T\u00fcrkiye Kant Toplulu\u011fu, \u0130BB K\u00fclt\u00fcr A\u015e. i\u015f birli\u011fi ile 18 Aral\u0131k 2021 Cumartesi g\u00fcn\u00fc saat 16.00\u2019da Kant ve Ayd\u0131nlanma temal\u0131 bir panel d\u00fczenleyecektir. <\/p>\n\n\n\n
Moderat\u00f6r:
-H. B\u00fclent G\u00f6zk\u00e2n<\/p>\n\n\n\n
Konu\u015fmac\u0131lar: \u00d6zet:<\/strong> Ayd\u0131nlanma (Aufkl\u00e4rung) Kant\u2019a g\u00f6re \u201cinsan\u0131n kendi su\u00e7u ile d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f oldu\u011fu bir ergin olamama durumundan \u00e7\u0131k\u0131\u015f-kap\u0131s\u0131d\u0131r (Ausgang)\u201d. Peki \u201cinsan\u201d nedir? Ka\u00e7 anlamda s\u00f6ylenir?<\/p>\n\n\n\n \u201c\u0130nsan, duyumsanabilir-d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015flerinden biridir ve b\u00f6ylece de\u011ferlendirildikte, do\u011fadaki nedenlerden biridir. Do\u011fadaki nedenlerin nedenselli\u011fi empirik yasalar alt\u0131nda durmak zorundad\u0131r. B\u00f6yle bir varolan olarak insan (t\u0131pk\u0131 \u00f6teki \u2018do\u011fal\u2019 \u015feyler gibi) empirik bir \u0131raya, karaktere iyedir\u2026 T\u00fcm do\u011fay\u0131 yaln\u0131zca duyular arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla tan\u0131yan, bilen insan, kendini de yaln\u0131zca salt Apperzeption (bilin\u00e7, Ich denke, cogito, ergo sum) ile bilebilir; bu da duyum izlenimleri aras\u0131nda ay\u0131lamayacak olan eylemlerde, edimlerde ve i\u00e7 belirlenimlerde olur.\u201d (KrV A 547 | B 575)<\/p>\n\n\n\n O, bir taraftan \u201cphaenomen\u201ddir (g\u00f6r\u00fcnen bir \u015feydir), bir taraftan ise \u201csalt d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir bir nesne\u201ddir. \u201c\u0130nsan eylemleri Duyumsama Yetisi denilen Al\u0131m i\u00e7erisinde say\u0131lamaz. Nitekim onun Akl\u0131 (Vernunft) vard\u0131r. (KrV, Dial. 2B. H9) Ak\u0131l, as\u0131l anlamda ve \u00f6nde gelen bir tarzda, ko\u015fulu empirik verilen t\u00fcm yetilerden farkl\u0131d\u0131r. Nitekim Ak\u0131l, nesnelerini salt idelere g\u00f6re, ideler bak\u0131m\u0131ndan ele al\u0131r, de\u011ferlendirir; Anlama Yetisini de buna g\u00f6re belirler, Anlama Yetisi de onun saf kavramlar\u0131n\u0131 empirik olarak kullan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n M.S. (Metaphysik der Sitten\/Ahlak Metafizi\u011fi)<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u0130nsan\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck-yetisinin (ki bu yeti tamamen duyumdan ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131r) temel \u00f6zelli\u011fi bize \u201cinsan-olmak\u201d\u0131 verir. As\u0131l anlamda \u201cinsan olmak\u201d fiziksel belirlenimlerden ba\u011f\u0131ms\u0131z bir ki\u015fi olmakl\u0131k (homo noumenon) diye tasarlan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n MST III<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u201cDo\u011fan\u0131n sistemi i\u00e7erisinde insan (homo phaenomenon, animal rationale) pek az \u00f6nemi ve anlam\u0131 olan bir Varoland\u0131r ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn \u00fcr\u00fcnleri olmalar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan, \u00f6teki hayvanlarla ortak bir de\u011fere (gemeiner Wert\/pretium vulgare) iyedir.