011fa ile \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Aras\u0131nda K\u00f6pr\u00fc Kurmak<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u00d6zet:<\/strong>&nbsp;Kant,&nbsp;<em>Ahl\u00e2k Metafizi\u011finin Temellendirilmesi\u2019<\/em>nin sonunda \u201c\u2026 ak\u0131l kendine, saf akl\u0131n nas\u0131l pratik olabilece\u011fini a\u00e7\u0131klamaya kalk\u0131\u015fsayd\u0131 -ki bu, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn nas\u0131l olanakl\u0131 oldu\u011funu a\u00e7\u0131klama meselesiyle tamamen ayn\u0131 \u015feydir- i\u015fte o zaman b\u00fct\u00fcn s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fm\u0131\u015f olurdu.\u201d diye belirtirken, teorik felsefe ile pratik felsefenin birbirinden ayr\u0131lmas\u0131n\u0131n, d\u00fc\u015f\u00fcnme yetisinin yasa koydu\u011fu iki egemenlik alan\u0131 olan do\u011fa ile \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn birbirinden ayr\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nemini, sonu\u00e7 olarak do\u011fa ile kurulan bili\u015fsel ilgiden farkl\u0131 olarak, ahl\u00e2ki olan\u0131n zemininde bir bilgi meselesi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6nemini kuvvetle vurgulam\u0131\u015f oluyordu. Bu demektir ki, ahl\u00e2kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n zemini olmas\u0131 gereken \u00f6zg\u00fcrl\u00fck de bir bilgi meselesi de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc e\u011fer \u00f6zg\u00fcrl\u00fck bir bilgi meselesi olsayd\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla ahl\u00e2kl\u0131l\u0131k, diyelim Platon\u2019daki gibi bir bilgi meselesi olsayd\u0131, insan\u0131n \u00f6zerkli\u011fi elinden al\u0131nm\u0131\u015f olurdu ve insan kendi d\u0131\u015f\u0131ndaki bir Varl\u0131\u011fa (Tanr\u0131, \u0130dea, \u0130yi, vb.) ba\u011f\u0131ml\u0131 h\u00e2le gelmi\u015f olurdu, ayr\u0131ca tek Tanr\u0131l\u0131 dinlerin sebep oldu\u011fu sorunlu bir insan ve ahl\u00e2k anlay\u0131\u015f\u0131na, yani \u00f6d\u00fcl beklentisi ve ceza korkusunun egemen oldu\u011fu bir anlay\u0131\u015fa yol a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olurdu. \u0130nsan denen varl\u0131\u011f\u0131n \u00f6zerkli\u011finin, onun kendine koydu\u011fu yasa yoluyla ahl\u00e2kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n, sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, haysiyetinin, onurunun zemini ve koruyucusu olmas\u0131 da bu y\u00fczdendir.<br>Kant,&nbsp;<em>Saf Akl\u0131n Ele\u015ftirisi&nbsp;<\/em>\u2019nin&nbsp;<em>Arkitektonik<\/em>&nbsp;b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, felsefeyi, \u201ct\u00fcm bilginin insan akl\u0131n\u0131n asli ama\u00e7lar\u0131yla (<em>wesentlichen zwecke<\/em>) ili\u015fkisinin bilimi\u201d (B 867) olarak tan\u0131mlad\u0131ktan sonra, insan akl\u0131n\u0131n yasa koymas\u0131n\u0131n (felsefe) iki nesnesi oldu\u011funu, bunlar\u0131n do\u011fa ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck oldu\u011funu, dolay\u0131s\u0131yla do\u011fal yasay\u0131 da ahlak yasas\u0131n\u0131 da ba\u015flang\u0131\u00e7ta iki ayr\u0131 sistem olarak i\u00e7erdi\u011fini, ama nihai olarak tek bir felsefi sistemi i\u00e7erece\u011fini (B 868) belirtiyordu.<br>\u0130\u015fte tam da bu y\u00fczden, bu iki egemenlik alan\u0131n\u0131n farkl\u0131 mahiyette olmalar\u0131, birinin bilgi nesnesinin olmas\u0131 (do\u011fa), di\u011ferinin olmamas\u0131 (\u00f6zg\u00fcrl\u00fck) nihai bir ama\u00e7 birli\u011fine ula\u015fmak i\u00e7in aralar\u0131nda bir k\u00f6pr\u00fc kurma aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n gere\u011fini ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yordu.<br>Kant, bu aray\u0131\u015f\u0131&nbsp;<em>Yarg\u0131 G\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi&nbsp;<\/em>\u2019nin son derece \u00f6nemli olan bir k\u0131sm\u0131nda (Giri\u015f, \u00a72, 5:176) \u015f\u00f6yle ifade ediyor: \u201c\u015eimdi, her ne kadar duyusal olan\u0131n egemenlik alan\u0131 olarak do\u011fa kavram\u0131 alan\u0131 ile, duyusal \u00f6tesi olan\u0131n&nbsp; egemenlik alan\u0131 olan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck kavram\u0131 alan\u0131 aras\u0131nda hesap edilemez bir u\u00e7urum saptanm\u0131\u015f olsa da; \u00f6yle ki, ilk alandan (akl\u0131n teorik kullan\u0131m\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla) ikinciye hi\u00e7bir ge\u00e7i\u015f m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir, sanki farkl\u0131 d\u00fcnyalarm\u0131\u015f\u00e7as\u0131na, ilkinin ikinci \u00fczerinde hi\u00e7bir etkisi yokmu\u015f\u00e7as\u0131na. Bununla birlikte, ikincinin ilkine etkisi olmal\u0131d\u0131r, yani \u00f6zg\u00fcrl\u00fck kavram\u0131, kendi yasalar\u0131 taraf\u0131ndan buyurulan\u0131, duyusal d\u00fcnyadaki fiili ger\u00e7e\u011fin (<em>wirklichkeit<\/em>) amac\u0131 (Zweck) k\u0131lmal\u0131d\u0131r ve do\u011fa o \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir ki, onun yasal\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n formu, en az\u0131ndan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn yasalar\u0131 ile fiilen ger\u00e7ek olabilecek ama\u00e7lar\u0131n olana\u011f\u0131 ile uyumlu olabilsin.\u201d Bu c\u00fcmlenin devam\u0131nda da, duyusal olan\u0131n zemininde olan duyusal \u00f6tesi ile \u00f6zg\u00fcrl\u00fck kavram\u0131n\u0131n pratik olarak kapsad\u0131\u011f\u0131 duyusal \u00f6tesi aras\u0131ndaki birli\u011fin bir zemini olmal\u0131d\u0131r, diye ekliyor.<br>Bilindi\u011fi gibi do\u011fa kavramlar\u0131yla \u00f6zg\u00fcrl\u00fck kavram\u0131 aras\u0131ndaki dolay\u0131m\u0131 reflektif yarg\u0131g\u00fcc\u00fc sa\u011flar: \u201c\u2026 bu da, saf teorik olandan saf pratik olana ge\u00e7i\u015fi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar; ilkine g\u00f6re olan yasal\u0131l\u0131ktan ikinciye g\u00f6re olan nihai amaca [<em>Endzweck<\/em>] ge\u00e7i\u015f do\u011fan\u0131n ama\u00e7l\u0131l\u0131\u011f\u0131 kavram\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn olur; \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00f6ylelikle sadece do\u011fada bilfiil olabilecek ve onun yasalar\u0131na g\u00f6re bilfiil olabilecek nihai amac\u0131n imk\u00e2n\u0131 bilinmi\u015f olur.\u201d&nbsp;<em>Giri\u015f<\/em>&nbsp;\u00a79, 5:196<br>Reflektif yarg\u0131g\u00fcc\u00fc arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ama\u00e7l\u0131l\u0131k [<em>Zweckm\u00e4ssigkeit<\/em>] kavram\u0131 \u00fczerinden u\u00e7urumu birbirine ba\u011flayacak k\u00f6pr\u00fcn\u00fcn ilk momenti g\u00fczel ve y\u00fcce tecr\u00fcbesi yoluyla, nihai ama\u00e7 [<em>Endzweck<\/em>] ise insan varl\u0131\u011f\u0131, onun ama\u00e7l\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve ahl\u00e2kl\u0131l\u0131k \u00fczerinden kurulur. \u00d6te yandan, birlik zemininin kurulmas\u0131 aray\u0131\u015f\u0131nda temel bir i\u015flevi olan ama\u00e7l\u0131l\u0131k kavram\u0131 da, t\u0131pk\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ideas\u0131 gibi bir bilgi meselesi de\u011fildir.<br>\u015eimdi Transandantal Felsefenin bu birlik zemini aray\u0131\u015f\u0131nda Tanr\u0131 ideas\u0131n\u0131n yeri nedir?<br>1.&nbsp;<em>Kritik<\/em>\u2019te, sadece d\u00fczenleyici i\u015flevi olan Tanr\u0131 ideas\u0131, 2.&nbsp;<em>Kritik<\/em>\u2019te bir postulat, 3.&nbsp;<em>Kritik<\/em>\u2019in teleoloji k\u0131sm\u0131nda ise, reflektif yarg\u0131g\u00fcc\u00fc itibariyle d\u00fczenleyici kullan\u0131m i\u00e7inde kalsa da, yine de onu a\u015fan bir kullan\u0131ma y\u00fckselmektedir.<br>Bu konu\u015fma, bu birlik zemini aray\u0131\u015f\u0131nda Tanr\u0131 ideas\u0131n\u0131n 1.&nbsp;<em>Kritik<\/em>&nbsp;d\u0131\u015f\u0131ndaki kullan\u0131mlar\u0131n\u0131n gereklili\u011fini\/gereksizli\u011fini tart\u0131\u015fmaya a\u00e7maktad\u0131r.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Hakan \u00c7\u00f6rek\u00e7io\u011flu (Dokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi)<\/span>&nbsp;\u2013&nbsp;<strong>Kant\u2019\u0131n Pratik Felsefesinin Politik Boyutu: (Pratik) Akl\u0131n Mahkemesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u00d6zet:&nbsp;<\/strong>Kant\u2019\u0131n teorik ak\u0131l ele\u015ftirisini a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 akl\u0131n mahkemesi metaforu pratik felsefesinde de kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. Ele\u015ftirel ak\u0131l burada art\u0131k ahlaki eylemin kayna\u011f\u0131 konusunda rasyonalist etik ile empirist etik aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 \u00e7\u00f6zmeyi, daha da \u00f6nemlisi rasyonalist eti\u011fin sonucu olan ahlaki elitizm ile empirist eti\u011fin sonucu olan ahlaki egoizmin eylem a\u00e7\u0131s\u0131ndan yaratt\u0131\u011f\u0131 olumsuzluklar\u0131 devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakmay\u0131 hedefler. Bu meseleyi, Kant\u2019\u0131n politik eserleriyle sistematik ba\u011flant\u0131s\u0131nda ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda asl\u0131nda &nbsp;her iki etik teorinin otonomi ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck a\u00e7\u0131s\u0131ndan yaratt\u0131\u011f\u0131 politik sonu\u00e7lar\u0131n etkisiz hale getirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Nitekim politik yaz\u0131lar\u0131ndan hareket etti\u011fimizde Kant\u2019\u0131n, rasyonalist etikten t\u00fcreyen politik elitizme ve fanatizme kar\u015f\u0131 politik e\u015fitlik\u00e7ili\u011fi, empirist etikten t\u00fcreyen politik muhafazarkarl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 da politik \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc tesis etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar. Kant\u2019\u0131n paternalistik despotizm ele\u015ftirisi de bu ba\u011flamda anlam kazan\u0131r.