T\u00fcrkiye Kant Toplulu\u011fu, \u0130BB K\u00fclt\u00fcr A\u015e. i\u015f birli\u011fi ile 24 Eyl\u00fcl 2021 Cuma g\u00fcn\u00fc saat 17.00\u2019de Kant ve Sanat temal\u0131 bir panel d\u00fczenleyecektir. Etkinlik Kad\u0131k\u00f6y M\u00fcze Gazhane\u2019de y\u00fcz y\u00fcze ger\u00e7ekle\u015fecek olup, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar pandemi kurallar\u0131na uygun olarak mekana kabul edilecektir.<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 genelgeye g\u00f6re a\u015f\u0131 olmayan ya da hastal\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7irmemi\u015f ki\u015filerin etkinliklere kat\u0131l\u0131m\u0131nda azami 48 saat \u00f6nce yap\u0131lm\u0131\u015f negatif sonu\u00e7lu PCR testi kontrol\u00fc getirilmi\u015ftir. Giri\u015f i\u00e7in kontroller HES kodu \u00fczerinden yap\u0131lacakt\u0131r. M\u00fcze Gazhane giri\u015finde gerekli kontroller yap\u0131laca\u011f\u0131 i\u00e7in bu \u015fartlara uygun ki\u015filerin kat\u0131l\u0131mc\u0131 olarak kabul edilece\u011fini \u00f6nemle duyururuz.<\/p>\n\n\n\n
Moderat\u00f6r: Umut Eldem<\/p>\n\n\n\n
Konu\u015fmac\u0131lar <\/p>\n\n\n\n
-Selda Salman: ESTET\u0130K YARGILARIN KAVRAMSAL OLMAYI\u015eI NE ANLAMA GEL\u0130R?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00d6zet:<\/strong> Kant, Kritikler projesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc eseri olan Yarg\u0131g\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi<\/em>\u2019nde daha \u00f6nce Saf Akl\u0131n Ele\u015ftirisi<\/em> ve Pratik Akl\u0131n Ele\u015ftirisi<\/em>\u2019nde ele almad\u0131\u011f\u0131, estetik duygular\u0131n yarg\u0131lar\u0131na ili\u015fkin yeni bir yarg\u0131 t\u00fcr\u00fc ortaya koyar: Reflektif yarg\u0131. Reflektif yarg\u0131lar, bili\u015fin alan\u0131ndaki belirleyici yarg\u0131lardan farkl\u0131 olarak nesneye ili\u015fkin de\u011fildir, ne nesnenin kendisinden kaynaklan\u0131r ne nesneye dair bir belirlenimde bulunur. Yarg\u0131g\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi<\/em>\u2019nin ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Kant, bu t\u00fcrden yarg\u0131lar\u0131n en g\u00fczel \u00f6rneklendi\u011fi ve Kant\u2019\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde inceleme alanlar\u0131ndan biri olan \u201cg\u00fczel\u201d ve \u201cy\u00fcce\u201d duygular\u0131n\u0131 ele al\u0131r. G\u00fczel ve y\u00fcceye ili\u015fkin yarg\u0131lar \u00f6znel yarg\u0131lard\u0131r ve nesneyi tan\u0131mlayan kavramsall\u0131\u011f\u0131 ta\u015f\u0131maz. Estetik deneyim \u00f6znede bir bili\u015f ortaya \u00e7\u0131karmaktan ziyade hazzetme ve hazzetmeme duygular\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na ili\u015fkindir. Bu anlamda yaln\u0131zca \u00f6zneye ili\u015fkin bir yarg\u0131 s\u00f6z konusudur. Bu konu\u015fma \u201cKant ve Sanat\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda bir etkinlik kapsam\u0131nda oldu\u011fu i\u00e7in yaln\u0131zca \u201cg\u00fczel\u201di ele alacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Kant g\u00fczeli d\u00f6rt u\u011frakta tan\u0131mlar ve bu u\u011fraklardan ikisinde g\u00fczelin kavram olmaks\u0131z\u0131n evrensel olarak haz verdi\u011fini ve \u201ckavram olmadan zorunlu bir tatminin nesnesi olarak kavranan\u201d oldu\u011funu s\u00f6yler (YE<\/em>, 5:219, 5:240). Yarg\u0131g\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi<\/em>\u2019nde