\u201d Di\u011fer hayvanlarla \u201cortak\u201d (gemeiner Wert) yani \u201cortalamal\u0131k \u0131ras\u0131\/karakteri ta\u015f\u0131yan bir s\u00f6z\u00fcmona de\u011fer\u201d. Ve insan\u0131n bunlardan farkl\u0131 olarak bir Anlama Yetisine (Verstand) sahip olmas\u0131 ve kendisine \u201cerekler\u201d, \u201cama\u00e7lar\u201d, \u201csonlar\u201d koyabilmesi bile ona yaln\u0131zca, \u201ci\u015fe yararl\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc\u201d bir \u201cd\u0131\u015fa ba\u011fl\u0131 de\u011fer (pretium usus) verir. Diyece\u011fim, bu i\u015fe yararl\u0131k, bir ki\u015fiye di\u011ferinden daha y\u00fcksek bir de\u011fer y\u00fcklememize yol a\u00e7abilir. Bu s\u00f6z\u00fcmona de\u011fer, al\u0131nabilir ve sat\u0131labilir bir mal\u0131n ederi t\u00fcr\u00fcnden, kal\u0131c\u0131 olmayan bir de\u011ferdir. <\/p>\n\n\n\n Ne ki insan, bir ki\u015fi (persona) olarak de\u011ferlendirildikte, yani moral\/pratik kullan\u0131m\u0131 olan bir Akl\u0131n \u00f6znesi olarak de\u011ferlendirildikte, m\u00fcthi\u015f (Erhabene\/Sublimis) bir \u015feydir ve her bir \u201cederin\u201d\/fiyat bi\u00e7menin \u00fczerindedir. Nitekim b\u00f6yle bir Varolan olarak insan (homo noumenon) ne yaln\u0131zca ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ereklerinin bir arac\u0131 olarak de\u011ferini bulur; ne de kendisi kendine koydu\u011fu erekler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u201cde\u011ferli\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr. \u0130nsan kendi ba\u015f\u0131na bir sondur, bir ama\u00e7t\u0131r. Bu da \u015fu demeye gelir: o, bir onura (dignitas) sahiptir, diyece\u011fim, \u201cmutlak bir i\u00e7-de\u011fere\u201d iyedir. Bundan \u00f6t\u00fcr\u00fc insan, d\u00fcnya \u00fczerindeki t\u00fcm ak\u0131l sahibi varolanlardan kendisine sayg\u0131 g\u00f6sterilmesini zorunlulukla bekler.<\/p>\n\n\n\n \u201cOnun kendi ki\u015fisindeki \u201cinsan-olmakl\u0131k\u201d, sayg\u0131 nesnesidir. \u0130nsan bu sayg\u0131y\u0131 her \u00f6teki ki\u015fiden talep edebilir ama kendisi de bunu bir kenara koyamaz\u2026Onun, bir insan olarak, kendi usunun kendisine y\u00fckledi\u011fi \u00f6devleri vard\u0131r. \u0130nsan, bir \u00f6dev olan kendi ere\u011finin pe\u015finden, k\u00f6lece bir zihin yap\u0131s\u0131 ile gitmemelidir.\u201d \u0130nsan\u0131n kendisi i\u00e7in bekledi\u011fi sayg\u0131, bir l\u00fctuf (favor), bir k\u0131yak ge\u00e7me de\u011fildir. Onun bir dignitas<\/em>\u2019\u0131 (onuru) vard\u0131r ve \u201cm\u00fcthi\u015f bir ahlaki yap\u0131s\u0131\u201d vard\u0131r. <\/p>\n\n\n\n \u201cKi\u015finin kendi moral de\u011ferinin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u2013bunu yasa ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmadan\u2014ay\u0131rd\u0131na varmas\u0131 bir arrogantia moralis<\/em>\u2019tir (ahlak kibri). \u0130nsan \u201chi\u00e7 kimsenin k\u00f6lesi olma! Hakk\u0131n\u0131 her bir yapt\u0131r\u0131mdan ba\u011f\u0131ms\u0131z, ayaklar alt\u0131na alma, \u00e7i\u011fnetme! Kendileri olmadan ya\u015fam\u0131n\u0131 d\u00fcped\u00fcz s\u00fcrd\u00fcrebilece\u011fin yard\u0131mlar\u0131 kabul etme! Ba\u015fkalar\u0131na bir parazit, ya\u011f \u00e7eken biri olma! Diz \u00e7\u00f6kme, nitekim diz \u00e7\u00f6kmek senin insanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n onuruna ayk\u0131r\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n KAYNAK\u00c7A<\/strong><\/p>\n\n\n\n Immanuel KANT, Beantwortung der Frage: Was ist Aufkl\u00e4rung?<\/em> (1784)<\/p>\n\n\n\n Immanuel KANT, Kritik der reinen Vernunft<\/em>, Nach der 1. Und 2. Orig.-Aus. Hrsg. Von Jens Timmermann. Mit einer Biblogr. Von Heiner Klemme.-Hamburg: Meiner, 1998.