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Halise Av\u015far (\u0130stanbul \u00dcniversitesi) &amp; Mehmet Arslan (Samsun \u00dcniversitesi)&nbsp;<\/span>\u2013&nbsp;<strong>Saf Akl\u0131n S\u0131n\u0131rlar\u0131 Dahilinde Matematik<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u00d6zet:<\/strong>&nbsp;Kant\u2019\u0131n&nbsp;<em>Birinci Kriti\u011fi<\/em>,&nbsp;<em>Saf Akl\u0131n Ele\u015ftirisi<\/em>, kendisinden \u00f6nceki metafizik anlay\u0131\u015flarla hesapla\u015farak bilimsel bilgiye y\u00f6nelik ku\u015fat\u0131c\u0131 bir dizge ortaya koymay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor olsa da asl\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde, -bilimsel olarak kabul edilebilecek- bilgimizin do\u011fas\u0131na ve kayna\u011f\u0131na ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015fleriyle Hume\u2019un ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan hakl\u0131 ancak eksik ve k\u0131smen de yanl\u0131\u015f oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ortaya koyup tamamlamaya ili\u015fkindir. Bu, ku\u015fkusuz ayn\u0131 zamanda metafizi\u011fin bilim olarak da yanl\u0131\u015f de\u011ferlendirilip konumland\u0131r\u0131lmas\u0131yla ilgilidir. Kant\u2019\u0131&nbsp;<em>Birinci Kriti\u011fi&nbsp;<\/em>yazmaya iten bu yanl\u0131\u015f de\u011ferlendirmeyi yeniden ele al\u0131p incelemektir. Bu ama\u00e7la Hume\u2019un radikal bir bi\u00e7imde ate\u015fe att\u0131\u011f\u0131 metafizik ifadelere yer a\u00e7makt\u0131r.&nbsp; Bu amac\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirirken \u00f6rnek ald\u0131\u011f\u0131 bilimler ise matematik ve saf do\u011fa bilimidir. Matematik bu noktada \u00f6nem kazan\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kant i\u00e7in metafizik bilim olma iddias\u0131nda bulunacaksa, matematik ve saf do\u011fa biliminde oldu\u011fu t\u00fcrden yarg\u0131lar -sentetik a priori- ortaya koymal\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, bu iddia, matematikte ne t\u00fcrden yarg\u0131lar var ve bu yarg\u0131lar nas\u0131l olanakl\u0131 olmaktad\u0131r gibi sorular\u0131 cevaplamay\u0131 gerektirir. Birinci kriti\u011findeki izlencesini bu sorular\u0131 yan\u0131tlamaya uygun bir bi\u00e7imde kurmu\u015f olan Kant transendental estetik ba\u015fl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcmde matematik yarg\u0131lar\u0131n nas\u0131l olanakl\u0131 oldu\u011funu, temelinde bulunan saf g\u00f6r\u00fcler \u00fczerinden a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<br>Bu bildiride Kant\u2019\u0131n matematik yarg\u0131lar\u0131n kurulumuna ili\u015fkin bir serimleme yap\u0131lacak ve Kant\u2019\u0131n matemati\u011fin yarg\u0131lar\u0131 hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015flerinin g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki ge\u00e7erlili\u011fini anlamak ad\u0131na saf akl\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 dahilinde bu g\u00f6r\u00fc\u015fler \u00fczerine bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Harun Tepe (Hacettepe \u00dcniversitesi)&nbsp;<\/span>\u2013&nbsp;<strong>Kant\u2019ta Eti\u011fin Temelleri ve Temellendirilmesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u00d6zet:&nbsp;<\/strong>Kant&nbsp;<em>Pratik Akl\u0131n Ele\u015ftirisi<\/em>&nbsp;ve&nbsp;<em>Ahlak Metafizi\u011finin Temellendirilmesi<\/em>&nbsp;adl\u0131 yap\u0131tlar\u0131nda yeni bir etik g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ortaya koymaktan ziyade, bilim olarak eti\u011fe bir&nbsp;<em>prolegomena<\/em>&nbsp;yazmaya giri\u015fmekte, eti\u011fin bir bilim olabilmesi i\u00e7in temellerini ortaya koymakta ve eti\u011fin temellendirilmesini yapmaktad\u0131r. Kant kendi eti\u011finin ana \u00e7izgilerini de bu iki temel yap\u0131t\u0131nda dile getirmekle birlikte, bu yap\u0131tlar\u0131nda as\u0131l amac\u0131n\u0131n eti\u011fin temellerinin ortaya konulmas\u0131, eti\u011fin nas\u0131l bir bilim olabilece\u011finin g\u00f6sterilmesi oldu\u011fu, bunu da Spinoza\u2019n\u0131n&nbsp;<em>Ethica<\/em>s\u0131nda oldu\u011fu gibi matematiksel y\u00f6ntemle yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bu bildirinin konusunu olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Hazal Gemicio\u011flu (MSGS\u00dc)<\/span>&nbsp;\u2013&nbsp;<strong>Kant\u2019\u0131n Y\u00fccesinin Sanattaki Yeni Kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 Olarak Bir Dijital Sanat Okumas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u00d6zet:<\/strong>&nbsp;Immanuel Kant,&nbsp;<em>Yarg\u0131 G\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi<\/em>\u2019nin (<em>Kritik der Urteilskraft<\/em>) \u201cY\u00fccenin Analiti\u011fi\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, \u201cmatematik y\u00fcce\u201d ve \u201cdo\u011fadaki dinamik y\u00fcce\u201dden bahseder. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k y\u00fcce duygusunun sanat eseri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ortaya konup konamayaca\u011f\u0131 konusuna \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 bir \u015fekilde yine do\u011fa \u00fczerinden de\u011finir. Bu bak\u0131mdan g\u00fczelle birlikte Kant\u2019\u0131n estetik teorisinin temelini olu\u015fturan y\u00fccenin sanatta kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulup bulamayaca\u011f\u0131, ba\u015fka bir deyi\u015fle \u201csanatsal y\u00fccenin\u201d m\u00fcmk\u00fcn olup olamayaca\u011f\u0131 halihaz\u0131rda tart\u0131\u015fmal\u0131 bir konudur. \u201cKant\u00e7\u0131 y\u00fcce duygusu sanat eseri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kabilir mi?\u201d sorusuna olumlu yan\u0131t veren yorumcular\u0131n resim sanat\u0131 \u00f6zelinde \u00e7o\u011funlukla ortakla\u015ft\u0131klar\u0131 \u00f6rnek, romantik d\u00f6nemin sembol\u00fc haline gelen Caspar David Friedrich\u2019in \u201cDer Wanderer \u00dcber dem Nebelmeer\u201d (Sis Denizi \u00dczerindeki Ka\u015fif) (1818) adl\u0131 i\u015fidir. Bu d\u00f6nemde Friedrich\u2019in \u201cKa\u015fif\u201di Kant\u00e7\u0131 y\u00fcceyi en iyi ifade eden sanat eserlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Yine romantik d\u00f6nem sanat\u00e7\u0131lar\u0131ndan biri olan \u0130ngiliz ressam J. M. William Turner\u2019\u0131n do\u011fa resimlerini de y\u00fcceli\u011fin sanat eserindeki bir d\u0131\u015favurumu ba\u011flam\u0131nda okuyanlar vard\u0131r. 20. y\u00fczy\u0131la gelindi\u011finde ise Kant\u00e7\u0131 y\u00fccenin bir yeniden okumas\u0131n\u0131 yapan Jean-Fran\u00e7ois Lyotard,\u201csunulamayan\u0131 sunma\u201dgiri\u015fimi \u015feklinde ifade etti\u011fi \u201cy\u00fccenin esteti\u011fi\u201dninsanat tarihinde kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 Avante-Garde\u2019da ve \u00f6zellikle soyut resimde buldu\u011funu s\u00f6ylemektedir. Bu perspektiften romantik d\u00f6nem resmini, y\u00fcce tecr\u00fcbesini sanat eseri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla izleyiciye anlatmak olarak ifade edersek, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n non-fig\u00fcratif resmini de kar\u015f\u0131s\u0131nda duran izleyiciye y\u00fcceyi tecr\u00fcbe ettirmek olarak yorumlayabiliriz. Lyotard\u2019\u0131n \u201cy\u00fcce esteti\u011fi\u201d teorisine g\u00f6re 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n Avante-garde sanat\u0131nda sanat\u00e7\u0131n\u0131n i\u015finin kar\u015f\u0131s\u0131ndaki izleyici ile birebir ili\u015fkisinde y\u00fcce tecr\u00fcbesininkendisine, y\u00fccenin ya\u015fant\u0131s\u0131na do\u011fru bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. B\u00f6ylelikle y\u00fcce, sanat eseriyle kar\u015f\u0131la\u015fmada bir ya\u015fant\u0131ya, deneyime, tan\u0131kl\u0131k edilecek, izlenecek ve yarg\u0131lanacak bir \u201colay\u201da (<em>\u00e9v\u00e9nement<\/em>), vakaya d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir. Bu \u00e7izgiyi izleyip y\u00fccenin estetikte ve sanat tarihinde ge\u00e7irdi\u011fi d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn tarihsel serimlemesini devam ettirerek bug\u00fcne geldi\u011fimizde ise kar\u015f\u0131m\u0131za dijital sanat\u0131n \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 kanaatindeyim. Buradan hareketle sunumumda, y\u00fcce duygusunun sanat eseri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fine olumlu yan\u0131t verdi\u011fimiz taktirde Kant\u2019\u0131n y\u00fcce deneyiminin sanattaki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bug\u00fcn dijital sanat olaca\u011f\u0131na dair bir \u00f6neride bulunaca\u011f\u0131m.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Kaan \u00d6kten (MSGS\u00dc)<\/span>&nbsp;\u2013&nbsp;<strong>Birinci Kritik\u2019te Zaman ve Zamansall\u0131k<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u00d6zet:&nbsp;<\/strong>Zaman deneyimden gelen bili\u015flerin olanakl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir a priori duyusal ko\u015fuludur. Bunun di\u011fer bir a priori ko\u015fulu ise uzayd\u0131r.&nbsp;Uzay gibi zaman da duyusal g\u00f6r\u00fcn\u00fcn formudur. Transendental bak\u0131mdan zaman \u201cideal\u201ddir. \u00d6te yandan zaman i\u00e7indeki tezah\u00fcrler bak\u0131m\u0131ndan ise empirik olarak \u201creal\u201d olup verili ve edimseldir. Zaman\u0131n yaln\u0131zca tek bir boyutu vard\u0131r.&nbsp;Zaman\u0131n t\u00fcm par\u00e7alar\u0131 zaman\u0131n sonsuzlu\u011fu i\u00e7inde kapsanmaktad\u0131r. Kant Birinci Kritik\u2019in Transendental Aisthetik b\u00f6l\u00fcm\u00fcndeki \u201cMetafizik \u0130rdeleme\u201dde zaman\u0131n transendental idealitesini, \u201cTransendental \u0130rdeleme\u201dde ise zaman\u0131n empirik realitesini ortaya koymu\u015ftur.