D\u00fcnya Felsefe G\u00fcn\u00fcnde Kant felsefesi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan lisans\u00fcst\u00fc \u00f6\u011frencileri dinleyece\u011fiz. Zoom platformunda \u00e7evrimi\u00e7i ger\u00e7ekle\u015fecek panele dinleyici olarak kat\u0131lmak isteyenler a\u015fa\u011f\u0131daki adres \u00fczerinden ya da ID ve \u015fifre ile ba\u011flanabilirler. L\u00fctfen etkinli\u011fe kat\u0131lmadan \u00f6nce Zoom platformunda ad\u0131n\u0131z\u0131 ve soyad\u0131n\u0131z\u0131 yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan emin olunuz. Anonim hesaplar etkinli\u011fe kabul edilmeyecektir. Program a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir:
<\/p>\n\n\n\n
Moderat\u00f6r: <\/strong>\u00c7a\u011fla \u00d6zcan \/ \u0130stanbul \u00dcniversitesi Felsefe B\u00f6l\u00fcm\u00fc Doktora \u00d6\u011frencisi<\/p>\n\n\n\n Konu\u015fmac\u0131lar:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Hazal Gemicio\u011flu \/ MSGS\u00dc Felsefe B\u00f6l\u00fcm\u00fc Doktora \u00d6\u011frencisi – Yarg\u0131 G\u00fcc\u00fc ve Ama\u00e7l\u0131l\u0131k \u0130lkesi \u00dczerinden Do\u011fa, \u00d6zg\u00fcrl\u00fck ve Esteti\u011fin Birli\u011fi<\/em><\/p>\n\n\n\n Sefa Melih Akg\u00fcn \/ MSGS\u00dc Felsefe B\u00f6l\u00fcm\u00fc Doktora \u00d6\u011frencisi – Duygulan\u0131m Fiyat\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n \u00d6zet: <\/strong>Kant, 1786 y\u0131l\u0131nda kaleme ald\u0131\u011f\u0131 T\u00f6reler Metafizi\u011finin Zeminle\u015ftirilmesi<\/em> (Grundlegung zur Metaphysik der Sitten<\/em>) adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda duygulan\u0131m fiyat\u0131ndan (Affektionspreis) bahseder; fakat s\u00f6z konusu kavramla\u015ft\u0131rman\u0131n transandantal felsefe ba\u011flam\u0131nda nas\u0131l faaliyet g\u00f6sterdi\u011fi hakk\u0131nda en ufak a\u00e7\u0131klamada bulunmaz. Bu sunumda, duygulan\u0131m fiyat\u0131 kavramla\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n transandantal felsefede tecr\u00fcb\u00ee ben d\u00fczleminde faaliyet g\u00f6sterdi\u011fi iddia edilmi\u015ftir. Tecr\u00fcbe sahnesindeki tecr\u00fcb\u00ee ben, nesne, fenomen ve bilgi transandantal felsefede paralel tarzda tesis edilir. Tecr\u00fcbe d\u00fczlemindeki b\u00fct\u00fcn ili\u015fkiler a\u011f\u0131 her ne kadar bazen m\u00fcphemce olsa da \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik, say\u0131salla\u015ft\u0131r\u0131labilirlik ve hesaplanabilirlik gibi \u00f6zellikler bar\u0131nd\u0131r\u0131r. Bu ba\u011flamda, tesis edilmi\u015f tecr\u00fcbe d\u00fcnyas\u0131 ili\u015fkiselli\u011finin dolay\u0131m\u0131ndan ge\u00e7en arzulama faaliyeti ve onun duygu h\u00e2llerine de \u00f6ng\u00f6rebilme, say\u0131salla\u015ft\u0131rabilme ve hesaplayabilme gibi \u00f6zellikler sirayet etmektedir. Bununla paralel olarak, Kant i\u00e7in arzulama etkinli\u011finin iki ve\u00e7hesi vard\u0131r. \u0130lki, ko\u015fulsuzda imk\u00e2n\u0131n\u0131 bulan isteme\/irade\/arzu (Wille); ikincisi, bireyin keyf\u00ee tercihlerine (Willk\u00fcr) g\u00f6re arzulamad\u0131r. Keyf\u00ee tercihlerde, se\u00e7im yapma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc tecr\u00fcb\u00ee bende tesis edilmi\u015f nesnelere ve di\u011fer tecr\u00fcb\u00ee benlere y\u00f6neliktir. Yani, bu d\u00fczlemdeki arzulama \u201c\u015fu kalemi de\u011fil, bu kalemi se\u00e7iyorum ya da \u015fununla de\u011fil, bununla arkada\u015f olmay\u0131 se\u00e7iyorum\u201d tarz\u0131nda faaliyet g\u00f6sterir. Dolay\u0131s\u0131yla, keyf\u00ee tercih ka\u00e7\u0131n\u0131lmazcas\u0131na tesis edilmi\u015f nesnelerin malzemesine (Materie) ve ba\u015fka \u00f6znelerin mizac\u0131na (Temperament) do\u011frudur. Bu y\u00fczden, keyf\u00ee tercihlerin analizi, sosyolojik ve istatistik\u00ee hesaplamalar\u0131 yap\u0131labilir. Yani, ne t\u00fcr miza\u00e7tan ho\u015fland\u0131\u011f\u0131m ya da ne t\u00fcr yemekleri arzulad\u0131\u011f\u0131m gibi durumlar, tecr\u00fcbe sahnesinde \u00e2deta ba\u015fkas\u0131 taraf\u0131ndan hesaplanabilir. Bu ba\u011flamda, Kant\u2019\u0131n Roma Hukuk\u2019undan ald\u0131\u011f\u0131 duygulan\u0131m fiyat\u0131 kavramla\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n, tecr\u00fcbe ile keyf\u00ee tercih d\u00fczleminde faaliyette bulundu\u011fu ve tam anlam\u0131yla buradaki duygulan\u0131mlar\u0131n hesaplanabilir oldu\u011fu sunumda g\u00f6sterilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bununla birlikte, tecr\u00fcbe sahnesinin ili\u015fkisel de\u011ferlerinin (relativen Wert) d\u0131\u015f\u0131nda, yani duygulan\u0131m fiyat\u0131 ile keyf\u00ee tercihlerin i\u015flevliliklerinin yitirildi\u011fi anlarda, Kant bireyin i\u00e7sel de\u011feri (innern Wert) \u00fczerinden ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc bir ili\u015fkisellikten ya da \u00f6zneler aras\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan bahseder. S\u00f6z konusu bu ili\u015fkiselli\u011fe bireylerin i\u00e7inden d\u0131\u015far\u0131 do\u011fru i\u015ftirakiyle, tecr\u00fcbe sahnesinde vuku bulmayan duygulan\u0131m h\u00e2lleri kendisini bize a\u00e7ar. Bu d\u00fczlemdeki duygulan\u0131m h\u00e2lleri, ahl\u00e2k ba\u011flam\u0131nda sayg\u0131 (Achtung) duygusu, g\u00fczel a\u00e7\u0131s\u0131ndan ya\u015fam duygusu (Lebensgef\u00fchl), y\u00fcceye g\u00f6re ise tin\/ruh\/can duygusudur (Geistesgef\u00fchl). Sunumda g\u00f6sterilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan, tecr\u00fcbe sahnesinin ili\u015fkiselli\u011findeki duygulan\u0131m ile tecr\u00fcbeye a\u015fk\u0131n duygulan\u0131m h\u00e2lleri aras\u0131nda k\u00f6kensel fark\u0131n oldu\u011fu; duygulan\u0131m fiyat\u0131n\u0131n tecr\u00fcbe d\u00fczleminde cereyan eden tecr\u00fcb\u00ee ben, nesne, fenomen ve bilgiyle ili\u015fkisellikte ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131d\u0131r.\u00a0<\/p>\n\n\n\n \u015eilan Kesler \/ MSGS\u00dc Felsefe B\u00f6l\u00fcm\u00fc Doktora \u00d6\u011frencisi – \u0130zleyici, Topluluk ve \u0130letilebilirlik: Ele\u015ftirel D\u00fc\u015f\u00fcnme ve Sensus Communis<\/em><\/p>\n\n\n\n \u00d6zet: <\/strong>Immanuel Kant\u2019\u0131n \u00f6zellikle Yarg\u0131 G\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi<\/em>\u2018nde <\/em>g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, \u00fczerinde durdu\u011fu bir konu da toplumsalla\u015fmayla beraber ele almam\u0131z gereken yarg\u0131lar\u0131n iletilebilirli\u011fi ve kamusal \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sorunudur. Buna g\u00f6re; insan m\u00fc\u015fterek hissiyata sahip bir varl\u0131k olarak topluluk i\u00e7inde