estetik yarg\u0131lar\u0131n kavramsal olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n, anlama yetisinin kavramlar\u0131 ya da yasalar\u0131 olmadan i\u015fledi\u011finin alt\u0131n\u0131 defaatle \u00e7izer. G\u00fczele ili\u015fkin deneyimde hayalg\u00fcc\u00fc yetisi ve anlama yetisi belirlenimsiz, \u201c\u00f6zg\u00fcr\/uyumlu bir oyun\u201d i\u00e7ine girer ve \u201cbelirli bir kavram, bili\u015fin belirli bir kural\u0131yla onlar\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rmaz\u201d (YE<\/em>, 5:217). Bu nedenle bili\u015fsellikte, kavramlarla ili\u015fkisi kurduklar\u0131nda \u201cbilme\u201dyi ortaya \u00e7\u0131karan bu yetilerin i\u015flevleri \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc Kritik<\/em>\u2019te farkl\u0131 bir mahiyete b\u00fcr\u00fcn\u00fcr. <\/p>\n\n\n\n Ancak Kant\u2019\u0131n burada \u201ckavram\u201d ile ne kastetti\u011fi yeteri kadar anla\u015f\u0131lmadan g\u00fczele ili\u015fkin felsefi yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 anlamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu konu\u015fmada, Kant felsefesinde kavramlar\u0131n ne anlama geldi\u011fi, kavram t\u00fcrleri ve bu ba\u011flamda estetik be\u011fenide kavramsall\u0131\u011f\u0131n neden m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret edilecektir. Kant\u2019\u0131n, bu yakla\u015f\u0131m\u0131yla estetik be\u011feniyi ve bununla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak sanatsal be\u011feniyi nas\u0131l \u201c\u00f6zg\u00fcr\u201d ve \u201ct\u00fcketilemez\u201d k\u0131ld\u0131\u011f\u0131na de\u011finilecektir.<\/p>\n\n\n\n -Gamze Keskin: KANT’IN SANAT KAVRAYI\u015eI<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00d6zet:<\/strong> <\/p>\n\n\n\n Kant\u2019\u0131n sanatlarla ilgili en geni\u015f de\u011ferlendirmesi Yarg\u0131 G\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi<\/em>\u2019nde bulunur. Yarg\u0131 G\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi,<\/em> Estetik ve Teleoloji olmak \u00fczere iki ana b\u00f6l\u00fcmde ele al\u0131n\u0131r. Birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131zm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnen bu iki tema reflektif yarg\u0131 g\u00fcc\u00fc ortakl\u0131\u011f\u0131nda ayn\u0131 eserde ele al\u0131n\u0131r. \u0130lk k\u0131s\u0131mda yani estetik k\u0131sm\u0131nda ise her ne kadar Kant b\u00f6yle bir b\u00f6l\u00fcmleme yapmaktan imtina etmi\u015f olsa da yap\u0131t\u0131n i\u00e7eri\u011fine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda estetik ve sanat olarak ilk k\u0131s\u0131m da tekrar ikiye ayr\u0131labilir. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n 43. ve 54. b\u00f6l\u00fcmleri aras\u0131nda Kant sanat, g\u00fczel sanatlar, deha ve estetik ideler kavramlar\u0131 ekseninde sanat kavray\u0131\u015f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klar. Sanat, \u00e7ok geni\u015f bir \u00e7er\u00e7eveden daralt\u0131larak a\u00e7\u0131klan\u0131r. Burada \u00fc\u00e7 temel kar\u015f\u0131tl\u0131k kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. Bunlardan ilki sanat \u00f6ncelikle insan\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 bir \u015fey olarak do\u011fadan ayr\u0131l\u0131r. Sanat eseri dedi\u011fimiz bir \u015feyin insan elinden \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekir. \u0130kinci olarak sanat, yine bir insan