<br>Bu konu\u015fmada Transendental Aisthetik\u2019teki zaman bahsi yukar\u0131daki epistemolojik \u00f6\u011feleri bak\u0131m\u0131ndan k\u0131saca ele al\u0131nd\u0131ktan sonra onun ontolojik ve eksistensiyal \u00f6nemi \u00fczerinde durulacak, zamansall\u0131\u011f\u0131n ontolojik \u00f6neminin alt\u0131 \u00e7izilecek ve bu ama\u00e7la Heidegger\u2019in yorumlar\u0131na ba\u015fvurulacakt\u0131r. Son olarak b\u00f6yle bir yakla\u015f\u0131m\u0131n yerindeli\u011fi k\u0131saca tart\u0131\u015f\u0131lacakt\u0131r.&nbsp;&nbsp;<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Lale Levin Basut (Yeditepe \u00dcniversitesi)<\/span>&nbsp;\u2013&nbsp;<strong>Transzendental Deduktion\u2019un \u00dc\u00e7 U\u011fra\u011f\u0131:&nbsp;<em>Cogito<\/em>, D\u00fc\u015f\u00fcnme&nbsp;<em>Functio<\/em>\u2019lar\u0131 ve&nbsp;<em>Synthesis Speciosa<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u00d6zet:<\/strong>&nbsp;Anlama Yetisinin Saf Kavramlar\u0131 olan Kategorilerin, G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fler (Erscheinungen) \u00fczerinde nas\u0131l kullan\u0131labilece\u011fi sorusu Kant\u2019a g\u00f6re bir&nbsp;<em>quid iuris<\/em>&nbsp;sorusudur (A 84 | B 116): burada&nbsp;<em>a priori<\/em>&nbsp;bir&nbsp;<em>Deduktion<\/em>&nbsp;(bir gerek\u00e7elendirme) ile bu saf kavramlar\u0131n G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fler \u00fczerinde hangi hakla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 serimlenir. Nitekim Kategorilerin G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fler \u00fczerinde ni\u00e7in kullan\u0131labildi\u011fi, nas\u0131l ge\u00e7erli oldu\u011fu, uzay ile zaman\u0131n G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015flerdeki ge\u00e7erlili\u011fi (obiektive Realit\u00e4t) gibi apa\u00e7\u0131k de\u011fildir (B 122).&nbsp; Bunun i\u00e7in, Kategorilerin G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fler \u00fczerinde nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ve bunlar\u0131n zorunlulu\u011funa ili\u015fkin bir gerek\u00e7elendirme verilmelidir.&nbsp;<br>Saf Akl\u0131n Ele\u015ftirisi\u2019nin hem A hem de B bas\u0131mlar\u0131na g\u00f6re bu&nbsp;<em>Deduktion<\/em>\u2019un \u00fc\u00e7 ayr\u0131 u\u011fra\u011f\u0131 vard\u0131r ve zihnin \u00fc\u00e7 temel yetisine i\u015faret eder. Bunlar \u201cSinn (Duyum), Einbildungskraft (Kurgulama\/\u0130mgeleme) ve Verstand\u2019d\u0131r (Anlama Yetisi)\u201d. A Bas\u0131m\u0131na g\u00f6re&nbsp;<em>Deduktion<\/em>, bu yetilerden hareketle Kategorilerin ge\u00e7erlili\u011fini serimler ve bu yetiler i\u00e7erisinde yap\u0131lan&nbsp;<em>synthesis<\/em>\u2019lerin asl\u0131nda temelde tek bir olanak (reine Apperzeption\/saf Apperzeption) ile ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. B&nbsp;<em>Deduktion<\/em>\u2019unda ise i\u015fe cogito\/Ich denke\/D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum&nbsp;<em>actus<\/em>\u2019unun kendisi ile ba\u015flan\u0131r ve ilkin, bu edimin G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fler i\u00e7erisine nas\u0131l yedirildi\u011fine ve bu&nbsp;<em>synthesis<\/em>\u2019teki zorunlulu\u011fa dikkat \u00e7ekilir (B 15, 16). Kant\u2019a g\u00f6re,&nbsp;<em>Apperzeption synthesis<\/em>\u2019i arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ilkin ve genel olarak&nbsp;<em>Subjekt<\/em>&nbsp;ile&nbsp;<em>Objekt<\/em>&nbsp;aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131r \u00e7izilir. Ki\u015fi bu&nbsp;<em>synthesis<\/em>&nbsp;arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, kendi zihninde tasar\u0131mlar (Vorstellungen) olan&nbsp;<em>Erscheinung<\/em>\u2019lar\u0131 (G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fleri) as\u0131l anlamda&nbsp;<em>obiectum<\/em>&nbsp;(kar\u015f\u0131da duran \u015fey) k\u0131lar. Dolay\u0131s\u0131yla&nbsp;<em>Deduktion<\/em>\u2019un ilk u\u011fra\u011f\u0131nda Ich denke\/Cogito\/D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum&nbsp;<em>actus<\/em>\u2019unun G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015flerin i\u00e7erisine yedirilmesindeki zorunlulu\u011fa dikkat \u00e7ekilir. Nitekim bu yedirme ya da&nbsp;<em>synthesis<\/em>&nbsp;olmazsa: 1.&nbsp;<em>Obiectum<\/em>&nbsp;ile&nbsp;<em>subiectum<\/em>&nbsp;birbirinden genel olarak ayr\u0131lamaz. 2. Ki\u015fi kendisinin ay\u0131rd\u0131na varamaz (Ich bin\/ego sum\/ego existo\/Ben var\u0131m). Ki\u015finin kendinin bu tarzda ay\u0131rd\u0131na varmas\u0131 (Selbstbewu\u00dftsein) saf bir&nbsp;<em>Apperzeption<\/em>\u2019dur. Ki\u015fi duyumsad\u0131\u011f\u0131 \u015feylere uygulad\u0131\u011f\u0131 ve &nbsp;<em>Apperzeption<\/em>&nbsp;da veren&nbsp;<em>synthesis<\/em>&nbsp;ile, duyumsad\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri \u201ckendi duyumsamalar\u0131\u201d (meine Vorstellungen) olarak yakalar. Bu duyumsananlar \u201cbenim duyumsamalar\u0131m\u201d ise \u201cben var\u0131m\u201d denilebilir. Ne ki burada Descartes\u2019in savlad\u0131\u011f\u0131 gibi bir \u00e7\u0131kar\u0131m yoktur: ego sum\/ego existo Kant\u2019a g\u00f6re dolayl\u0131 bir sonu\u00e7 \u00f6nermesi de\u011fildir.<br><em>Deduktion<\/em>\u2019un ikinci u\u011fra\u011f\u0131, t\u00fcm duyumsamalar\u0131n i\u00e7erine yerle\u015ftirilen Cogito\/Ich denke\/D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum&nbsp;<em>actus<\/em>\u2019unun kendisine bakmak ve bu edimin olanaklar\u0131n\u0131 \u201cYarg\u0131lar\u0131n \u0130\u015flemleri\u201d (Functiones) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla soru\u015fturmakt\u0131r. Buna g\u00f6re, Ich denke\/Cogito\/D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum&nbsp;<em>actus<\/em>\u2019u 12 tarzda i\u015f g\u00f6rebilmektedir; insana \u00f6zg\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnmenin (denken) temelde 12&nbsp;<em>functio<\/em>\u2019su vard\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcnme&nbsp;<em>Functio<\/em>\u2019lar\u0131 her t\u00fcrden d\u00fc\u015f\u00fcnmede kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kabilir ve yaln\u0131zca \u201cdeneyime ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcnme\u201d ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lamaz. Bu y\u00fczden bu i\u015flemlere ili\u015fkin \u201cgenel\u201d bir tabloyu Kant Kategorilerin&nbsp;<em>Deduktion<\/em>\u2019unundan ve hatta Kategoriler tablosundan \u00f6nce vermi\u015ftir (A 70 | B 95). Saf Kavramlar olarak Kategoriler Ich denke\/cogito\/D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum&nbsp;<em>actus<\/em>\u2019unun bu 12&nbsp;<em>functio<\/em>\u2019ya g\u00f6re yap\u0131lan \u00e7ok belli bir i\u00e7eriklendirmesi (transzendental bir i\u00e7eriklendirme) ile olu\u015furlar. Kategoriler birer&nbsp;<em>idea innata<\/em>&nbsp;de\u011fildir, kurulurlar. Ne ki bir kez kuruldukta aksamaz tarzda i\u015f g\u00f6r\u00fcrler ve bir daha kurulmalar\u0131 da gerekmez.<br>Kant, Ich denke\/Cogito\/d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum&nbsp;<em>actus<\/em>\u2019unun kendi olana\u011f\u0131na ili\u015fkin bu a\u00e7\u0131klamadan, diyece\u011fim, bu&nbsp;<em>actus<\/em>\u2019un 12 i\u015flem ile birlikte gitti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdikten sonra, tam da \u015funu yakalar: Kategoriler denilen saf kavramlar da bu 12&nbsp;<em>functio<\/em>\u2019yu i\u00e7ermektedir. Dolay\u0131s\u0131yla Ich denke\/cogito\/d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum&nbsp;<em>actus<\/em>\u2019unun G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015flerle synthezlenmesinde bu&nbsp;<em>actus,<\/em>&nbsp;<em>transzendental<\/em>&nbsp;bir i\u00e7erikle i\u015f g\u00f6r\u00fcr. Burada Kant\u2019\u0131 Kategorilerin alt\u0131na G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015flerin getirilmesini anlatan&nbsp;<em>synthesis intellectualis<\/em>\u2019i \u00f6nceleyen zorunlu bir \u00f6teki&nbsp;<em>synthesis<\/em>\u2019i yani&nbsp;<em>synthesis speciosa<\/em>\u2019y\u0131 (fig\u00fcrliche Synthesis) serimlerken g\u00f6rmekteyiz (B 151). \u201cBi\u00e7imsel\u201d (fig\u00fcrlich) olan bu&nbsp;<em>synthesis<\/em>\u2019in Duyumsama Yetisinin (Sinnlichkeit) saf kavramlar\u0131 ve Kategoriler bak\u0131m\u0131ndan pek \u00e7ok sonucu vard\u0131r. Dahas\u0131 uzay ile zaman\u0131n hem kendilerinin hem de \u00e7okkatl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n (das Mannigfaltige) Ich denke\/Cogito\/d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum ile syntezlenmesi gerekmektedir.&nbsp;<em>Synthesis speciosa<\/em>&nbsp;uzaya ve zamana onun arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u201cbirlik\u201d (Einheit) verebildi\u011fimiz ve bu tasar\u0131mlar\u0131n \u00e7okkatl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 da yine kendisi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla birli\u011fe getirdi\u011fimiz&nbsp;<em>synthesis<\/em>\u2019tir. Buradaki \u201cBirlik\u201d (Einheit) \u201cniteliksel\u201d bir birliktir.<br>Dolay\u0131s\u0131yla Kategorilerin G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fler \u00fczerindeki kullan\u0131m\u0131, k\u00f6k\u00fc duyumsama yetisinde olan \u201ctranszendental bir i\u00e7erik\u201d (transzendentaler Inhalt) \u00fczerinden serimlenmektedir. Bu&nbsp;<em>transzendental<\/em>&nbsp;i\u00e7erik Ich denke\/cogito\/D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum edimi ile biraraya getirildi\u011finde art\u0131k&nbsp;<em>synthesis intellectualis<\/em>&nbsp;(Anlama yetisinin synthesis\u2019i) yap\u0131labilir.