ya\u015far. D\u00fc\u015f\u00fcncelerini onaylatmak i\u00e7in di\u011fer insanlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ma ihtiya\u00e7 duyar. Kant\u00e7\u0131 ak\u0131l ele\u015ftirisi sistematikli\u011fi i\u00e7erisinde ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, i\u00e7inde akl\u0131n ileti\u015fimsel bir zeminini bar\u0131nd\u0131r\u0131r. Kamusall\u0131k karakteri, ak\u0131lsal ve teorik d\u00fczlemde anlama yetisinin ve yarg\u0131 g\u00fcc\u00fcn\u00fcn genelle\u015ftirilebilir i\u015flevleri vas\u0131tas\u0131yla a\u00e7\u0131klan\u0131r. Bu bak\u0131mdan Kant, reflektif yarg\u0131 g\u00fcc\u00fcn\u00fc bir sensus communis<\/em> olarak kavrayabilece\u011fimizi ortaya koyar. Bu ayn\u0131 zamanda bilginin sa\u011flam temellerini genel ge\u00e7erli\u011fin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan tesis etmeye \u00e7al\u0131\u015fmak demektir. Bu t\u00fcrden bir evrenselcilik, akl\u0131n ele\u015ftirisi projesinin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.\u00a0<\/p>\n\n\n\n B\u00f6ylelikle Kant asl\u0131nda akl\u0131n en \u00f6nemli i\u015flemlerini ileti\u015fimsel olarak tasvir eder. Zira genelle\u015ftirme s\u00f6z konusu iken yarg\u0131m\u0131za di\u011ferlerini de dahil ederiz. Sensus communis ya da m\u00fc\u015fterek hissiyat, neyin ho\u015fa gidip neyin ho\u015fa gitmedi\u011fini kavramlar yoluyla de\u011fil de duygular yoluyla ve evrensel ge\u00e7erlilikle talep eden ilkedir. Bu bak\u0131mdan Kant, be\u011feninin de bir sensus communis olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilece\u011fini s\u00f6yler. Her insan yarg\u0131lamada bu m\u00fc\u015fterek hissiyata ba\u015fvurur. Yarg\u0131lara kendine \u00f6zg\u00fc ge\u00e7erliliklerini sa\u011flayan budur. Dolay\u0131s\u0131yla insanlara ait duygular ancak ve ancak bir ba\u015fkas\u0131na aktar\u0131labildi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fer ta\u015f\u0131r. Buradan itibaren iletilebilirlik kavram\u0131n\u0131n ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnme kavram\u0131nda i\u00e7erilmekte oldu\u011funu g\u00f6rebiliriz. Ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnme, kamuya a\u00e7\u0131k olmay\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rabilme imk\u00e2n\u0131n\u0131 gerektirmektedir. B\u00f6ylece ancak ve ancak di\u011fer herkesin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 incelendi\u011fi zaman ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnme m\u00fcmk\u00fcn olabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc yarg\u0131 g\u00fcc\u00fc, kendi estetik refleksiyonu s\u0131ras\u0131nda a priori d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken, t\u00fcm di\u011fer insanlar\u0131n temsil etme bi\u00e7imlerini de hesaba katar. <\/p>\n\n\n\n T\u00fcm bunlardan anla\u015f\u0131lan odur ki, herkes kendi akl\u0131na g\u00f6re \u00f6zg\u00fcr bir \u015fekilde arg\u00fcman \u00fcretebilir; nitekim bu bir hak ve \u00f6devdir. Bu y\u00f6n\u00fcyle Ayd\u0131nlanma (Aufkl\u00e4rung<\/em>); idealar\u0131 ke\u015ffetme ve onlara bir sunum yapma kapasitesinin geli\u015fmesi ve ilerlemesi demektir. Benzer bi\u00e7imde yarg\u0131 g\u00fcc\u00fc de idealara a\u00e7\u0131k olma durumunun geli\u015fmesi oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn geli\u015fmesi olarak da yorumlanabilir. Zira Kant i\u00e7in Ayd\u0131nlanma, akl\u0131n bo\u015f inan\u00e7lardan kurtulmas\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. Bo\u015f inan\u00e7, akl\u0131n edilgin bir kullan\u0131m\u0131na, dolay\u0131s\u0131yla ba\u015fkalar\u0131n\u0131n g\u00fcd\u00fcm\u00fcndeki bir akla i\u015faret eder. Kant dogmatizm ve heteronomi gibi durumlar\u0131, akl\u0131n me\u015fru olmayan kullan\u0131mlar\u0131 olarak tarif eder. Tam da bu anlamlarda Ayd\u0131nlanma, insanl\u0131\u011f\u0131n hi\u00e7bir otoriteye boyun e\u011fmeden kendi akl\u0131n\u0131 kullanmas\u0131 demektir. Ele\u015ftirinin \u00f6nemi de tam bu noktada a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar. Ele\u015ftiri akl\u0131n me\u015fru kullan\u0131m\u0131nda; neyi bilmemizi, ne yapmam\u0131z gerekti\u011fini ve neyi umabilece\u011fimizi belirlemesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemlidir. Bir ele\u015ftiri ilkesi edinmek ve b\u00f6ylece ki\u015finin kendisini, kendi \u00f6zerkli\u011fi i\u00e7erisinde yeniden yaratabilmesi, Ayd\u0131nlanma d\u00fc\u015f\u00fcncesinin merkezindeki fikirdir. Burada ele\u015ftirinin rol\u00fc; insan\u0131n kendisinden hareketle, d\u00fc\u015f\u00fcnmenin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 ke\u015ffetmesi ve kendisi \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnebilmesidir. B\u00f6ylelikle her bir birey zorunlu, evrensel ve gerekli bir ilkeden itibaren kendi tekilli\u011finde ele al\u0131nm\u0131\u015f olur. <\/p>\n\n\n\n Dolay\u0131s\u0131yla \u015fu sonuca var\u0131r\u0131z: Kant a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcncenin do\u011frulu\u011funun teyidi i\u00e7in gerekli mercii kamusall\u0131kt\u0131r. Kamusall\u0131k bu bak\u0131mdan t\u00fcm eylemleri y\u00f6neten transandantal bir ilke olarak g\u00f6r\u00fclmelidir. Zira insan\u0131n ak\u0131l sahibi bir varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn \u00fcyesi olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilmesi i\u00e7in, akl\u0131n \u00f6zg\u00fcr ve kamusal olmas\u0131 gerekir. Bu y\u00f6n\u00fcyle de Ayd\u0131nlanma, akl\u0131n evrensel ve \u00f6zg\u00fcr kullan\u0131m\u0131n\u0131n bir beraberli\u011fidir. Nitekim burada Foucault\u2019nun, Ayd\u0131nlanma\u2019y\u0131 bir felsef\u00ee ethos<\/em> olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlayabiliriz. Bununla kastedilen, Ayd\u0131nlanma\u2019n\u0131n, \u00f6zg\u00fcr birer birey olarak ki\u015filerin kendileri \u00fczerinde ve kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri bir \u00e7al\u0131\u015fma olmas\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n Kant a\u00e7\u0131s\u0131ndan yarg\u0131lar\u0131n iletilmesi ve bunun toplumsalla\u015fmayla olan ili\u015fkisinin, d\u00fc\u015f\u00fcnme ve kalem \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcyle de ba\u011flant\u0131l\u0131 bir boyutu s\u00f6z konusudur. Hannah Arendt bu bak\u0131mdan, Kant\u2019\u0131n talep etti\u011fi kalem \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn eylemleri de\u011fil, d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc garanti alt\u0131na almaya \u00e7abalayan bir talep oldu\u011fundan s\u00f6z eder. Bu g\u00fcvencenin yarat\u0131labilece\u011fi zemin ise, \u015f\u00fcphesiz