edimi olan bilimden ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bir \u015feyi bilmek (bilgi) ile yapabilmek (beceri) aras\u0131nda da bir ayr\u0131m \u00e7izilmesi gereklidir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc kar\u015f\u0131tl\u0131k ise sanat ve zanaat ayr\u0131m\u0131d\u0131r. Zanaatten ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 sanat\u0131, yeniden bir ayr\u0131ma daha sokar. Bir nesnenin bilgisine uygun bir sanat, onun i\u00e7in gereken eylemleri yaln\u0131zca onu yapm\u0131\u015f olmak i\u00e7in yap\u0131yorsa mek\u00e2niktir. Ancak dolays\u0131z olarak bir ama\u00e7 ta\u015f\u0131yorsa ve bundan haz al\u0131yorsa ona estetik sanat denir. Estetik sanat da; g\u00fczel sanat ya da ho\u015f olan\u0131n sanat\u0131d\u0131r. Mekanik olanda hazz\u0131n amac\u0131 duyumlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile sa\u011flan\u0131rken, estetik olanda bili\u015fsel yetilerin oyunu bu hazz\u0131 olu\u015fturur. Ho\u015f sanatlar, yaln\u0131zca yarar ta\u015f\u0131rlar. Kar\u015f\u0131t olarak g\u00fczel sanat, bir tasar\u0131m \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. Kant\u2019\u0131n g\u00fczel sanatlar konusunda yapm\u0131\u015f oldu\u011fu s\u0131n\u0131fland\u0131rma \u00fc\u00e7 temel ba\u015fl\u0131k ve her birinin alt\u0131na d\u00fc\u015fen sanat dallar\u0131n\u0131 i\u00e7erir. Bu konu\u015fmada, a\u015fa\u011f\u0131da s\u0131ral\u0131 olarak verilen bu sanatlar konusunda Kant\u2019\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fleri serimlenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lacakt\u0131r:<\/p>\n\n\n\n -Can Okan: KANT’IN SANAT KAVRAYI\u015eINDA DEHA VE ESTET\u0130K \u0130DELER<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00d6zet: <\/strong>Immanuel Kant (1724-1804), \u00fc\u00e7 temel ba\u015fyap\u0131t\u0131 olan Ele\u015ftiri\u2019leri aras\u0131ndan, \u201cYarg\u0131 G\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi\u201d (Kritik der Urteilskraft<\/em>) ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc eserinde, esteti\u011fe, be\u011feni yarg\u0131s\u0131na, g\u00fczel sanat dallar\u0131na ve teleolojiye dair sistematik bir inceleme yapm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6z konusu eserin Estetik Yarg\u0131 G\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan ilk kesiti, t\u00fcm felsefe alan\u0131nda Kant Esteti\u011fi <\/em>ad\u0131yla an\u0131lan konuyu i\u00e7ermektedir. Kant, yarg\u0131 g\u00fcc\u00fcn\u00fcn faaliyetini belirleyici ve reflektif yarg\u0131 vermek \u015feklinde ikiye ay\u0131r\u0131r ve ilkini teorik alanda, ikincisini ise estetik alanda ge\u00e7erli olarak g\u00f6sterir. Akl\u0131n yarg\u0131 g\u00fcc\u00fc faaliyeti, bu \u015fekilde, ya a priori kavramlar\u0131 g\u00f6r\u00fclere uygulayarak (belirleyici) tekil bir yarg\u0131y\u0131 verir ya da bir tekil nesneye y\u00f6nelik d\u00fc\u015f\u00fcnce yoluyla kavram\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131m\u0131 i\u00e7in (reflektif) bir yarg\u0131 verir. S\u00f6z\u00fc edilen ikinci yarg\u0131 tipi, esteti\u011fin alan\u0131nda ge\u00e7erli kullan\u0131m\u0131n\u0131 bulur. Bir nesnenin sanat eseri olarak tasarlanmas\u0131 ve bunun kar\u015f\u0131s\u0131ndaki \u00f6znenin g\u00fczel <\/em>yarg\u0131s\u0131n\u0131 vermesi, reflektif (Reflectiren<\/em>) bir faaliyettir. G\u00fczel sanat eserinin tasar\u0131m\u0131, anlama