<br>Kategoriler\u2019in&nbsp;<em>synthesis<\/em>\u2019ini kavrayabilmek i\u00e7in genel olarak bir nesne kavram\u0131n\u0131n nas\u0131l kuruldu\u011funa gitmek gerekmektedir. Kant bunu B&nbsp;<em>Deduktion<\/em>\u2019unun 17. K\u0131sm\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamakta: buna g\u00f6re, bir nesne bizi hep \u201cnesnenin kavram\u0131na\u201d, diyece\u011fim bir nesne kavram\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcr (genitivus obiectivus). G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fler \u2013empirik olsun saf olsun\u2014hep kavramlar alt\u0131na getirilir, hep bir genel alt\u0131nda \u201cd\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr\u201d. Tek teklere ili\u015fkin \u00f6nermeyi kurabilmek s\u00f6zgelimi \u201c\u015fu masad\u0131r\u201d diyebilmek i\u00e7in genel olan masa kavram\u0131n\u0131n kurulmu\u015f olmas\u0131 gerekir. Bu \u201ckavram\u201d bir \u201cide\u201d de\u011fildir, diyece\u011fim, bir Ak\u0131l (Vernunft) kavram\u0131 de\u011fildir; tersine, bir Anlama Yetisi kavram\u0131 yani bir&nbsp;<em>notio<\/em>\u2019dur.&nbsp;<em>Notio<\/em>, i\u00e7erisinde nelik bar\u0131nd\u0131rmayan bir kavram demeye gelir ve bir nesne ile tan\u0131\u015f\u0131kl\u0131k imler.&nbsp;<em>Notiones<\/em>, tan\u0131maya yarayan kavramlard\u0131r. Bir&nbsp;<em>notio<\/em>\u2019nun kurulabilmesi i\u00e7in \u015fu \u00fc\u00e7 yetinin birlikte i\u015f g\u00f6rmesi gerekir: Duyumsama, Kurgulama ve Anlama. Nitekim kavram bir kurgulamad\u0131r (Einbilden) ama d\u00fc\u015f\u00fcnme ile birlikte giden (cogitatio i\u00e7eren) bir kurgulamad\u0131r. Kant kavramlar\u0131n nas\u0131l kuruldu\u011funun genel olarak serimlenmesinden hareketle, Kategoriler olarak Saf Anlama Yetisi kavramlar\u0131n\u0131n da nas\u0131l kuruldu\u011funu bize g\u00f6stermekte.<br>Kategorilerin&nbsp;<em>Transzendental<\/em>&nbsp;<em>Deduktion<\/em>\u2019unun A bas\u0131m\u0131nda ise bir ve ayn\u0131 i\u015f olarak&nbsp;<em>Apperzeption Synthesis<\/em>\u2019inin asl\u0131nda nas\u0131l birden \u00e7ok a\u00e7\u0131klamas\u0131 (logos) oldu\u011funun alt\u0131 \u00e7izilmektedir. Buna g\u00f6re, G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015flerle yap\u0131lan saf&nbsp;<em>Apperzeption synthesis<\/em>\u2019i hem bir&nbsp;<em>Apprehensio<\/em>\u2019dur, hem&nbsp;<em>Reproduktion<\/em>\u2019un k\u00f6k\u00fcd\u00fcr hem de \u201ckavramlar alt\u0131nda&nbsp;<em>Rekognition<\/em>\u201dun temelidir.&nbsp;<em>Apprehensio<\/em>\u2019daki&nbsp;<em>synopsis<\/em>&nbsp;bizi asl\u0131nda kavramlar alt\u0131ndaki&nbsp;<em>Rekognition<\/em>\u2019a g\u00f6t\u00fcr\u00fcr.&nbsp;<em>Synopsis<\/em>\u2019i yakalayabilmenin \u201colanakl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ko\u015fulu\u201d bir&nbsp;<em>synthesis<\/em>\u2019tir. Bu ne t\u00fcrden bir&nbsp;<em>synthesis<\/em>\u2019tir sorusu ise bizi B&nbsp;<em>Deduktion<\/em>\u2019unun ilk k\u0131sm\u0131na (15-16) g\u00f6t\u00fcrecektir. Dolay\u0131s\u0131yla her iki bas\u0131ma g\u00f6re&nbsp;<em>Deduktion<\/em>&nbsp;birbirini tamamlar nitelikte g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">M. \u015eamil \u015een (\u0130stanbul 29 May\u0131s \u00dcniversitesi)<\/span>&nbsp;\u2013&nbsp;<strong>Kant ve \u0130lk Felsefe<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u00d6zet:&nbsp;<\/strong>Saf Akl\u0131n Ele\u015ftirisi \u201cTransandantal Unsurlar \u00d6\u011fretisi\u201d ve \u201cTransandantal Metot \u00d6\u011fretisi\u201d olmak \u00fczere iki ana b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fur. Fakat bu ana b\u00f6l\u00fcmler aras\u0131nda hermeneutik bir orant\u0131s\u0131zl\u0131k vard\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc ilk b\u00f6l\u00fcm hacimce ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcn yakla\u015f\u0131k alt\u0131 kat\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fcktedir. Genel olarak da mezk\u00fbr eser hakk\u0131nda yap\u0131lan yorumlarda veya yaz\u0131lan eserlerde s\u00f6z konusu ikinci b\u00f6l\u00fcmden ya hi\u00e7 bahsedilmez veya \u00e7ok az bahsedilir. Halbuki bu ikinci ana b\u00f6l\u00fcm, hem Kant\u2019\u0131n felsefenin mahiyetine dair fikirlerini anlamak i\u00e7in hem de Kant sonras\u0131, bilhassa da Alman \u0130dealistlerinin Kant\u2019\u0131 yorumlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Bu bildiride, Kant\u2019\u0131n Metot \u00d6\u011fretisi k\u0131sm\u0131ndaki fikirleri, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn pop\u00fcler tabiriyle&nbsp;<em>felsefenin felsefesi olan meta-felsefe cihetinden<\/em>&nbsp;yorumlanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lacakt\u0131r. Kant\u2019\u0131n buradaki fikirlerini, felsefenin ve akl\u0131n mahiyetine dair d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ortaya koydu\u011fu ba\u015fka pasajlarla birlikte okudu\u011fumuzda, Kant\u00e7\u0131 bir ilk felsefeden bahsedebilece\u011fimizi ve Kant k\u00fclliyat\u0131nda buna namzet olan eserin de&nbsp;<em>Pratik Akl\u0131n Ele\u015ftirisi<\/em>&nbsp;oldu\u011fu savunulacakt\u0131r. Bu ba\u011flamda, Kant\u2019\u0131n akl\u0131n pratik kullan\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n teorik kullan\u0131l\u0131\u015f\u0131na \u00f6ncelikli oldu\u011fu sav\u0131n\u0131 da dikkate ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, Kant\u2019a dair sistematik bir okuman\u0131n, daha do\u011frusu Kant\u2019\u0131n miras b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 sistem kurma faaliyetinin kendisine dair bir te\u015febb\u00fcs\u00fcn merkezinde akl\u0131n pratik kullan\u0131m\u0131n\u0131n olmas\u0131 gerekti\u011fi, bildirinin temel sav\u0131n\u0131 te\u015fkil edecektir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Mehmet Bar\u0131\u015f Albayrak (MSGS\u00dc)<\/span>&nbsp;\u2013&nbsp;<strong>Epigenesis ve Rasyonalite: Catherine Malabou\u2019nun Kant Yorumu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u00d6zet:<\/strong>&nbsp;Son y\u0131llarda pop\u00fcler olan \u201cspek\u00fclatif materyalizm\u201d (Quentin Meillassoux) ya da \u201cnesne y\u00f6nelimli ontoloji\u201d (Graham Harman) gibi yeni k\u0131ta felsefesi ak\u0131mlar\u0131n\u0131n ortak noktas\u0131n\u0131n, Kant\u2019\u0131n felsefesinden radikal bi\u00e7imde kopma iste\u011fi oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu ak\u0131mlar, Kant\u2019\u0131n felsefeyi transendental \u00f6zneye hapsetti\u011fini, buna kar\u015f\u0131l\u0131k mutla\u011f\u0131 ya da kendinde \u015fey olarak nesneyi kurtarmam\u0131z gerekti\u011fini \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor.&nbsp;<br>Frans\u0131z filozof Catherine Malabou ise&nbsp;<em>Yar\u0131ndan \u00d6nce: Epigenesis ve Rasyonalite&nbsp;<\/em>adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda Kant ile yeniden diyalo\u011fa girmeden Kant\u2019\u0131n terk edilemeyece\u011fini savunuyor. Malabou buradan yola \u00e7\u0131k\u0131p Kant\u2019\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kritikteki \u201cepigenesis\u201d kavram\u0131na odaklanarak, \u201ctransendental\u201d ve \u201crasyonalite\u201d kavramlar\u0131na yeni bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ben de bu konu\u015fmamda Malabou\u2019nun Kant savunusunu ve yeni rasyonelite yorumunu \u00f6zetlemeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m.&nbsp;<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Nebil Reyhani (Mu\u011fla S\u0131tk\u0131 Ko\u00e7man \u00dcniversitesi)<\/span>&nbsp;\u2013&nbsp;<strong>Kant\u2019a g\u00f6re Felsefenin D\u00f6rt Temel Sorusu ve \u00dc\u00e7 Ele\u015ftiri:Ayn\u0131 Projenin Farkl\u0131 \u0130fadeleri mi, Bamba\u015fka Projeler mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u00d6zet:&nbsp;<\/strong>Kant\u2019\u0131n \u00fcnl\u00fc 4 sorusu (1. \u201cNe bilebilirim?\u201d 2. \u201cNe yapmal\u0131y\u0131m?\u201d 3. \u201cNe umabilirim?\u201d 4. \u201c\u0130nsan nedir?\u201d) \u00fc\u00e7 farkl\u0131 yerde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. Yay\u0131nlanma tarihine g\u00f6re bu sorular\u0131n ilk kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 yer&nbsp;<em>Saf Ak\u0131n Ele\u015ftirisi<\/em>\u2019dir. Burada ilk \u00fc\u00e7 soruyu \u00f6zetleyen d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc soru hen\u00fcz yoktur. \u0130kinci bir yer yay\u0131nlanma tarihi \u00e7ok daha ge\u00e7 olsa da Kant\u2019\u0131n 1760\u2019lardaki derslerine dayanan&nbsp;<em>Mant\u0131k<\/em>&nbsp;kitab\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bu 4 sorunun hatlar\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011fi \u015feman\u0131n Kant\u2019ta&nbsp;<em>Saf Akl\u0131n Ele\u015ftirisi\u2019<\/em>nden daha eskiye dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc yer Kant\u2019\u0131n teoloji profes\u00f6r\u00fc Carl Friedrich St\u00e4udlin\u2019e yazd\u0131\u011f\u0131 bir mektuptur.&nbsp;<em>Yal\u0131n Akl\u0131n S\u0131n\u0131rlar\u0131 \u0130\u00e7inde Din&nbsp;<\/em>kitab\u0131n\u0131n ekinde g\u00f6nderdi\u011fi bu mektupta Kant St\u00e4udlin\u2019e temel felsefi projesinin ba\u015ftan beri bu 4 temel sorudan olu\u015ftu\u011funu, felsefi din \u00f6\u011fretisiyle birlikte \u015fimdi plan\u0131n\u0131n bu d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc aya\u011f\u0131n\u0131 tamamlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. Karl Vorl\u00e4nder an\u0131tsal eseri&nbsp;<em>Der Mann und Sein Werk<\/em>\u2019te Kant\u2019\u0131n kendi felsefi projesine ili\u015fkin bu yorumunu son derece yad\u0131rgat\u0131c\u0131 bulur. Ona g\u00f6re Kant din \u00f6\u011fretisinde ne i\u00e7eriksel olarak ele\u015ftirel felsefesinde ortaya koydu\u011fu plan\u0131 devam ettirir, ne de bu \u00f6\u011freti \u015fekilsel olarak onunla uyumludur. Vorl\u00e4nder bu tuhafl\u0131\u011f\u0131 daha fazla de\u015fmese de burada Kant\u2019\u0131n felsefesini, en az\u0131ndan onun ge\u00e7 d\u00f6nem felsefesini do\u011fru anlamak i\u00e7in \u00f6nemli bir problem oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. E\u011fer Kant\u2019\u0131n bu s\u00f6zlerini g\u00f6rmezden gelmek bir se\u00e7enek de\u011filse \u015fu iki kar\u015f\u0131t iddiadan birini se\u00e7mek durumunday\u0131z: ya Vorl\u00e4nder\u2019in aksine Kant\u2019\u0131n&nbsp;<em>Ele\u015ftiri&nbsp;<\/em>projesiyle onun bu 4 soru ile ortaya koydu\u011fu \u015fema aras\u0131nda ger\u00e7ekten bir paralellik vard\u0131r, ya da Kant\u2019\u0131n&nbsp;<em>Ele\u015ftiri<\/em>&nbsp;projesinde dayand\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 fikirler daha ge\u00e7 d\u00f6neminde de\u011fi\u015fmi\u015ftir. Ben Kant\u2019\u0131n ge\u00e7 d\u00f6nem eserlerinden&nbsp;<em>Der Streit der Facult\u00e4ten<\/em>&nbsp;ile&nbsp;<em>Das Ende aller Dinge&nbsp;<\/em>ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131lar\u0131na dayanarak bu iki se\u00e7enekten ikincisinin do\u011fru oldu\u011funu savunaca\u011f\u0131m.