kamusal aland\u0131r. Kant bir\u00e7ok metninde, kamusal \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sorununu, kalem \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc meselesi \u00fczerinden ele al\u0131r: Genelde ortak vurgu, filozoflar\u0131n \u00f6zg\u00fcr bir \u015fekilde ve a\u00e7\u0131k\u00e7a konu\u015fabilmelerini g\u00fcvence alt\u0131na almak \u015feklindedir. Buna bir \u00f6rnek Ebedi Bar\u0131\u015f<\/em> metnidir: Bu metinde Kant, d\u00fcnyan\u0131n herhangi bir yerinde \u00e7\u0131kabilecek bir sava\u015f\u0131n \u00f6nlenmesinde arabuluculu\u011fun \u00f6nemine dikkat \u00e7ekerken, sava\u015f i\u00e7in silahlanan devletlerin bar\u0131\u015f\u0131n sa\u011flanmas\u0131 konusunda filozoflar\u0131n fikirlerine ba\u015fvurmalar\u0131 gerekti\u011fine vurgu yapar. Dolay\u0131s\u0131yla bar\u0131\u015f\u0131n sa\u011flanmas\u0131 konusunda filozoflar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerini a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyabilmelerini talep eder. <\/p>\n\n\n\n Bu bak\u0131mdan fikirlerin iletilmesi meselesi, Kant i\u00e7in farkl\u0131 boyutlar\u0131yla ele al\u0131nabilecek \u00f6nemli bir meseledir. Nitekim yine hat\u0131rlamak gerekirse; Kant1793 tarihli Saf Akl\u0131n S\u0131n\u0131rlar\u0131 Dahilinde Din<\/em> metninin, Prusya kral\u0131 Friedrich Wilhelm taraf\u0131ndan dinin k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmesi ve \u00e7arp\u0131t\u0131lmas\u0131 olarak yorumlanmas\u0131 \u00fczerine kendisine yaz\u0131lan mektuba, Fak\u00fclteler \u00c7at\u0131\u015fmas\u0131<\/em>\u2019nda Prusya D\u00f6nemi sans\u00fcr politikalar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k olarak cevap verir.<\/p>\n\n\n\n Kalem \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc meselesiyle Antropoloji<\/em>\u2019nin ikinci paragraf\u0131nda da kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z. Kant burada kalem \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ayn\u0131 zamanda kendi yarg\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n do\u011frulu\u011funu test etmenin bir arac\u0131 oldu\u011funu belirtir. Nitekim buna uygun d\u00fc\u015fecek bi\u00e7imde, kalem \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn reddi de hataya d\u00fc\u015fmeyi kabul etmek anlam\u0131na gelecektir. Bu bak\u0131mdan Ayd\u0131nlanma, d\u00fc\u015f\u00fcnme etkinli\u011finin kamuya a\u00e7\u0131k kullan\u0131labilmesine y\u00f6neliktir. Yarg\u0131 G\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi\u2018<\/em>nde sensus communis<\/em>\u2019e dair t\u00fcm analizlerin bir izd\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc olarak takip edilebilecek bi\u00e7imde, bu d\u00fc\u015f\u00fcnme etkinli\u011finde insan, di\u011ferlerinin varl\u0131\u011f\u0131na ihtiya\u00e7 duyar. <\/p>\n\n\n\n \u00d6yle ki Kant, D\u00fc\u015f\u00fcnmede Kendini Y\u00f6nlendirmek Ne Demektir?