yetisi ile hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fcn uyumlu birlikteli\u011finden olu\u015fturulur ve b\u00f6yle bir nesne, bili\u015f faaliyetindeki gibi tekil bir yarg\u0131y\u0131 \u00e7okluya uygulamakla kavranamaz. G\u00fczel sanat eseri, Kant\u2019\u0131n ama\u00e7s\u0131z ama\u00e7l\u0131l\u0131k <\/em>kavram\u0131nda a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 \u015fekilde, anlama yetisi ile hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00f6zg\u00fcr birlikteli\u011fi sonucu \u00fcretilmektedir. Dahas\u0131, yaln\u0131z bi\u00e7imsel bir kavram olan ama\u00e7s\u0131z ama\u00e7l\u0131l\u0131\u011fa <\/em>ek olarak,kavramlar\u0131n kapsama alan\u0131n\u0131 geni\u015fletme olana\u011f\u0131 mevcuttur. \u00c7\u00fcnk\u00fc, bir nesnenin \u00fcretiminde \u00f6nceden belirlenmi\u015f bir ama\u00e7 olursa, o \u015fey bir g\u00fczel sanat eseri olamaz; tekni\u011fe dayal\u0131 bir \u00fcretim olur. Esteti\u011fin nesnesi ise anlama yetisi ile hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00f6zg\u00fcr birlikteli\u011fine dayanmaktad\u0131r. Bu nesnede i\u00e7sel bir uyum<\/em> vard\u0131r. Bu uyum, eseri \u00fcretenin ve onunla kar\u015f\u0131la\u015fan \u00f6znenin akl\u0131na i\u00e7kin d\u00fc\u015f\u00fcnce g\u00fc\u00e7lerinin uyumuna tekab\u00fcl eder. Ama\u00e7s\u0131z ama\u00e7l\u0131l\u0131k <\/em>bu sayede g\u00fczel sanat\u0131n temel ilkesi olmaktad\u0131r. Ve bu ilkeyi i\u00e7eren eserin i\u00e7eri\u011fini, \u00f6nceden verili kavramlar\u0131n denk getirilemeyece\u011fi estetik ideler olu\u015fturmaktad\u0131r. B\u00f6ylesi bir bi\u00e7ime ve i\u00e7eri\u011fe sahip nesnenin \u00fcretimi, ku\u015fkusuz, \u00f6nceden belirlenmi\u015f kurallar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn olamaz. \u00d6nceden belirlenmi\u015f kural ve ama\u00e7 do\u011frultusunda ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lan bir \u015fey, ger\u00e7ek g\u00fczel<\/em> de\u011fildir. \u0130\u015fte dehan\u0131n ba\u015fard\u0131\u011f\u0131 tam olarak budur: Do\u011fu\u015ftan sahip oldu\u011fu do\u011fas\u0131 <\/em>arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla deha, eserlerinde, sanata kural\u0131 veren ki\u015fidir. Kant, \u00fczerinde konu\u015fulmas\u0131 b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7l\u00fckler i\u00e7eren deha kavram\u0131n\u0131 felsefi perspektiften ele alarak esteti\u011fin tarihinde b\u00fcy\u00fck bir hamle yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bu hamle sayesinde Kant, ak\u0131l g\u00fc\u00e7leri zemininde ba\u011f\u0131ms\u0131z ve \u00f6nceden belirlenmemi\u015f amaca y\u00f6nelen uyumlulu\u011fun saf g\u00fczeli ortaya \u00e7\u0131karabilme olana\u011f\u0131na dair d\u00fc\u015f\u00fcncelerini aktarm\u0131\u015ft\u0131r. Kant, bu d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7iminden yola \u00e7\u0131karak \u201cYarg\u0131 G\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ele\u015ftirisi\u201dnin esteti\u011fe y\u00f6nelen k\u0131sm\u0131nda, m\u00fczikten \u015fiire kadar g\u00fczel sanatlar\u0131 da incelemeye alm\u0131\u015f ve bu sanatlar\u0131n i\u00e7eriklerine felsefi a\u00e7\u0131klamalar \u00f6ne s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.
Etkinli\u011fin kayd\u0131na YouTube<\/a> kanal\u0131m\u0131zdan ula\u015fabilirsiniz.
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"