<\/p>\n\n\n\n Immanuel KANT, Die Metaphysik der Sitten, <\/em>Suhrkamp Taschenbuch Wissenschaft, Werkausgabe Band VIII, Herausgegeben vonWilhelm Weischedel, 2012<\/p>\n\n\n\n \u00d6zet:<\/strong> Bu konu\u015fmada g\u00fcncel k\u00fcresel siyasi krizler kar\u015f\u0131s\u0131nda Kant\u2019\u0131n ayd\u0131nlanma d\u00fc\u015f\u00fcncesinden nas\u0131l faydalanabilece\u011fimiz ara\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kant\u2019a g\u00f6re d\u00fcnya s\u0131n\u0131rl\u0131 bir k\u00fcre oldu\u011fu i\u00e7in insanlar\u0131n birbirlerinden ka\u00e7\u0131narak ya\u015famas\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. Dolay\u0131s\u0131yla hem kendi \u00fclkelerimizde vatanda\u015flar\u0131m\u0131zla hem de ba\u015fka \u00fclkelerle etkile\u015fimde bulunmam\u0131z ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Bu etkile\u015fimin temel ilkeleri kozmopolitan de\u011ferlere dayanmak zorundad\u0131r, ki bunlar yeg\u00e2ne ak\u0131lsal de\u011ferlerdir. Kant\u2019a g\u00f6re insanlar\u0131 ortakla\u015ft\u0131rabilecek olan tek nitelik budur. Akl\u0131n do\u011fru kullan\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flamak ancak kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ve \u00f6z ele\u015ftiri ile m\u00fcmk\u00fcn olabilir, dolay\u0131s\u0131yla ele\u015ftiri ve ileti\u015fim kanallar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k tutulmas\u0131 her toplum i\u00e7in ve ayr\u0131ca \u00fclkeler aras\u0131 ili\u015fkiler i\u00e7in hayati \u00f6neme sahiptir. O halde g\u00fcncel problemlerimizle ba\u015f etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken ortakla\u015fabilece\u011fimiz bir zemini in\u015fa etmeye y\u00f6nelmemiz gerekmektedir. Ekoloji krizi, g\u00f6\u00e7menlik krizi, da\u011f\u0131t\u0131c\u0131 adalet problemi gibi problemler esasen \u00e7\u00f6z\u00fclemez de\u011fillerdir, ancak do\u011fru irade ve do\u011fru \u00f6ncelikler sayesinde bu problemleri \u00e7\u00f6zebiliriz. Bu problemleri \u00e7\u00f6zm\u00fcyor olu\u015fumuz \u00f6nceliklerimizin rasyonel ve kozmopolitan ilkelere g\u00f6re d\u00fczenlenmemi\u015f olmas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Kant bize akl\u0131 do\u011fru kullanman\u0131n \u00fc\u00e7 temel ilkeye dayanmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yler: 1) kendin i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcnme, 2) ba\u015fkalar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcnme ve 3) tutarl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnme. \u00d6zellikle ikinci ilkeye yap\u0131lacak olan vurgu sayesinde \u00f6nceliklerimizi d\u00fczenlememiz ve d\u00fcnya vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 ilkesi uyar\u0131nca birbirimize ve gezegenimize ve hem toplum i\u00e7i hem de \u00fclkeler aras\u0131 ili\u015fkilerimize y\u00f6n vermemiz gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n —<\/p>\n\n\n\n Etkinlik Kad\u0131k\u00f6y M\u00fcze Gazhane\u2019de y\u00fcz y\u00fcze ger\u00e7ekle\u015fecek olup, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar pandemi kurallar\u0131na uygun olarak mekana kabul edilecektir. Etkinlik \u00f6ncesinde dinleyicilerin form doldurmalar\u0131na gerek yoktur. Etkinlik g\u00fcn\u00fc ve saatinde mekan\u0131n ko\u015fullar\u0131 elverdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde dinleyici salona kabul edilecektir.<\/p>\n\n\n\n
-Lale Levin Basut : AYDINLANMA NED\u0130R?<\/strong><\/p>\n\n\n\n
– Umut Eldem: KANT VE AYDINLANMA: G\u00dcN\u00dcM\u00dcZDEK\u0130 YANSIMALAR<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 genelgeye g\u00f6re a\u015f\u0131 olmayan ya da hastal\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7irmemi\u015f ki\u015filerin etkinliklere kat\u0131l\u0131m\u0131nda azami 48 saat \u00f6nce yap\u0131lm\u0131\u015f negatif sonu\u00e7lu PCR testi kontrol\u00fc getirilmi\u015ftir. Giri\u015f i\u00e7in kontroller HES kodu \u00fczerinden yap\u0131lacakt\u0131r. M\u00fcze Gazhane giri\u015finde gerekli kontroller yap\u0131laca\u011f\u0131 i\u00e7in bu \u015fartlara uygun ki\u015filerin kat\u0131l\u0131mc\u0131 olarak kabul edilece\u011fini \u00f6nemle duyururuz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"