<\/em> (Was hei\u00dft sich im Denken orientieren)<\/em> metninde; bir toplum s\u00f6zle\u015fmesinin konu\u015fma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcze kar\u015f\u0131 olmas\u0131 durumunda, konu\u015fma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz elimizden al\u0131nsa dahi d\u00fc\u015f\u00fcnme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fcn elimizden al\u0131nmayaca\u011f\u0131n\u0131 savunanlar\u0131 hedef al\u0131r. Kant\u2019a g\u00f6re d\u00fc\u015f\u00fcncelerimizi iletemedi\u011fimiz veya d\u00fc\u015f\u00fcncelerini bize ileten ba\u015fkalar\u0131yla bir arada d\u00fc\u015f\u00fcnemedi\u011fimiz s\u00fcrece (burada sensus<\/em> communis<\/em>\u2019in \u00fc\u00e7 ilkesini birlikte d\u00fc\u015f\u00fcnmeliyiz) do\u011fru d\u00fc\u015f\u00fcnmek de m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu sebeple; kamusal olarak d\u00fc\u015f\u00fcncelerin iletilmesine engel olan bir d\u0131\u015fsal g\u00fc\u00e7, insanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de elinden alm\u0131\u015f say\u0131lacakt\u0131r. \u00d6zetle, Kant\u2019tan hareketle; hi\u00e7bir gelene\u011fe, hi\u00e7bir kutsal ilkeye veya mutlak hakikate ba\u011flanmadan bir politika felsefesi yapman\u0131n imk\u00e2n\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z. Yan\u0131 s\u0131ra, reflektif yarg\u0131lar da bu politika felsefesinde i\u00e7erilen politik alan i\u00e7in i\u015flevseldir. \u00c7\u00fcnk\u00fc politika, bir t\u00fcr olumsall\u0131k alan\u0131 olarak tikellerin bir araya geldi\u011fi yerdir. Kamusal alan bu a\u00e7\u0131dan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn d\u00fcnyas\u0131 olarak, herkesin kendi yarg\u0131s\u0131n\u0131 dile getirdi\u011fi ileti\u015fimsel bir olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Bu ayn\u0131 zamanda, \u00e7o\u011fullu\u011fa zemin haz\u0131rlayacak bir yap\u0131n\u0131n da ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 demektir. <\/p>\n\n\n\n \u00c7a\u011flar \u00c7\u00f6mez \/ Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi & Martin Luther Universit\u00e4t Halle Wittenberg-\u00a0Felsefe B\u00f6l\u00fcm\u00fc Doktora \u00d6\u011frencisi – Kategorik \u0130mperatif Ahlak\u0131n Ne \u00d6l\u00e7\u00fcde Temel \u0130lkesidir? Hukukun Ahlak \u0130\u00e7indeki \u00d6zel Konumu<\/em> \u00d6zet: <\/strong>Kant, 1785 y\u0131l\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 ve belki de ahlak felsefesiyle ilgili en \u00e7ok okunan Ahlak Metafizi\u011finin Etkinlik herkesin kat\u0131l\u0131m\u0131na a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ba\u011flant\u0131 adresi i\u00e7in t\u0131klay\u0131n\u0131z<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Meeting ID: 939 7395 7477 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
<\/p>\n\n\n\n
Temellendirilmesi ba\u015fl\u0131kl\u0131 kitab\u0131nda ahlak\u0131n temel ilkesinin kategorik imperatif ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi ilke
oldu\u011funu iddia eder. Bu ilke, ahlaki \u00f6devlerimizin kendisinden t\u00fcretildi\u011fi zemini olu\u015fturur. Kant,
1797 y\u0131l\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 Ahlak Metafizi\u011fi\u2019nde ahlak\u0131 hukuk ve etik olarak ikiye ay\u0131r\u0131r ve hukuki
\u00f6devlerimizin etikle ilgili \u00f6devlerimizden hangi a\u00e7\u0131lardan farkl\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 irdeler. Bu noktada,
Kant\u2019\u0131n en az\u0131ndan yeterli netlikle incelemedi\u011fi bir soru ortaya \u00e7\u0131kar. Kategorik imperatif, eti\u011fin
oldu\u011fu kadar ahlak\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc olarak hukukun da temel ilkesi midir?