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">\u00d6zg\u00fc\u00e7 G\u00fcven (\u0130stanbul \u00dcniversitesi)<\/span>&nbsp;\u2013&nbsp;<strong>Kant\u2019\u0131n Kendisi Objekt-Gegenstand Ayr\u0131m\u0131 Yapt\u0131 m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u00d6zet:&nbsp;<\/strong>Heidegger\u2019in felsefi ilgileri dolay\u0131m\u0131yla \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc Objekt-Gegenstand ayr\u0131m\u0131 Kant\u2019\u0131n &nbsp;Saf &nbsp; Akl\u0131n Ele\u015ftirisi\u2019nde nas\u0131l yer almaktad\u0131r? Bu ayr\u0131m bir s\u00f6yleyi\u015f \u00e7e\u015fitlili\u011fi olarak m\u0131, yoksa arkas\u0131nda ilkesel bir tutumun bulundu\u011fu kuramsal ayr\u0131m olarak m\u0131 ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r? S\u00f6z konusu ilkesel bir ayr\u0131m ise nas\u0131l gerek\u00e7elendirilebilir?&nbsp; Kant, Saf Akl\u0131n Ele\u015ftirisi boyunca bu ilkesel ayr\u0131m\u0131 tutarl\u0131 bi\u00e7imde korumu\u015f mudur? Konu\u015fmam\u0131z bu sorular \u00e7er\u00e7evesinde Kant\u2019ta&nbsp; yer alan Objekt-Gegenstand ikili\u011fini konu edecektir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">\u00d6zlem Duva (Dokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi)<\/span>&nbsp;\u2013 <strong>Liberal&nbsp;Feminizm ve Kant\u00e7\u0131 Otonomi Kavray\u0131\u015f\u0131n\u0131n D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u00d6zet:&nbsp;<\/strong>Feminist d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerin pek \u00e7o\u011funun ifade etti\u011fi gibi Bat\u0131 metafizi\u011finin d\u00fcalizme dayal\u0131 epistemolojik\/ ontolojik \u00e7\u0131kar\u0131mlar\u0131, Antik \u00c7a\u011fdan itibaren \u201crasyonel bilgi aray\u0131\u015f\u0131\u201dn\u0131n hakim oldu\u011fu bir d\u00fc\u015f\u00fcnme bi\u00e7imi i\u00e7erisinde, kendisini \u201cdo\u011fa\u201dya kar\u015f\u0131 tan\u0131mlayan bir \u00f6zne ve ak\u0131l kavray\u0131\u015f\u0131n\u0131 esas alm\u0131\u015f olmas\u0131 nedeniyle \u00e7e\u015fitli ayr\u0131mc\u0131l\u0131k bi\u00e7imlerinin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131na ve yerle\u015fmesine neden olmu\u015ftur. B\u00f6ylece felsefe tarihi boyunca ba\u015fvurulan \u201crasyonel topluluklar kurma\u201d, \u201crasyonel temellerde bir araya gelmi\u015f bireylerden m\u00fcte\u015fekkil bir kamusal alan yaratma\u201d vb. giri\u015fimler Bat\u0131 rasyonalitesinin eril ve d\u0131\u015flay\u0131c\u0131 karakteri nedeniyle ele\u015ftirilmi\u015ftir. Zira b\u00fct\u00fcn bu giri\u015fimlerin nihayetinde Bat\u0131l\u0131-erkek-orta s\u0131n\u0131f bireyleri temel ald\u0131\u011f\u0131 ve s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131, k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 ve tahakk\u00fcmc\u00fc oldu\u011fu iddia edilmi\u015ftir. \u00d6zellikle Ayd\u0131nlanm\u0131\u015f toplum ideali ve Kant\u2019\u0131n felsefesi i\u00e7erisinde g\u00f6zlemledi\u011fimiz rasyonel ama\u00e7larla birbirine ba\u011flanm\u0131\u015f insanlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu bir topluluk fikri, gerek onun \u00e7e\u015fitli eserlerinde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan cinsiyet\u00e7i ve ayr\u0131mc\u0131 s\u00f6ylemler nedeniyle, gerekse ana ak\u0131m Bat\u0131 felsefesi i\u00e7erisinde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen klasik rasyonalite anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 miras alm\u0131\u015f olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan bu t\u00fcrden ele\u015ftirilere maruz kalm\u0131\u015ft\u0131r. Ortaya konulan bu ele\u015ftirilerin odak noktas\u0131, Kant\u2019\u0131n kad\u0131nlar\u0131 ak\u0131l kavram\u0131ndan oldu\u011fu kadar, ki\u015fi ve birey kategorilerinden de d\u0131\u015flam\u0131\u015f oldu\u011fudur. Kant\u2019\u0131n kad\u0131nlar\u0131 \u201cotonom bireyler\u201d veya \u201crasyonel varl\u0131klar\u201d olarak de\u011fil, sadece birer m\u00fclkiyet nesnesi olarak g\u00f6rm\u00fc\u015f oldu\u011funun iddia edilmesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan bir ba\u015fka fikir hatt\u0131 ise onun teorik felsefesinin &nbsp;yap\u0131ta\u015flar\u0131 ile ilgilidir. Buna g\u00f6re Kant\u2019\u0131n epistemolojisi, duyular\u0131 ve duyusal alana ait pek \u00e7ok \u00f6\u011feyi bilin\u00e7ten d\u0131\u015flamak ve kad\u0131nlar\u0131 duyu alan\u0131na yerle\u015ftirmek suretiyle, onlar\u0131 birer \u00f6zne olarak kavraman\u0131n yolunu kapatm\u0131\u015ft\u0131r.&nbsp; Di\u011fer yandan Kant\u2019\u0131n ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcncesine yak\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda onun \u00f6zellikle&nbsp;<em>Fiziki Co\u011frafya<\/em>&nbsp;ve&nbsp;<em>Antropoloji<\/em>&nbsp;gibi derslerinden elde edilen notlarda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan empirik ve k\u00fclt\u00fcrel olarak i\u00e7eriklendirilmi\u015f \u201cben\u201d kavray\u0131\u015f\u0131 ile di\u011fer eserlerindeki cinsiyet ayr\u0131m\u0131 g\u00f6zetmeyen (gender-neutral) dil aras\u0131nda bir gerilimin de s\u00f6z konusu oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclecektir. Bu gerilimleri hangi taraftan bakarak okuyaca\u011f\u0131m\u0131z, Kant felsefesinin \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde yorumlanmas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015febilmektedir. \u00d6rne\u011fin&nbsp;<em>Saf Akl\u0131n Ele\u015ftirisi<\/em>i\u2019ndeki&nbsp;<em>transandal be<\/em>n\u2019in cinsiyetsiz olu\u015fu misogynist bir teorik temellendirme olarak okunabilece\u011fi gibi, Kant\u2019\u0131n t\u00fcm \u00f6zneler i\u00e7in kapsay\u0131c\u0131 bir benlik in\u015fas\u0131na giri\u015fti\u011fi sonucunun \u00e7\u0131kart\u0131labilece\u011fi bir kapsay\u0131c\u0131l\u0131k zemini olarak da yorumlanabilir. Kant\u2019\u0131n felsefesindeki bu gerilimlerden hareketle onun d\u00fc\u015f\u00fcncesinin yer yer ayr\u0131mc\u0131 ifadeleri i\u00e7eren karakterine ra\u011fmen liberal taleplerle uzla\u015ft\u0131r\u0131labilecek baz\u0131 yanlar\u0131n\u0131n da olmas\u0131;&nbsp;<em>ele\u015ftirel ak\u0131l, otonomi, kamusall\u0131k, \u00e7o\u011fulluk&nbsp;<\/em>vb. kavramlar dahilindeki baz\u0131 imkanlar\u0131n feminist taleplerle uyu\u015fur hale getirilip getirilemeyece\u011fi gibi konular\u0131n tart\u0131\u015f\u0131lmaya ba\u015flanmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Buradan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Kant\u00e7\u0131 ele\u015ftirel ak\u0131l, otonomi ve ki\u015filik kavramlar\u0131na, rasyonel bir yolla d\u00fczenlenmi\u015f bir kamusal alan fikrine ula\u015fmak ve demokratikle\u015fme s\u00fcre\u00e7lerini geli\u015ftirecek bir yurtta\u015fl\u0131k fikrine eri\u015fmek ad\u0131na yakla\u015fman\u0131n, liberal feminizmin otonomi d\u00fc\u015f\u00fcncesini temel alarak Kant felsefesinin baz\u0131 imkanlar\u0131n\u0131, onun d\u00fc\u015f\u00fcncesindeki b\u00fct\u00fcn a\u00e7mazlara ra\u011fmen feminist d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015fe mal etmeyi hedeflemenin, gerek felsefi a\u00e7\u0131dan gerekse pratik hedefler ad\u0131na kullan\u0131\u015fl\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclecektir. Kant\u2019ta ki\u015fi olma, otonom davranma, me\u015fru talepleri dile getirme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc vb. gibi feminist taleplere uygun d\u00fc\u015febilecek pek \u00e7ok kavram ve d\u00fc\u015f\u00fcnce, onun eti\u011finden, insan anlay\u0131\u015f\u0131ndan, adalet ve hukuk kuram\u0131ndan neyi anlamam\u0131z gerekti\u011fi konusunda bir yenilik ortaya koymu\u015f oldu\u011fu gibi, g\u00fcncel soru ve sorunlarla birlikte Kant felsefesinin d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesini de sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6zellikle onun otonomi kavram\u0131n\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi ve geni\u015fletilmesi sayesinde ilerletilen Ayd\u0131nlanmac\u0131 liberal feminizm Kant felsefesinin s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131nda bir anahtar rol \u00fcstlenmi\u015ftir, denilebilir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Saniye Vatansever (Bilkent \u00dcniversitesi)<\/span>&nbsp;\u2013&nbsp;<strong>Ahlak\u0131n Sembol\u00fc olarak G\u00fczel: \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Kritik\u2019te&nbsp;G\u00fczel ile Ahlak \u0130li\u015fkisi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u00d6zet:&nbsp;<\/strong>Kant&nbsp;<em>Yarg\u0131 G\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi<\/em>\u2019nin 59. B\u00f6l\u00fcm\u00fcnde g\u00fczellik [<em>Sch\u00f6nheit<\/em>] ile ahlak [<em>Sittlichkeit<\/em>] aras\u0131nda sembolik bir ili\u015fki oldu\u011funu iddia eder. Bu \u00e7al\u0131\u015fmada Kant\u2019\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc Kritikte \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc g\u00fczel ile ahlak\u0131n sembolik ili\u015fkisi incelenerek, Kant\u2019\u0131n bu iddias\u0131 ile tam olarak ne kastetti\u011fi ve bu ili\u015fki ile ne g\u00f6stermeyi ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klanacakt\u0131r. Kant\u2019a g\u00f6re akl\u0131n kavramlar\u0131 [<em>Vernunftbegriffe<\/em>] ya da ideleri [<em>Ideen<\/em>] akl\u0131n sadece d\u00fc\u015f\u00fcnebildi\u011fi ancak hi\u00e7bir empirik g\u00f6r\u00fcn\u00fcn [<em>Anschauung<\/em>] tam olarak belirleyici bir \u015fekilde betimleyemedi\u011fi kavramlard\u0131r. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck de di\u011fer ideler gibi akl\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnebildi\u011fi ancak nesnel ger\u00e7ekli\u011finin teorik olarak bilinmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan bir idedir. Kant&nbsp;<em>Saf Akl\u0131n<\/em>&nbsp;<em>Ele\u015ftirisi\u2019nde<\/em>&nbsp;\u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn ampirik do\u011fa ile mant\u0131ksal tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve mant\u0131ksal imkan\u0131n\u0131n g\u00f6sterirken,&nbsp;<em>Pratik Akl\u0131n Ele\u015ftirisi\u2019nde<\/em>&nbsp;ise \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn pratik anlamda, yani ahlakl\u0131 eylemenin imk\u00e2n\u0131n\u0131 ortaya koyar. Ancak bu iki kitapta da ahlak\u0131n ve onun temelinde yatan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck kavram\u0131n\u0131n nesnel ger\u00e7ekli\u011fi [<em>objective Realit\u00e4t<\/em>] ve empirik do\u011fada nesnel olarak ne \u015fekilde m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu incelenmemi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla, do\u011fa ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck alanlar\u0131 aras\u0131nda hen\u00fcz kapanmam\u0131\u015f bir u\u00e7urum olu\u015fmu\u015ftur. Do\u011fa ile \u00f6zg\u00fcrl\u00fck aras\u0131nda mant\u0131ksal bir uyum olsa bile, bu iki nedensellik alan\u0131 aras\u0131nda ger\u00e7ekte bir uyum olmayabilir. Kant \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve do\u011fa aras\u0131ndaki uyumu Leibniz\u2019den farkl\u0131 olarak Tanr\u0131\u2019ya ba\u015fvurmadan g\u00f6stermeyi ama\u00e7lar. Bu \u00e7al\u0131\u015fma ile, Kant\u2019\u0131n g\u00fczel ve ahlak aras\u0131ndaki sembolik ili\u015fkiden yola \u00e7\u0131karak do\u011fa ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck alanlar\u0131n\u0131 nas\u0131l birle\u015ftirdi\u011fi g\u00f6sterilecektir. &nbsp;<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Selda Salman (\u0130stanbul K\u00fclt\u00fcr \u00dcniversitesi)<\/span>&nbsp;\u2013&nbsp;<strong>Kant\u2019ta \u201cBen\u201d Sorunu ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li>\u00d6zet:&nbsp;<em>Saf Akl\u0131n Ele\u015ftirisi<\/em>\u2019nde \u201ctransendental apperzeption\u201d olarak tan\u0131mlanan ve empirik herhangi bir yerden t\u00fcretilemeyen ancak empirik deneyimin zemini olan \u201cben bilinci\u201d ya da \u201csaf ben\u201d transendental felsefe a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a \u201ckritik\u201d bir \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Herhangi bir kavram ya da g\u00f6r\u00fcye ba\u015fvurulmadan saf sentetik bir yap\u0131 olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan ben bilinci t\u00fcm deneyimin imk\u00e2n\u0131n\u0131 olu\u015fturmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan merkezi ancak anla\u015f\u0131lmas\u0131 zor yap\u0131s\u0131 nedeniyle de tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Kant burada saf sentezi duyusall\u0131\u011f\u0131n formu zaman ve matematikteki \u201cx\u201d bilinmezi ile ifade etti\u011fi \u201ctransendental nesne =&nbsp;<em>x<\/em>\u201d (<em>SAE<\/em>\u2019nin ilerleyen b\u00f6l\u00fcmlerinde \u201ctransendental \u00f6zne&nbsp;<em>x<\/em>\u201d) ile kurar. Kant\u2019a g\u00f6re \u201cbu transendental nesnenin saf kavram\u0131 (ki edimsel olarak t\u00fcm bilgilerimizde her zaman bir ve ayn\u0131d\u0131r =&nbsp;<em>x<\/em>) genel olarak t\u00fcm empirik kavramlar\u0131m\u0131za bir nesneyle ili\u015fki, di\u011fer bir deyi\u015fle nesnel olgusall\u0131k verebilendir\u201d (A110). Aksi takdirde deneyim bir arada tutulamaz ve zaman ve uzayda da\u011f\u0131lan bir \u00e7okluk olarak kal\u0131rd\u0131. T\u00fcm bili\u015f, g\u00f6r\u00fc ve kavramlar aras\u0131ndaki ili\u015fkiselli\u011fi tesis edecek olan bu bilin\u00e7, \u201cbilincin zorunlu birli\u011fi\u201d, bili\u015fselli\u011fi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar. Ancak kabul etmek gerekir ki transendental apperzeption tam da g\u00f6ndergesi olmamas\u0131 nedeniyle karanl\u0131k bir yap\u0131ya sahiptir.<br>Bu tebli\u011fde transendental apperzeption sorununun bir sorun olarak kalmas\u0131 gerekti\u011fi ve tan\u0131mlanamazl\u0131\u011f\u0131 ve a\u00e7\u0131klanamazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir ba\u015fka transendental unsur olan ve ahlak alan\u0131n\u0131n kurucusu \u201c\u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u201d i\u00e7in elzem oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclecektir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Seniye Tilev (Kadir Has \u00dcniversitesi)&nbsp;<\/span>\u2013&nbsp;<strong>Estetik Yarg\u0131 ve Ahlak Deneyiminin \u0130li\u015fkisi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u00d6zet:<\/strong>&nbsp;Bu sunumun temel amac\u0131 estetik deneyimin Kant\u2019\u0131n ahlak felsefesinde \u00f6nemli bir rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymakt\u0131r. Kant\u2019\u0131n estetik sahas\u0131nda ortaya koyduklar\u0131 bir disiplin olarak esteti\u011fin kendisine katk\u0131s\u0131n\u0131 yan\u0131 s\u0131ra, ahlak deneyiminin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir b\u00fct\u00fcnsellik kazanmas\u0131nda etkindir. Estetik deneyim, Kant\u2019\u0131n ahlak\u0131n ve ahlak \u00f6zneli\u011finin otonomlu\u011funa dair \u00e7izdi\u011fi kritik s\u0131n\u0131rlar\u0131 ihlal etmeden, \u00f6znenin kendisini ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi do\u011fa ve ahlak alanlar\u0131n\u0131n ahenkli bir b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne imk\u00e2n sa\u011flar. Konu\u015fmamda Kant felsefesinde ahlak ve estetik deneyim aras\u0131ndaki bu g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011flant\u0131y\u0131 ortaya koymak i\u00e7in \u00f6ncelikle g\u00fczel ve y\u00fcce yarg\u0131lar\u0131 \u00fczerinden Kant\u2019\u0131n estetik deneyimi ele al\u0131\u015f\u0131n\u0131n genel bir \u00e7er\u00e7evesini \u00e7iziyorum. \u0130kinci olarak ise bu \u00e7er\u00e7evenin estetik ve ahlak ba\u011f\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 ortaya koyan temel baz\u0131 unsurlar\u0131n\u0131 ele al\u0131yorum.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">\u015eilan Kesler (MSGS\u00dc)<\/span>&nbsp;\u2013&nbsp;<strong>Reflektif Yarg\u0131 G\u00fcc\u00fc: Tarihsel ve Politik Olan\u0131n Yarg\u0131lanmas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u00d6zet:<\/strong>&nbsp;<em>Yarg\u0131 G\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi<\/em>&nbsp;ile birlikte, Kant\u2019\u0131n felsefesinde yarg\u0131 sorununu tart\u0131\u015fmam\u0131za imk\u00e2n sa\u011flayabilecek bir zeminle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z. Yarg\u0131 sorununu&nbsp;<em>Yarg\u0131 G\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi<\/em>\u2019nden itibaren, reflektif yarg\u0131 g\u00fcc\u00fc \u00fczerinden ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z takdirde; \u00f6zellikle \u00e7a\u011fda\u015f politika felsefesinde Hannah Arendt ve Jean-Fran\u00e7ois Lyotard gibi isimlerin de yorumlar\u0131n\u0131 dahil ederek, Kant\u2019\u0131n felsefesinden hareketle siyasal ve tarihsel meseleleri de\u011ferlendirmemizin kolayla\u015fabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. Kant gerek&nbsp;<em>Yarg\u0131 G\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi<\/em>\u2019nde, gerek ayn\u0131 tarihlerde yazm\u0131\u015f oldu\u011fu di\u011fer metinlerinde; toplum, toplumsall\u0131k ve tarih meselelerinin \u00fczerine ayr\u0131ca e\u011filir. B\u00f6ylelikle bu meseleleri;&nbsp;<em>sensus communis,&nbsp;<\/em>evrensel ve \u00f6znel ge\u00e7erlilik gibi kavramlar yoluyla ele almak i\u00e7in bir \u00e7er\u00e7eveyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z. Kant\u2019\u0131n&nbsp;<em>Yarg\u0131 G\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi<\/em>\u2019nde ortaya koydu\u011fu bir mesele olarak be\u011feni duygusunun e\u011fitilmesi ve geli\u015ftirilmesi ve yarg\u0131 kavram\u0131, genel itibariyle uygarl\u0131\u011f\u0131n ve \u00f6zelde de&nbsp;<em>Aufkl\u00e4rung\u2019<\/em>un geli\u015fmesiyle ilgili tart\u0131\u015fmalara ba\u011flan\u0131r. Bu \u015fekilde ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda; Kant felsefesinin b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc ve \u00f6zellikle de tarih felsefesini ve insanl\u0131\u011f\u0131n duyusal-\u00fcst\u00fc \u00f6z\u00fc meselesini tart\u0131\u015fma gereklili\u011fi a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar.<br>Yarg\u0131 g\u00fcc\u00fc, bilme alan\u0131ndan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck alan\u0131na ge\u00e7i\u015fi sa\u011flar. Kendine ait bir egemenlik alan\u0131 olmay\u0131p yetiler aras\u0131 ge\u00e7i\u015flerde sunum yapar. Bu bak\u0131mdan, orta terim olan yarg\u0131 g\u00fcc\u00fc sayesinde teoriden prati\u011fe ge\u00e7ilir. Kant i\u00e7in yarg\u0131lama, tikeli d\u00fc\u015f\u00fcnme etkinli\u011fi olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, tikeli ve geneli bir araya getirmek demektir. Kant\u2019\u0131n belirleyici yarg\u0131larla reflektif yarg\u0131lar aras\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 ayr\u0131ma g\u00f6re; belirleyici yarg\u0131larda tikel, genel bir kural\u0131n alt\u0131na al\u0131n\u0131rken, reflektif yarg\u0131larda kural tikelden t\u00fcretilir. Tikelleri iletilebilir h\u00e2le getiren \u015fey ise, bizdeki bir \u015feman\u0131n ayn\u0131 zamanda bir ba\u015fkas\u0131nda bulunmas\u0131d\u0131r. B\u00f6ylelikle, bir duygu olarak iletilebilir gibi g\u00f6r\u00fcnmeyen ho\u015fa gitme-gitmeme duygusunun temelinde topluluk duyusu mevcuttur. Empirik bir yarg\u0131 olup, temelinde a priori bir ilke bulunan be\u011feni yarg\u0131s\u0131, herkes i\u00e7in ge\u00e7erlilik talebinde bulunur. Estetik reflektif yarg\u0131 bir \u00f6znel evrensel ge\u00e7erlili\u011fe sahiptir. Zevke hitap eden bu yarg\u0131 \u00f6znenin kendisini bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n yerine koymas\u0131 ko\u015fuluna ba\u011fl\u0131d\u0131r. Estetik yarg\u0131 mevcudiyetini farkl\u0131 ki\u015filerin bir nesnenin g\u00fczelli\u011fine ili\u015fkin bir yarg\u0131 \u00fczerinde anla\u015fabilecek olmalar\u0131ndan al\u0131r. Nitekim teorik veya pratik yarg\u0131 s\u00f6z konusu iken bu t\u00fcrden bir anla\u015fmaya ihtiya\u00e7 duyulmaz. Ba\u015fkas\u0131n\u0131n mevcudiyetinden itibaren, somut bir tarihsel toplulu\u011fu \u00f6n varsaym\u0131\u015f oluruz.