\u00c7a\u011fda\u015f literat\u00fcrde bu soruyu ele alan Kant felsefesi ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131, iki farkl\u0131 yorumu
savunmaktad\u0131r. \u201cIndependentism\u201d olarak an\u0131lan yoruma g\u00f6re, hukukun temelinde ahlak\u0131n temel
ilkesinden, yani kategorik imperatiften, t\u00fcretilemeyecek a priori ba\u015fka bir ilke (Allgemeines
Prinzip des Rechts) bulunmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, hukuk ahlaktan ve onun temel ilkesinden
tamamen ba\u011f\u0131ms\u0131z (independent) normatif bir aland\u0131r. \u201cDependentism\u201d adl\u0131 ikinci yoruma g\u00f6re
ise, Kant\u2019\u0131n Ahlak Metafizi\u011finin Temellendirilmesi\u2019nde geli\u015ftirdi\u011fi temel ahlaki ilkeler, hukukun
da temelini olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu nedenle, ahlak\u0131n iki alan\u0131 olarak hukuk ile etik, kategorik
imperatifin olu\u015fturdu\u011fu ayn\u0131 ahlaki zemine sahiptir ve Kant\u2019\u0131n Ahlak Metafizi\u011finin
Temellendirilmesi ve Ahlak Metafizi\u011fi metinleri aras\u0131nda bir devaml\u0131l\u0131k vard\u0131r.
Bu sunumda, independentism ve dependentism yorumlar\u0131na daha makul \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir yorum
\u00f6nerilmektedir. Bu yoruma g\u00f6re, kategorik imperatif, Ahlak Metafizi\u011finin Temellendirilmesi\u2019nin
yaratabilece\u011fi beklentinin aksine, hukukta dolayl\u0131 bir i\u015fleve sahiptir. Kategorik imperatif, ancak
hukukla ilgili belirli s\u0131n\u0131rlamalara tabi tutulmak suretiyle hukuki bir ilke olarak de\u011ferlendirilebilir.
Kategorik imperatifin dolayl\u0131 ahlaki i\u015flevi, yaln\u0131zca genel olarak ahlaki \u00f6devlerin t\u00fcretilmesi ile
s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Kategorik imperatif, t\u00fcm ahlaki \u00f6devlerimizi belirler, ancak bu \u00f6devlerin hangilerinin
hukuki \u00f6devler (Rechtspflichten) hangilerinin etik veya erdemle ilgili \u00f6devler (Tugendpflichten)
oldu\u011funu tek ba\u015f\u0131na belirleyemez. Ayr\u0131ca, bu yorum, independentism\u2019i k\u0131smen do\u011frulasa dahi,
independentism\u2019in \u00f6nde gelen savunucusu Marcus Willaschek\u2019in iddias\u0131n\u0131n aksine, hukukun
ahlaktan ba\u011f\u0131ms\u0131z ve ayr\u0131 bir normatif alan olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Passcode: 337726<\/p>\n\n\n\n