<br>Tikel olan ayn\u0131 zamanda olumsal bir \u015fey de i\u00e7erir. Politika alan\u0131nda da bir \u00f6ng\u00f6r\u00fclemezlik ve olumsall\u0131k s\u00f6z konusudur. Kamusal alan ve bu alanda ger\u00e7ekle\u015ftirilebilen politik eylem olumsald\u0131r. Politika olumsall\u0131k alan\u0131 olarak tikellerin bir araya geldi\u011fi bir aland\u0131r. Politik yarg\u0131 s\u00f6z konusu iken de bu t\u00fcr bir yarg\u0131n\u0131n alt\u0131na yerle\u015ftirilebilecek bir evrensellik yoktur. Buradan itibaren, reflektif yarg\u0131lar\u0131n politik alanda kullan\u0131labilmesi i\u00e7in bir alan ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olur. Politika bu y\u00f6n\u00fcyle, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n yarg\u0131lar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla d\u00fc\u015f\u00fcnebilmeyi sa\u011flayabilir. Politik alana dahil olmak i\u00e7in zorunluluktan \u00f6zg\u00fcrle\u015fmek gerekir; bu noktada kamusal alan\u0131n \u00f6nemi a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar. Zira ancak herkesin kendi yarg\u0131s\u0131n\u0131 dile getirdi\u011fi bir ileti\u015fimsel a\u011f olarak kamusal alan, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn d\u00fcnyas\u0131 olabilir. B\u00f6ylelikle \u00e7o\u011fullu\u011fa zemin haz\u0131rlayacak bir alan\u0131n imk\u00e2n\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015fabiliriz.<br>Dolay\u0131s\u0131yla yarg\u0131 g\u00fcc\u00fc, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n mevcudiyetini bir \u00f6n ko\u015ful olarak varsayar. Duygular ve be\u011feni ancak di\u011fer insanlara genel olarak iletilebildikleri oranda de\u011ferli olabilir. \u0130letilebilirlik ne kadar geni\u015fse, iletilmek istenen \u015feyin de\u011feri de o kadar artm\u0131\u015f olur. Bu durum tarihsel olaylar s\u00f6z konusu oldu\u011funda da ge\u00e7erlidir. Bu sebeple, tarihteki tikel bir olay\u0131n yarg\u0131lanmas\u0131nda insanlar birbirlerine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bunun tarihteki somut bir \u00f6rne\u011fi olarak; Frans\u0131z Devrimi\u2019ni izleyenlerin durumunu hat\u0131rlamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Burada, Devrim\u2019i izleyenlerin d\u00fc\u015f\u00fcnme bi\u00e7imleri, kamusal olarak kendini ele vermi\u015ftir. Bu olay, herhangi bir halkta tekil olarak de\u011fil, yery\u00fcz\u00fcndeki t\u00fcm halklar \u00fczerinde bu etkinin yay\u0131laca\u011f\u0131 ve zamanla insan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn gelecekteki en iyiye gitmesi i\u00e7in ilham olacak bir olayd\u0131r. B\u00f6ylelikle, Frans\u0131z Devrimi \u00f6rne\u011finde as\u0131l \u00f6nemli olan ve onu tarihsel bir olay k\u0131lan, akt\u00f6rlerin eylemleri de\u011fil; m\u00fcdahil olmayan ki\u015filerin kanaatleri ve co\u015fkulu onaylar\u0131d\u0131r. Bu seyirciler birbirleriyle zorunlu olarak ili\u015fki h\u00e2lindedir.<br>Sonu\u00e7 olarak Kant\u2019\u0131n&nbsp;<em>Yarg\u0131 G\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi<\/em>\u2019nde her ne kadar toplumu tarihselli\u011fi i\u00e7erisinde ele ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya do\u011frudan toplumsall\u0131k meselesini konu edindi\u011fini iddia etmemiz m\u00fcmk\u00fcn de\u011filse de&nbsp;<em>Yarg\u0131 G\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi<\/em>\u2019nde&nbsp;<em>sensus communis&nbsp;<\/em>ve estetik reflektif yarg\u0131n\u0131n \u00f6znel-evrensel ge\u00e7erlilik talebiyle beraber, insan toplulu\u011fu meselesinin felsefi bir boyut ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve b\u00f6ylelikle politik bir imk\u00e2n\u0131n \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnebilmemize arac\u0131l\u0131k etti\u011fini s\u00f6yleyebiliriz.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Ta\u015fk\u0131ner Ketenci (Mersin \u00dcniversitesi)<\/span>&nbsp;\u2013&nbsp;<strong><em>Saf Akl\u0131n Ele\u015ftiri<\/em>\u2018sinde&nbsp;Ruh idesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u00d6zet:&nbsp;<\/strong>Kant Saf Akl\u0131n Ele\u015ftirisi\u2019nde Bat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesinde merkezi bir yer tutan Tanr\u0131, Ruh ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck hakk\u0131ndaki sonu gelmez d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi antropolojik bir zemine dayanarak ele al\u0131r. Kant\u2019a g\u00f6re&nbsp;olanakl\u0131 deneye ili\u015fkin b\u00fct\u00fcn anlama yetisi etkinliklerinin birli\u011fini sistematik k\u0131lmak akl\u0131n i\u015fidir. Akl\u0131n bu i\u015flevi ko\u015fulsuz olan\u0131n kavramlar\u0131 olarak &nbsp;idelerin \u00fcretimini sa\u011flar: \u201c\u0130de ile duyularda kendisine kar\u015f\u0131l\u0131k gelen hi\u00e7bir nesnenin verilemedi\u011fi zorunlu ak\u0131l kavram\u0131n\u0131 anl\u0131yorum.\u201d Temel idelerin say\u0131s\u0131 \u00fc\u00e7t\u00fcr: Bunlardan birincisi d\u00fc\u015f\u00fcnen \u00f6znenin mutlak ko\u015fulsuz birli\u011fini (Ruh) , ikincisi g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015flerin ko\u015fullar\u0131n\u0131n dizisinin mutlak birli\u011fini (Evren), \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc de genel olarak d\u00fc\u015f\u00fcncenin b\u00fct\u00fcn nesnelerinin ko\u015fulunun mutlak birli\u011fini (Tanr\u0131) &nbsp;i\u00e7erir. Tanr\u0131, ruh ve evren gibi anlama yetisi varl\u0131klar\u0131 (noumena) hakk\u0131nda ne saf g\u00f6r\u00fclerle ne de saf anlama yetisi kavramlar\u0131yla belirli hi\u00e7bir \u015fey bilemeyiz. \u0130\u00e7 duyunun b\u00fct\u00fcn y\u00fcklemleri Benle ilgilidir. Oysa Ben\/Ruh &nbsp;ne bir i\u00e7 duyu nesnesi ne de bir anlama yetisi kavram\u0131d\u0131r Ruh, \u201cd\u00fc\u015f\u00fcnen kendi\u201ddir. Ama bu kavram bo\u015f bir kavramd\u0131r. Ruhun kal\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan ise, ancak ya\u015famda s\u00f6z edilebilir. Ya\u015fam\u0131n sona ermesiyle her t\u00fcrl\u00fc deney de son bulur. Ruh: mutlak ben hakk\u0131ndaki temel hata, onu ya\u015fayan ben olarak de\u011fil de, olanakl\u0131 deneyin \u00f6tesinde bir nesne olarak g\u00f6rmekten kaynaklan\u0131r. D\u0131\u015f deney arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla uzamda g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fler olarak cisimlerin bulunduklar\u0131n\u0131 bildi\u011fimiz gibi, ruhun varolu\u015funu bir i\u00e7 duyu nesnesi olarak kendi ba\u015f\u0131na biliriz ama bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin temelinde olan kendi ba\u015f\u0131na neli\u011fi ise bilemeyiz. Kant bu noktada, ruh denilen \u015feyi d\u00fc\u015f\u00fcnmenin insan varl\u0131\u011f\u0131ndaki i\u015flevini ahlak yasas\u0131na dayal\u0131 bir ya\u015famda bulur. Ne ki, \u00f6l\u00fcms\u00fcz bir ruhu ya da Tanr\u0131y\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeden de insan\u0131 sadece bir araca indirgemeden ya\u015famak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u0130nsan onuruna dayal\u0131 bir ili\u015fkiler a\u011f\u0131nda ruhun \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc, kesin bir \u015fart de\u011fildir, tam da platoncu anlamda bir umudu besleyen bir fikirdir. \u0130\u015flevi s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen bu fikir insan\u0131n insan olmas\u0131n\u0131n da temellerini olu\u015fturan \u00fc\u00e7 temel fikirden biridir.&nbsp;<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Toros G\u00fcne\u015f Esg\u00fcn (Hacettepe \u00dcniversitesi)<\/span>&nbsp;\u2013&nbsp;<strong>Hukuk \u00d6\u011fretisinin Temellendirmesi Olarak \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Kritik: Be\u011feni Yarg\u0131lar\u0131 ve \u0130zin Verici Yasa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u00d6zet:<\/strong>&nbsp;Kant \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcn Kritik sonras\u0131 eserleriyle Kritik d\u00f6nemi aras\u0131nda bir devaml\u0131l\u0131k olup olmad\u0131\u011f\u0131 bereketli tart\u0131\u015fma konular\u0131ndan biridir. Ya\u015fam\u0131n\u0131n son d\u00f6neminde daha ziyade politik meselelere odaklanan Kant\u2019\u0131n Kritik d\u00f6neminde politikaya kar\u015f\u0131 ilgisiz olup olmad\u0131\u011f\u0131 da bu tart\u0131\u015fma \u00e7er\u00e7evesinde problematiktir. Arendt gibi bir\u00e7ok 20. y\u00fczy\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fc Kant\u2019\u0131n Kritik d\u00f6nemindeki politika tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131&nbsp;<em>Yarg\u0131 Yetisinin Ele\u015ftirisi<\/em>\u2019nde bulurken hukuk \u00f6\u011fretisinin yer ald\u0131\u011f\u0131 ya\u015fl\u0131l\u0131k eseri&nbsp;<em>Ahlak Metafizi\u011fi<\/em>&nbsp;uzun s\u00fcre g\u00f6z ard\u0131 edilmi\u015ftir. Bu konu\u015fma ise&nbsp;<em>Ahlak Metafizi\u011fi<\/em>&nbsp;eserinin&nbsp;<em>\u00dc\u00e7 Kritik<\/em>\u2019in devam\u0131 niteli\u011finde oldu\u011fu sav\u0131n\u0131 savunarak bu son eserden geriye do\u011fru gitmeyi ve Kant\u2019\u0131n hukuk \u00f6\u011fretisinde Kritik\u2019in \u00f6zellikle son ad\u0131m\u0131n\u0131n, yani estetik kuram\u0131n\u0131n izlerine dikkat \u00e7ekmeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r.&nbsp;<em>Ahlak Metafizi\u011fi<\/em>&nbsp;kitab\u0131n\u0131n giri\u015f b\u00f6l\u00fcmleriyle&nbsp;<em>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Kritik<\/em>\u2019in \u201cG\u00fczelin Analiti\u011fi\u201d b\u00f6l\u00fcmlerini birbirleriyle ili\u015fkilendirerek okumaya giri\u015fen bu yorumun temel iddias\u0131 hukuk \u00f6\u011fretisindeki m\u00fclkiyet kavram\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan izin verici yasan\u0131n (<em>Erlaubnisgesetzt<\/em>) k\u00f6kenlerini be\u011feni yarg\u0131lar\u0131ndan ald\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6re \u201cbu benimdir\u201d yarg\u0131s\u0131 ile \u201cbu g\u00fczeldir\u201d yarg\u0131s\u0131 aras\u0131ndaki ge\u00e7i\u015fgenli\u011fi g\u00f6stermeyi hedefleyen konu\u015fma b\u00f6yle bir yeni okuman\u0131n Kant\u2019\u0131n hukuk ve politika hakk\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcncelerindeki sakl\u0131 imkanlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karabilece\u011fini iddia etmektedir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Tu\u011fba Sevin\u00e7 (Kadir Has \u00dcniversitesi)<\/span>&nbsp;\u2013&nbsp;<strong>Kant ve Rawls: Ebedi Bar\u0131\u015f \u00dczerine<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u00d6zet:&nbsp;<\/strong>Bu \u00e7al\u0131\u015fma Rawls\u2019un&nbsp;<em>Halklar\u0131n Yasas\u0131<\/em>\u2019nda ortaya koydu\u011fu uluslararas\u0131 ili\u015fkiler g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ne \u00f6l\u00e7\u00fcde Kant\u2019\u0131n&nbsp;<em>Ebedi Bar\u0131\u015f \u00dczerine<\/em>&nbsp;eserinde ortaya koydu\u011fu bar\u0131\u015f fikrini ya\u015fatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcz toplumlar\u0131n\u0131n \u015fartlar\u0131na uyarlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 incelemeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r. Rawls,&nbsp;<em>Halklar\u0131n Yasas\u0131<\/em>\u2019nda&nbsp;<em>Bir Adalet Teorisi<\/em>\u2019nde ortaya koydu\u011fu ba\u015flang\u0131\u00e7 durumunu ve bilgisizlik perdesini uluslararas\u0131 bir d\u00fczene uyarlar ve d\u00fcnya halklar\u0131n\u0131n \u00fczerinde anla\u015facaklar\u0131, ili\u015fkilerini d\u00fczenleyecekleri, sava\u015f ve uluslararas\u0131 yard\u0131m gibi konularda onlara rehberlik edecek ilkeleri se\u00e7ecekleri bir ilk-durum tahayy\u00fcl eder. Kant gibi Rawls da uluslararas\u0131 d\u00fczeni halklar\u0131n (uluslar\u0131n) g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir birlik olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmekte, bir d\u00fcnya federasyonu fikrini reddetmektedir. Bu noktada ortak kayg\u0131 bir d\u00fcnya devletinin totaliter olaca\u011f\u0131 ve uluslar aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar\u0131 yok sayaca\u011f\u0131d\u0131r. Habermas ise Kant\u2019\u0131n kendi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn kosmopolit bir demokrasi ve g\u00f6n\u00fcll\u00fc bir devletler birli\u011fi aras\u0131nda gidip geldi\u011fini (bir di\u011fer deyi\u015fle, \u00e7o\u011fulculu\u011fun korunmas\u0131 ve bar\u0131\u015f\u0131n ebedi tesisi gibi iki temel kayg\u0131 aras\u0131nda ikilemde kald\u0131\u011f\u0131n\u0131) ve \u00e7eli\u015fkiler bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. Habermas\u2019\u0131n kendi se\u00e7imi de Rawls\u2019unkine paralel bir \u015fekilde uluslar\u0131n farkl\u0131l\u0131klar\u0131na sayg\u0131 duyuldu\u011fu, yapt\u0131r\u0131m g\u00fcc\u00fc olan Avrupa Birli\u011fi gibi bir g\u00f6n\u00fcll\u00fc devletler birli\u011fidir. Rawls\u2019un yorumu kimi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlere g\u00f6re liberal olmayan toplumlara ili\u015fkin tavr\u0131m\u0131z, \u00e7o\u011fulculu\u011fu nas\u0131l koruyaca\u011f\u0131m\u0131z ve ho\u015fg\u00f6r\u00fc ilkesi temelinde g\u00fcn\u00fcm\u00fcz toplumlar\u0131n\u0131n sorunlar\u0131na verilen en iyi \u201cKant\u00e7\u0131\u201d cevapken (Bohman ve Lutz-Bachmann, 1997) kimilerine g\u00f6re Rawls\u2019un \u00f6nerisi zaman\u0131n\u0131n \u015fartlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde yeterince radikal de\u011fildir (O\u2019Neill, 2003) ve a\u00e7l\u0131k ya da do\u011fan\u0131n tahribat\u0131 gibi sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmekte yetersizdir (Mertens, 2002). Yine, Pogge\u2019a g\u00f6re, ancak kosmopolit bir k\u00fcresel adalet (ve fark ilkesinin uluslararas\u0131 bir \u015fekilde hayata ge\u00e7irilmesi) Kant\u00e7\u0131 ruha daha sad\u0131kt\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fma, bu ele\u015ftiriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda Rawls\u2019un g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn Kant\u2019\u0131n ortaya koydu\u011fu uluslararas\u0131 d\u00fczen ve bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc nas\u0131l yeniden yorumlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermeye ve ne \u00f6l\u00e7\u00fcde Kant\u00e7\u0131 oldu\u011funu ara\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Umut Eldem (Do\u011fu\u015f \u00dcniversitesi)<\/span>&nbsp;\u2013&nbsp;<strong>Kant ve Ekoloji D\u00fc\u015f\u00fcncesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u00d6zet:<\/strong>&nbsp;Bu konu\u015fman\u0131n amac\u0131 Kant felsefesinin ekoloji d\u00fc\u015f\u00fcncesine nas\u0131l katk\u0131 sunabilece\u011fini ortaya koymakt\u0131r. 20. y\u00fczy\u0131lda ortaya \u00e7\u0131kan ekoloji d\u00fc\u015f\u00fcncesi, Descartes ile ba\u015flayan ve sonradan \u0130ngiliz empirisistleri ve K\u0131ta Avrupas\u0131\u2019n\u0131n rasyonalist d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrleri ile geli\u015ftirilen modern \u00f6zne tasavvuruna ciddi ele\u015ftiriler getirmektedir. Bu yakla\u015f\u0131m\u0131 benimseyen d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z ekolojik felaketin m\u00fcsebbiplerinden birinin modern \u00f6zne tasavvurumuz ve buna ba\u011fl\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kan do\u011fa \u00fczerinde hakimiyet kurma istencimiz oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcrerler (Latour 1993, Morton 2013, Haraway 2003). Bu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlere g\u00f6re kendisini \u00e7evresinden, di\u011fer canl\u0131lardan ve nesnelerden soyutlayan ve bu sayede onlar \u00fczerinde bir hakimiyet kuran modern \u00f6zne, hem insan\u0131n hem de do\u011fan\u0131n s\u0131n\u0131rs\u0131zca s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesine zemin haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. Bu s\u00f6m\u00fcr\u00fcye bir son vermek ancak bu \u00f6zne tasavvurundan kurtulmakla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu literat\u00fcrdeki ele\u015ftirilerin yo\u011fun bir bi\u00e7imde y\u00f6neldi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerden birisi de Immanuel Kant\u2019t\u0131r. Pek \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr a\u00e7\u0131s\u0131ndan Kant, bireyin otonomisi ve do\u011fay\u0131 \u00f6zneden hareketle belirleme\/anlama \u00e7abas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc modern \u00f6zne tasavvurunun ba\u015f savunucular\u0131ndan birisi olarak addedilir. Bu konu\u015fmada bu g\u00f6r\u00fc\u015fe bir kar\u015f\u0131l\u0131k vermeyi ve Kant\u2019\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesindeki \u201corganik sistem\u201d anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 vurgulamay\u0131 ama\u00e7l\u0131yorum. Kant i\u00e7in organik bir sistemde, onu te\u015fkil eden her birimin ayn\u0131 anda hem sistem i\u00e7in bir ara\u00e7 hem de kendinde bir ama\u00e7 olmas\u0131 s\u00f6z konusudur (Kant, 2000, 5:376). Bu a\u00e7\u0131dan Kant, modern \u00f6zne tasavvurunda esasl\u0131 bir k\u0131r\u0131lmaya i\u015faret eder ve \u201csoyutlamac\u0131\u201d yakla\u015f\u0131mdan keskin \u00e7izgilerle ayr\u0131l\u0131r. Yarg\u0131 G\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi ve genel olarak Kant\u2019\u0131n pratik felsefesinden hareketle ekoloji d\u00fc\u015f\u00fcncesi bak\u0131m\u0131ndan elveri\u015fli olabilecek baz\u0131 kavramlar ve arg\u00fcmanlar bu konu\u015fma kapsam\u0131nda ele al\u0131nacakt\u0131r.&nbsp;<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p class=\"teaser\">03.10.2022 Konferansa katk\u0131 sa\u011flayacak konu\u015fmac\u0131lar\u0131n isimleri, konu\u015fma ba\u015fl\u0131klar\u0131 ve \u00f6zetleri alfabetik olarak a\u015fa\u011f\u0131da sunulmu\u015ftur. Aliye Karab\u00fck Kovanl\u0131kaya (GS\u00dc)&nbsp;\u2013&nbsp;Temsil ve Bilin\u00e7 Aras\u0131nda: Bilme Dereceleri ve Emin Olma Tarzlar\u0131 \u00d6zet:&nbsp;Kant\u2019\u0131n imkan\u0131n\u0131 ve menzilini&nbsp;Kritik der reinen Vernunft\u2019ta&nbsp;belirledi\u011fi insan m\u00fcdrikesinin ay\u0131rt edici \u00f6zelli\u011fi bir g\u00f6r\u00fcleme yetisi&nbsp;olmamas\u0131d\u0131r. Ona kalan kavramlarla i\u015f g\u00f6rmektir. Bu ise m\u00fcdrikenin bir d\u00fc\u015f\u00fcnme yetisi olmas\u0131n\u0131n, dolay\u0131s\u0131yla &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"spay_email":""},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/7910"}],"collection":[{"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7910"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/7910\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8017,"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/7910\/revisions\/8017"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/turkiyekanttoplulugu.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7910"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}